Azıadaǵa 136 kún qaldy

Azıada jarshysy

“Egemen Qazaqstannyń” VII Qysqy Azııa oıyndaryna arnalǵan sársenbilik beti

Alaýdy alyp júrý — bizdiń bastama

Qazir Azııa oıyndary ótetin qos egizdiń syńaryndaı eki qa­lamyzda, Astana men Almatyda úlken daıyndyq jumystary jú­rip jatyr. Osy baıraqty básekeni uıymdastyrý dırek­sııasynyń mamandarynyń aıtýynsha, daıyndyq jumystary bitýge jaqyn qaldy. Astana men Almatydaǵy sport nysandary 95 paıyzǵa jasalyp, olardyń keıbireýinde qazirdiń ózinde jarystar ót­kizýge bolady eken. Jaqynda biz solardyń jaǵdaıyn jáne Azıa­daǵa tikeleı qatysty basqa da máselelerdi anyqtap bilý úshin “2011 jylǵy VII qysqy Azııa oıyndaryn uıymdastyrý jónindegi komıtetiniń atqarýshy dıreksııasy” AQ vıse-prezıdenti Serik QULMYRZAEVPEN kezdesip, áńgimege tartqan edik. – Aldymen, qazir Azııa oıynda­ryna qatysýǵa neshe el ótinish berip otyr? Sony aıtyp berseńiz. – Ázirshe 24 el Azıadaǵa qaty­sýǵa ótinish berip otyr. Bizben qos­qanda 25 el. – Sizdiń jumysyńyzǵa osy elderdiń delegasııasyn qarsy alý, qurylys nysandaryn baqylaý, oıyndarǵa tirkelý, hattama jasaý, qatysýshylardy as-sýmen, kólikpen qamtamasyz etý jáne basqa da mindetter kiredi ǵoı shamasy... – Iá, aldymen osylardyń ish­inde sport nysandary quryly­sy­nyń qalaı júrip jatqanyna kel­sem, qazir olardyń bári 95 paıyzǵa aıaqtaldy deýge bolady. Sonyń ishinde Astanadaǵy jabyq stadıon paıdalanýǵa berilse, konkı tebý, velotrek keshenderiniń qurylys­ta­ry áli júrip jatyr. “Qazaqstan” sport saraıy bolsa kúrdeli jón­deý­den ótýde. Konkı tebý stadıo­ny 75 paıyzǵa daıyn. Onyń ákim­shi­lik oryndary qonaq úıler men fıt­nes-zal aıaqtalýǵa jaqyn. Qazir stadıonnyń ishinde jumystar júrýde. Respýblıkalyq velotrek – bul elimizde buryn-sońdy bolmaǵan sport nysany. Qazir onyń jalpy daıyndyǵy 86 paıyzdy qurap otyr. Azıadanyń ashylý saltanaty ótetin jabyq stadıon oıyndardy qabyldaýǵa daıyn tur. – Almatydaǵy keshenderdiń jaǵdaıy qalaı bolyp jatyr? – “Medeý” qaıta jóndeýden ótip jatqanyn bilesizder. Qazir ondaǵy jumystar 95-98 paıyzǵa oryndaldy. Qazan aıynda muz aıdyny jasalady, ol úshin arnaıy má­shıneler satyp alynady. Tó­tenshe jaǵdaılar mınıstrligi dop­ty hokkeı úshin arnaıy quryl­ǵy­lar satyp alýǵa ótinish berip otyr. Osynyń ózi “Medeýdiń” jarysqa saqadaı-saı turǵanyn kórsetedi. Balýan Sholaq atyndaǵy Sport saraıy da 98 paıyzǵa daıyn. Qazir nysandy jumys komıssııasyna tap­syrý úshin daıyndyq jumy­s­tary júrgizilýde. Onyń avtoturaǵy da bolytynyn bilesizder. Ol ázir­she 62 paıyzǵa jasaldy. Shańǵymen tuǵyrdan sekirý halyqaralyq ke­sheni 93-95 paıyzǵa daıyn. Soldat shatqalyndaǵy shańǵy-bıatlon sta­dıony da osynshama paıyzǵa ázir tur. Kelesi nysan “Tabaǵan” sport­tyq oıyn-saýyq keshenine kelsek, qazir onda kógaldandyrý jumys­ta­ry júrip jatyr. Barlyq jumystar 15 qarashaǵa deıin bitýi tıis. “Shymbulaq” taý-shańǵy bazasy­nyń birinshi kezektegi qurylysy bitti. Ekinshi kezektegi jumysy 70 paıyzǵa oryndaldy. Taý-shańǵy joldary 2008 jyly halyqaralyq sertıfıkat alǵanyn bilesizder. Qazan aıynda qurylystyń bári bitken soń keshendi jalǵa berý jáne oǵan arnaıy qurylǵylar satyp alý júrgiziledi. – Sport nysandary osy jyly tolyǵymen aıaqtalǵan soń Azııa oıyndary kezinde qonaqtardy ornalastyrý jaıy qalaı bolady? – Bul másele áý basta-aq she­shilgen. Biz Astana men Almatyǵa keletin qonaqtardy tórt topqa bólip otyrmyz. Resmı tizimderi de jasaldy. Almatyda – 17, Astanada 9 qonaq úı bolady. Ol jerlerge jarysqa qatysýshylar men meı­man­dar ornalasady. Mysaly, As­ta­nada halyqaralyq jáne ulttyq dá­rejedegi tóreshiler 84 nómiri bar “Táńir” men “Imperııa-G” qonaq úılerinde ornalassa, sheteldik BAQ ókilderi 199 orynǵa laıyqtalǵan “Dýman”, basqa da telehabar tara­tý­shylar “Altyn dán” (140), “Da­nııar” (87), “Grand park Esil” (85) qonaq úılerine jaıǵasady. Alma­ty­da basty baspasóz ortalyǵy or­na­lasady. Ol kóp qyzmetti “Al­ma­ty Taýers” bıznes kesheninde bolady. – Shetel delegasııalaryn as-sýmen qamtamasyz etý, olardy jarys kezinde qalany aralatý úshin qandaı josparlaryńyz bar? Máse­len, arab elderinen keletin qonaq­tar­dy adal aspen qamtamasyz etý jóninde aıtyp berseńiz. – Sheteldikterge syrttan tamaq ákelinbeıdi. Olar úsh mezgil ózderi ornalasqan qonaq úıde tamaq­tanady. Al adal asqa keler bolsaq, bári sheshilip otyr. Azıadaǵa ke­letin elder ishinde ıslam dini qaǵı­dalaryn ustanyp, bes ret namazǵa jyǵylatyn elder ókilderi bar. Osynyń bárin biz eskerip otyrmyz. Qazir barlyq qonaq úılerinde din jolynda júrgenderge yńǵaıly bolýy úshin dáret alyp, namaz oqı­­tyn, demalatyn arnaıy bólmeler qarastyrylyp otyr. Al qonaqtarǵa qalany kórsetetin eriktiler bo­la­dy. Sodan keıin “Mádenı Azıada” jobasy jasalǵan. Osy joba aıa­syn­da Astana men Almatyda qazaq hal­qynyń tarıhy men salt-dástúr­le­rin kórsetetin túrli is-sharalar uı­ymdastyrylady. Qysqasy, shetel­dikterge Qazaq eline qyzyǵa qaraý úshin barlyq jaǵdaı jasaıtyn bolamyz. – Kólikpen qamtamasyz etý jaǵy qalaı bolady? – Oıyndar ótip jatqan Astana men Almaty arasynda turaqty túrde ushaqtar ushady. Temir joldy da qajet kezinde paıdalanýdy oılastyryp otyrmyz. Biraq bizdiń oıymyzsha onyń qyzmeti kóp kerek bola qoımas. О́ıtkeni, áýe qaty­nasy óz mindetin laıyqty atqaryp shyǵýy tıis. Al qaladaǵy kólik má­selesine kelsek, adamdardy laýazy­my­na qaraı tórt topqa bólip otyr­­myz. T1-T4 dep. Oıyndar kezinde 590 avtokólik paıdalanylady. Olar­dyń basym bóligin jekeme­n­­­shik kompanııalardan jalǵa alatyn bolamyz. Bulardyń bári oıyndarǵa qatysýshylardyń ushaqtan túsken kezinen bastap, úılerine qaıtqan kezine deıin qyzmet etedi. – Taksılerdiń de qyzmetin paıdalanasyzdar ǵoı. Qazir júrgi­zýshilerdi aǵylshyn tiline úıretý qalaı júrip jatyr? – Bul másele de sheshilgen. Tak­sı júrgizýshileri arnaıy kýrs­tardan ótýde. Men ózim biletin bir adam bar. Ol Almatynyń áýe-ja­ıy­nyń mańynda taksı júrgizýshisi bolyp isteıdi. Aǵylshyn tilinde sýdaı. Osyndaı til biletin adamdar kóp bolsa eken deımiz. – Azıada kezinde medısınalyq jaǵynan qamtamasyz etý, sport­shylardy dopıng baqylaýdan ótkizý mańyzdy máselelerdiń biri ǵoı. Osy jóninde keńirek aıtyp berseńiz. – Bizdiń elimiz úshin bir ma­ńyz­dy oqıǵany aıtaıyn. Jaqynda Qa­zaqstanda dopıngke qarsy la­bo­ra­torııa ashyldy. Mundaı zerthana buryn-sońdy bizde bolǵan emes. Endi Reseı qalalarynan, Tatarstan men Ortalyq Azııa elderiniń sport­shylary Qytaıǵa nemese Máskeýge barmaı birden bizdiń elimizge kelip dopıng testerden óte alady. Jý­yrda dúnıejúzilik dopıngke qarsy qaýymdastyq onyń sertıfıkatyn berdi. Qazir dopıngke qarsy halyq­aralyq talaptarǵa saı keletin medısınalyq qural-jabdyqtar ákelinýde. Olarmen barlyq aýrý­hanalar men emhanalar qamtamasyz etiledi. – Azıadada qaýipsizdikti saqtaý máselesi qalaı sheshilip jatyr? – Bul erte bastan oılastyryl­ǵan. Ulttyq qaýipsizdik komıtetiniń Lańkestikke qarsy ortalyǵy Azııa oıyndary kezinde qaýipsizdikti jáne qoǵamdyq tártipti saqtaý maq­satynda quqyq qorǵaý organdary men tıisti mekemelerdiń jetek­shi­lerinen quralǵan respýblıkalyq jedel shtab qurdy. Onyń qyzmetin qamtamasyz etý maqsatynda bilikti mamandardan quralǵan vedomstvo­ara­lyq sarapshylar toby quryldy. – Sizden ótken joly Azııa oı­yn­darynyń alaýy Olımpıada  sııaq­ty jarys ótetin jerge ákelý jó­n­inde usynys jasap, ol Kýveıt sheı­hy tarapynan qoldaýǵa ıe bolǵanyn estip edik. Osy oqıǵa qalaı boldy? – Ol bylaı bolǵan edi. Biz Ký­veıtke barǵanymyzda sheıhtyń qa­ramaǵyndaǵy kisilerge: “Mynadaı bastamamyz bar. Biz bıylǵy Azııa oıyndarynyń alaýyn jarys ótetin jerge ákelýdi oılastyryp otyr­myz. Osy usynysqa qoldaý bolsa”, dep aıtqan edik. Shynynda da Azııa oıyndary Olımpıadadan jarysqa qatysýshylar jaǵynan az ótetin doda bolǵanymen, odan bir eli kem emes qoı. Olımpııa oıyndarynyń alaýyn jarys ótetin elge tabys etý dástúri qalyptasqan. Biz de nege solaı jasamaımyz dep sheıhqa usynys aıttyq. Sonda Kýveıttiń sheıhy osyny óziniń janyndaǵy adamdardan estip, bizdi túngi saǵat 23.00-de qabyldap, usynysymyzǵa qoldaý bildiretinin aıtty. Sóıtip, alaý tuńǵysh ret Qazaqstannyń bastamasymen Azııa oıyndary ótetin jerge tabys etiletin bolyp sheshildi. Bul alaý osy jyldyń 31 jeltoqsanynan kelesi jyldyń 1 qańtaryna qaraǵan túni Azııa olımpııalyq keńesiniń shtab-páteri ornalasqan El-Kýveıt qalasynda jaǵylady. Osy saltanatty rásimdi biz barlyq respýblıkalyq tele­arnalardan tikeleı efır arqyly kórsetýdi josparlap otyrmyz. Alaý jaǵylǵan soń 2 qańtar kúni VI qys­qy Azıada ótken Qytaıdyń Chan­chýn qalasyna ákelinedi. 3 qańtar kúni ol Almatyǵa jetkiziledi. Alaý­dy qarsy alý rásiminen soń shy­raǵdan Almaty kóshelerimen júrip ótip, óńirlerde jalǵasady. Sodan keıin alaý 27 kún ishinde elimizdiń barlyq aımaǵyn aralap, 30 qańtar kúni Astana kóshelerine kelip je­tip, “Astana-Arena” stadıonynda Azııa oıyndarynyń ashylý salta­natynda máresine ákelinedi. – Ashylý saltanaty 18.00-de bastalady eken. Kesh bolmaı ma? – Tipti saǵat 17.00-de bastalsa da bolady. О́ıtkeni, qysta ýaqyt qysqarady ǵoı. Kún erte batady. Áńgimelesken Dastan KENJALIN.