“Kim de kim aqparatty ıgerse, kúlli álem sonyń qolynda bolady” degen támsil sońǵy ýaqyttarda, ásirese, HHI ǵasyrǵa aıaq basqaly óte jıi aıtylyp júr. Shynymen de solaı ekeni anyq. Búginde aqparat rynoktaǵy eń bir ótimdi taýarlardyń qataryna jatqyzyla bastady. Ár memlekette aqparat satýmen kún kóretinderdiń sany da artyp keledi.
Aqparat – jýrnalısterdiń kez kelgen shyǵarmashylyq ónim óndirýindegi negizgi shıkizat kózi bolyp tabylǵany qashan. Alaıda búginde aqparat ol tek BAQ-tyń ǵana emes, jer betindegi barlyq sala qyzmetkeriniń, odan qala berdi barlyq adamzattyń negizgi azyǵyna aınaldy. Aqparatsyz ómir súrýdiń máni de, sáni de bolmaıtynyn óz-ózimizge dáleldep te úlgergen tárizdimiz. Uzyn sózdiń qysqasy, budan bylaı aqparatsyz álem alǵa júrmeıdi, damymaıdy.
Aqparat óte qýatty qarý ekenin jaqsy bilemiz. Aqparattyq shabýyldar arqyly kúırep, kúl talqany shyǵyp jatqan kásiporyndy da, fırmany da, tipti eldi de kórip júrmiz. Sondyqtan da aqparattyq qaýipsizdik jónindegi qorǵanystar búginde meılinshe kúsheıtilip keledi. Aqparat arqyly sanany ýlaý, ustanymdy burmalaý, ult pen memleket bolashaǵyna qaýip tóndirý saıasattary ashyq ta, astyrtyn da júrgiziletini beseneden belgili. Sol sebepti de teris pıǵyldy áreketterdiń el múddesine nuqsan keltirmeý kerektigin jaqsy túsinýimiz kerek. Sonymen qatar, otandyq aqparat keńistiginiń qorǵanysyn anaǵurlym kúsheıte túskenimiz abzal. Bul baǵyttaǵy jumystyń eń bir salmaqty tusy elimizdegi telearnalardyń moıyndaryna júkteletindigi aıtpasa da túsinikti.
Otandyq aqparat keńistigindegi telearnalar ishinde ózindik orny bar, shyǵarmashylyq ujymymen de erekshe kózge túse bilgen telearnanyń biri – “Caspionet” Qazaqstan Respýblıkasynyń alǵashqy ulttyq ǵaryshtyq arnasy. Osydan 8 jyl buryn, naqtyraq aıtsaq, 2002 jyly 25 qazan kúni resmı túrde óz jumysyn bastaǵan bul arna jaqynda jańa formatqa kóship, shyǵarmashylyq qorjynyn birneshe jańa baǵdarlamalarmen, sonyń ishinde ulttylyǵymyzdy kóp dáripteıtin, eldigimizdi eseleı eskeretin baǵdarmalarmen tolyqtyrdy. Mundaı jańa qadamdarǵa aqparat salasyndaǵy áriptesteri retinde de, buqaralyq kórermen retinde de ájeptáýir marqaıyp qaldyq.
Sársenbiniń sátinde atalmysh arna ujymy úzeńgiles áriptesterin shaqyryp, jańa baǵdarlamalarymen tanystyrdy. Arnanyń jańa maýsymyna qutty bolsyn aıtýǵa BAQ ókilderinen basqa Aqparat jáne baılanys mınıstri Asqar Jumaǵalıev te, elimizdiń dıplomatııa korpýsynyń ókilderi de keldi.
Aqparat jáne baılanys mınıstrliginiń tapsyrmasymen jańa baǵyttardy baǵamdaǵan “Caspionet” búginde Eýropa, Ortalyq Azııa, Kavkaz, Taıaý Shyǵys, Afrıkanyń ortalyq shyǵys jáne soltústik bóligindegi elderge habar taratady. 99 mıllıondaı kórermeni bar bul arna táýlik boıy qazaq, orys jáne aǵylshyn tilderinde habardy efırge shyǵarady. Bir eskere ketetin nárse, “Caspionet” arnasy habar taratýdyń 50 paıyzyn jańalyqtarǵa bólgen. Oǵan bıznes-jańalyqtar, aýa raıy jáne sport toptamasy jatqyzylady. Osyǵan deıin málim bolǵandaı, atalmysh arna sheteldikterge, ózge memleketterde turyp jatqan qandastarymyzǵa elimizde bolyp jatqan eń sońǵy jańalyqtar men ulttyq qundylyqtardy dáripteıtin tolyqqandy aqparat berý syndy maqsattaryn óz deńgeıinde oryndap keledi.
Sonymen, “Caspionet”-ke qandaı jańa baǵdarlamalar engizilip otyr? “ATAMEKEN” dep atalatyn baǵdarlama ulttyq ádet-ǵuryptan, halqymyzdyń kóne mádenıetinen, sondaı-aq sheteldegi qazaq qandastarymyzdyń turmys-tirshilikterinen habardar etedi. “STEPPR TALES” – sheteldiktiń Qazaqstanǵa kózqarasy turǵysynda daıyndalatyn baǵdarlama. Iаǵnı, elimizdiń barlyq óńirlerine saıahat jasaý arqyly halqymyzdyń salt-dástúrinen, rýhanı ómirinen, tarıhynan syr shertetin baǵdarlama. Bul 5 jyldan beri Caspionette jumys istep kelgen Djonatan Nıýelldiń avtorlyq baǵdarlamasy bolyp tabylady. Tusaýy kesilgen kelesi jańa baǵdarlama “PERSONA GRATA” dep atalady. Munda sheteldik dıplomattarmen júrgizilgen beıresmı suhbattar, olardyń otbasy, saıasattan tys ómiri jaıly baıandalady. Al “THE REAL ECONOMY” baǵdarlamasy asa mańyzdy ekonomıkalyq jańalyqtardy taldaý, ındýstrııalyq-ınnovasııalyq jobalardy iske asyrý barysy, iri sheteldik ınvestorlarmen suhbat syndy baǵytta kórermendermen júzdesip turady. “LIMITLESS SCIENCE” qazaqstandyq ǵalymdardyń aldyńǵy qatarly jańalyqtaryn, olardy naqty júzege asyrý jaıyn baıandaıdy. Qazaqtyń ulttyq qolóneri, ata-baba dástúrin jalǵastyryp júrgen sheberler men ulttyq mýzyka aspaptaryn jasaý óneri, olardyń sıqyrly sazyn dáripteıtin baǵdarlamalar “MASTERS OF CREATIVITY”, “SOUNDS OG NOMAD” dep atalady.
“Caspionet” ulttyq jer serigindik arnasynyń dırektory Aıgúl Jumabaevanyń: “Aqparattyqtan birtindep aqparattyq-tanymdyq formatqa kóship otyrmyz. Efırde Qazaqstan halqy, ádet-ǵurpy, mádenıeti jóninde, jalpy elimizge qatysty tanymdyq, qyzyqty baǵdarlamalar kóbeıe tústi. Barlyq baǵdarlamalar Qazaqstandy ár qyrynan tanytady. Bir jaǵynan Qazaqstanǵa týrısterdiń kóptep kelýine de septigin tıgizedi. Jańalyqtarda da ózgerister bar, aqparattar jıi jańartylyp turatyn boldy. Munymen qosa, “Habar”, “El arna”, “Qazaqstan” telearnalarynyń úzdik habarlaryn efırden kórsetip turamyz”, – dep aıtqanyna qaraǵanda, tyń ıdeıalar jańa ózgeristermen qatar, jańa sapany da alyp keletinine esh kúmán joqtaı. Áriptesterimizdiń jańa bastamalaryna shyǵarmashylyq tabys tileı otyryp, kórermenderi kóbeıe tússin degen aq nıetimizdi bildirgimiz keledi.
Araı ÚIRENIShBEKQYZY.