“Egemenge” elden keldi

Saltanat mýzeı ashqysy keledi... Gazetimizdiń oblystaǵy tilshiler qosynyna hat jazǵan Saltanat Bektemirqyzy Maı aýdanynyń or­talyǵy Kóktóbe aýylynda turady. О́zi jıyrma jyldan beri aýdandyq mádenıet úıinde qyzmet etip keledi eken. Ánshi, dombyrashy. Osydan on bes jyl buryn aýdan orta­ly­ǵyndaǵy “Kóktóbe” kınoteatryn talan-tarajǵa túsip, buzylyp ket­pesin dep satyp alǵan kórinedi. So­dan, 2006 jylǵa deıin kınoteatrda jastarǵa arnalǵan oıyn-saýyq uı­ymdastyryp, qolynan kelgenshe aýdan ortalyǵynyń mádenı-rý­hanı ómiri úshin paıdalanyp, saq­tap tu­rypty. Al keıingi kezde kı­noteatr ǵımaratyn kútip-baptap us­taý, jy­lý máselesi, kúzetshi jaldaý Sal­tanatqa qıynǵa túsedi. Syrttan kelip qyzyǵýshylyq tanytqandar bul úıdi buzyp, qurylys mate­rıaldaryn almaqshy bolypty. – “Mádenıet úıin buzdyrǵym kel­meıdi, osy jerden aýdan bas­shy­lyǵy ótkendi, halqymyzdyń ónerin, salt-dástúrin jańǵyrtatyn ulttyq murajaı, mýzeı ashsa degen oıym bar. Oǵan barlyq jıǵan-ter­genimiz daıyn. Jón-jobasyn sy­zyp, daıyndap ta qoıdyq. Tek qana mýzeı emes, shyǵarmashylyq bir or­talyq ta bolar edi. Meniń oıym osy burynǵy kınoteatr úıin aýdan bıýdjetinen azyn-aýlaq qarjy bó­lip, satyp alyp, ony aýdandyq má­denıet bó­liminiń nemese mádenıet úıiniń qa­raýyna alyp iske asyrsa, aýdan ortalyǵy úshin jaqsy bir ıgilikti mádenı-rýhanı ortalyq bolar dep oılaımyn”, – depti ol óz hatynda. О́ziniń osyndaı usynys-pikirin Saltanat oblys ákimdiginiń saıty vırtýaldy qabyldaý bólme­sine de jazyp jibergen eken. Oǵan: “Qur­met­ti Saltanat! Sizdiń usy­nysy­ńyz­­dyń oryndy ekenin eskere oty­ryp, 2010 jyly Maı aýdandyq bıýd­jeti qarajaty esebinen kıno­teatr ǵımaratyn satyp alý qaras­tyrylatyn bolady” degen jaqsy jaýap ta alypty. Sol kezdegi ob­lystyq mádenıet basqarmasynyń bastyǵy Aıym Qanafına da Sal­tanatqa arnaıy hat jazyp, bul kı­no­teatr ǵımaratynyń aýdan orta­lyǵy úshin áleýmettik mańyzy bar nysan ekenin eskere otyryp, aýdan ákiminiń kelisimi boıynsha oblys mádenıet basqarmasy atalmysh úıdi aýdandyq bıýdjet qarajaty esebi­nen osy jyly satyp alýdy usy­nypty. “Sonymen, mine, jaıdary jaz ótip, kúz de kelip qaldy, jylda osyndaı ýáde beriledi, aıtylady, qalady, meniń usynysyma nazar qoı­ǵan oblys ákimi Baqytjan Sa­ǵyn­taevqa rahmet, endi qalǵan bas­shylar da osy usynystyń orynda­lýyn qolǵa alsa eken, – deı kelip, ol mádenıet úıin aýdan basshylyǵy óz qaraýyna alyp, “Jol kartasy” arqyly kúrdeli jóndeý jasaıdy, el ıgiligine paıdalanýǵa beredi de­gen úmitim bar. Basshylar arasyn­daǵy qoldan qolǵa ótken hattardan keıin ózim oqıtyn el gazeti – “Ege­men Qazaqstan” gazetinen kó­mek bolar degen oımen hat jazýǵa týra keldi”, – depti. Jalpy, Kók­tó­bedegi bul ǵımarat mádenı oryn ashýǵa daıyn turǵan birden-bir oryn. Syrt kelbeti de jaman emes. О́kinishtisi, bostan-bosqa tur­ǵan osy kınoteatrdyń qasynda jalpy bilim beretin orta mektep, óner mektebi qatarlas ornalasqan. Qazirgi ákim Nyǵman Pishenbaeqa deıin bul aýdanda tórt-bes ákim qyz­met etip ketti. Búginde bos tur­ǵan ǵımarat úıin iske ja­ratyp, má­denı orynǵa aınaldyrý eshkimniń oıyna kelmegeni ókinishti-aq, árıne. Ekinshiden, Maı aýdany tarıhy shejireli, syry tuńǵıyq aımaq. Po­lıgon jarylystarynyń zarda­byn da kórdi. Aıtar áńgime jete­di. Osy jerde Malaısary ba­tyr atyn alǵan aýyl bar. Bul da te­gin emes. Etnografııalyq qazba ju­mys­tary da osy jerden bastaý al­dy. Qıyn-qystaý kezeńde nemis halqyna pana bolǵan aýyldar áli kúnge deıin bar. Mádenı muranyń aty – mádenı mura, sondyqtan ulttyq murajaı-mýzeı ashqym ke­ledi dep júrgen Saltanat Bekte­mir­qyzynyń óti­nishin jergilikti bas­shylar, Qanat Kárimov basqaratyn mádenıet bas­qarmasy endi jerde qaldyrmaıdy dep oılaımyz. Farıda BYQAI. Pavlodar oblysy.