9 qyrkúıek – Oraza aıttyń alǵashqy kúni
Qurmetti musylman baýyrlar, otandastar!
Ár kúnin oraza ustap, sansyz qulshylyq jasap, duǵa-tilekpen ótkizgen qasıetti Ramazan aıymen de qımaı-qımaı qoshtaspaqpyz. Alla taǵalanyń raqymy men meıirimine, keshirimi men sharapatyna toly bul aıdy áli talaı eske alatynymyz haq. Desek te, qasıetti aıda ile-shala Aıt merekesi de jetip, dúnıe men aqırettiń ǵajap qundylyqtaryn sezdirip, júregimizdi erekshe rahat sezimine bóledi. Bul mereke bir aılyq orazadan keıingi jalpyhalyqtyq aýyzashar ispetti. О́ıtkeni, dinimizde bul aıt “ál-ıdýl-fıtr”, ıaǵnı “aýyzashar aıty” dep atalynady. Alla elshisiniń (s.ǵ.s.) sahıh hadısterinde Aıt meıramyna tamaq jep, sýsyn ishý, Allany eske alý, qonaq kútý, syrqat musylmandardyń kóńilin suraý men joq-jitik, kembaǵaldarǵa sadaqa berý tán ekendigi aıtylǵan. Olaı bolsa, aıt kúnderin izgi amaldarymyzdy kemitpesten kóterińki merekelik kóńil-kúımen jáne basqa da saýaby mol istermen ótkizgen maqul. Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) Mekkeden Medınege qonys aýdarǵanda, jergilikti halyqtyń meıramdap, kóńil kóterip júrgenin kórip: “Bul qandaı mereke?” dep suraǵanda, olardan: “Bul – bizdiń Islamǵa deıingi toılap kele jatqan merekemiz”, – degen jaýap estidi. Sonda Rasýlýlla (s.ǵ.s.): “Alla sizderge munan da ulyq eki mereke berdi. Olar – Ramazan jáne Qurban aıttary!” – dep osy eki ıslamı meıramdardyń ulyq ekendigin sezdirgen. Aıttyń ózine laıyq jarasymdy da saýaby mol amaldary jeterlik. Sol tańda erte oıanyp, ǵusyl quıynyp, dáret alyp, taza, jańa kıim kıip, jupar ıis seýip, aıt namazyna qatysý – súnnet. Aıtta ata-ana men qarııalarǵa sálem berip, batasyn alý, syrqat kisilerdiń úıine (aýrýhanaǵa) zııarat etip, kóńilin suraý da izgi amaldar qataryna jatady. Arazdasyp qalǵan kisilermen tatýlasyp, qatynas úzilgen týystardyń úılerin aralaýdyń da mańyzy erekshe. О́ıtkeni, Alla taǵala: “Sen, keshirim jolyn ustan, jaqsylyqqa buıyr, nadandyqtan bet bur” (“Aǵraf” súresi, 199-aıat), – dep múminderdi barynsha keshirimdi bolýǵa úndegen. Kóńili jabyrqaý, qamqorlyqqa muqtaj jandar men joq-jitikter aıt kúnderinde kóbirek kómek-qoldaý, sadaqa kútip, dámeteri haq. Sondyqtan da mundaı jandarǵa qaıyr-sadaqa úlestirip, kóńilderin aýlaǵan abzal. Respýblıka musylmandary Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev júrgizip otyrǵan salıqaly ishki jáne syrtqy saıasatyna qoldaý bildirýmen qatar, ulttararalyq kelisim men dinderaralyq tózimdilikti odan ári de nyǵaıtýǵa, súıikti Otanymyzdy órkendetý men onyń mádenı, rýhanı qundylyqtaryn saqtap, damyta túsýge munan bylaı da kúsh-jigerin aıamaı jumsaı beredi dep senemiz. Bizdegi búgingi ózara syılastyq pen jarasymdylyq, yntymaqtastyq pen dinderge degen qurmet – basty maqsatymyz bolyp qala beredi. Biz bul jetistikterimiz úshin Alla taǵalaǵa sansyz madaq aıtyp, shúkirlik etýge tıispiz. Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaevtyń elimizdi álemniń básekege qabiletti elý eliniń qataryna qosý jónindegi bastamasyna naqty ispen barynsha qoldaý bildirip, bir jaǵadan bas, bir jeńnen qol shyǵaraıyq. Elim, jerim, dinim, Otanym, halqym dep jarǵaq qulaǵy jastyqqa tımeı júrgen Elbasy men el qamyndaǵy asyl azamattarymyzǵa Alla taǵala jar bolǵaı! Oıǵa alǵan is-josparlaryn júzege asyrýǵa kúsh-qýat bergeı! Asyl dinimiz shaqyrǵandaı beıbit ári ózara syılastyq pen yntymaqta ómir súrer bolsaq, onda munan da qarqyndy damı túserimiz haq. Alla taǵala Ramazan aıynda ustaǵan orazalarymyz ben qulshylyq-ǵıbadattarymyzdy qabyl etip, eki dúnıeniń baqytyna bólegeı! Halqymyzdyń yntymaq-birligin arttyryp, yrys-nesibesin adalynan molaıtqaı! Dinimizge qýat, ózimizge ıman baılyǵyn bergeı! Áýmın! Izgi tilekpen, sheıh Ábsattar qajy DERBISÁLI, Qazaqstan musylmandary dinı basqarmasy men Orta Azııa múftıler keńesiniń tóraǵasy, Bas múftı.
