Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń buıryǵy №578

2010 jylǵy 3 shilde Astana qalasy “Azyq-túlikti  bólshek jáne kóterme saýda nysandaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarııalyq erejesin bekitý týraly “Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 7-babynyń  1-tarmaǵynyń 5) tarmaqshasyna jáne 145-babynyń 1), 2), 3), 6), 7), 18), 28) tarmaqshalaryna sáıkes buıyramyn: 1. Osy buıryqqa 1-qosymshaǵa sáıkes qosa berilip otyrǵan “Azyq-túlikti bólshek jáne kóterme saýda nysandaryna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar”  sanıtarııalyq erejesi bekitilsin. 2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý komıteti  (K.S. Ospanov) osy buıryqty zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine memlekettik tirkeýge jibersin. 3. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Ákimshilik-quqyqtyq jumys departamenti (F.B. Bısmıldın) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin ony zańnamada belgilengen tártippen resmı jarııalaýdy qamtamasyz etsin. 4. Osy buıryqqa 2-qosymshaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń keıbir buıryqtarynyń kúshi joıyldy dep tanylsyn. 5. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Jaýapty hatshysy B.N. Sadyqovqa júktelsin. 6. Osy buıryq alǵash resmı jarııalanǵan kúninen keıin on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr J. DOSQALIEV. ________________________ Qazaqstan  Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2010 jylǵy  30 shildedegi №  578  buıryǵyna 1-Qosymsha Azyq-túlikti bólshek jáne kóterme saýda nysandaryna koıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarııalyq erejeler 1. Jalpy erejeler 1. Osy sanıtarııalyq erejeler  (budan ári– Sanıtarııalyq erejeler) azyq-túlikterdi  kóterme jáne bólshek saýda nysandardyń (budan ári-nysan) is-áreketine  qoıylatyn  sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq  talaptardy belgileıdi, bul erejelerdiń oryndalmaýy  adam ómiri men  densaýlyǵyna, sondaı-aq  aýrýlardyń  paıda bolýy men  taralaýyna  qaýip tóndiredi. 2. Erejeler kelesi sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq  talaptardy qamtıdy: 1) qurylysqa arnalǵan  jer telimin  tańdaý ; 2) nysannyń jobalaýy, qurylysy, qaıta qurylýy,  jóndelýi jáne paıdalanýǵa berilýi; 3) nysannyń  sýmen qamtmasyz etilýi, kanalızasııasy, jaryǵy jáne jeldetýi ; 4) úı-jaılar men  jabdyqtardy ustaý jáne paıdalaný; 5) olardy tasymaldaý, saqtaý, orap túıý jáne  azyq-túlikti satý sharttaryna, sonyń ishinde genetıkalyq túrlendirilgen nysandar; 6) óndiris jáne tutyný  qaldyqtaryn jınaý, paıdalaný, qoldaný, zararasyzdandyrý, saqtaý jáne kómý; 7) eńbek jaǵdaıy, turmystyq qyzmet kórsetý, medısınalyq qamtamasyz etý; 8) personlady gıgıenalyq  oqytý . 3. Osy sanıtarlyq erejelerde  kelesi  anyqtamalary   qoldanylǵan : 1) azyq-túlik ónimderdi  kóterme jáne bólshek saýda nysany – sýbekteler saýda áreketin jasaý úshin paıdalanatyn  múliktik zattar  kesheni (saýda úıi,  dúkeni, azyq-túlik  bazary, kóterme azyq-túlik qomalary, shyǵarylatyn dúken sóresi, avtolavka, palatka, dúńgirshek, saýda avtomaty); 2) ishine salynǵan dúken – úı-jaılary turǵyn úı ǵımaratynanda aldyńǵy jaǵynan 1,5 metrden (budan ári-m) jáne  ishki jaǵynan 6 m aspaı  ornalasqan dúken (jabyq tıeýshi  jaılar ornalasqan kezde); 3) azyq-túlik bazary  –jergilikti atqarýshy organdarmen orny anyqtalyp, turaqty nemese ýaqytsha áreket etetin jáne Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy qoldanylatyn normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptaryn oryndaý arqyly azyq-túlik zattarynyń saýdalanýyn is júzine asyrýǵa arnalǵan múliktik zattar kesheni; 4) kóterme saýda – kásipker satyp alýshyǵa  kásipkerlik is-áreketinde paıdalaný úshin nemese jeke basy, otbasynda, úıinde paıdalanýǵa qatysty emes  maqsattarda paıdalanýǵa  taýar satý; 5) bólshek saýda -  kásipker satyp alýshyǵa  kásipkerlik is-áreketine qatysy joq  jeke basy, otbasynda, úıinde paıdalaný úshin taýar satý; 6) taýarlardyń kórshilestigi - shıki jáne daıyn tamaq ónimderin birge saqtaýdy jáne satýdy boldyrmaıtyn, olardyń lastanýyn jáne bóten ıistiń enýin, tamaqtyń sapasyna áser etýin jibermeıtin shart; 8)  saýdany is júzine asyrý - satý aıyrbastyq birjolata qaıtarýsyz berý, jáne zalogka qoıylǵan zattardy zalog ustaýshyǵa ótkizý maqsatynda qyzmetterdi usyný jáne zattardy tıep attandyrý jumystaryn oryndaý; 9)  saýda orny - saýda júrgizý sórelermen quraldarmen saýdalanatyn zattardyń túrlerin eskerip, saýda sattyq is-áreketti júzege asyrýǵa arnalǵan, kóleminiń eń kemdigi zańnamalarda kórsetilgen kólemnen kem bolmaıtyn satýshynyń jumys isteıtin aýmaǵy. 2. Nysan qurylysy, jobalaýy, rekonstrýksııasy  jáne paıdalanýǵa berilýine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq  talaptar 4. Nysan qurylysy úshin  jer teliminiń tańdalýy tıisti aýmaqtaǵy   halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq  salaýattylyǵy  salasyndaǵy ókildiń qatysýymen  júzege asyrylady. 5. Nysan qurylysy úshin  jer teliminiń tańdaý barysynda  tıisti aýmaqtaǵy halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy  salasyndaǵy memleketti organ jer telimin  kelesi kórsetkishter boıynsha baǵalaıdy: 1) jer teliminiń buryn paıdalaýy; 2) jobalanatyn nysannyń sapaly aýyz sýmen jetkilikti kólemde qamtamasyz etý  múmkinshiligi; 3) jer teliminde  radıasııa deńgeıi; 4) jel baǵyttary; 5) jer teliminiń sanıtarlyq-qorǵaý aımaǵynda ornalasýy  jáne   boı kótergen  nysandardan sanıtarlyq aralyq  uıymdastyrý  múmkinshiligi; 6) jobalanatyn nysannyń  halyq densaýlyǵyna teris áser  etý qaýipiniń yqtımaldyǵy . 6. Mynadaı jer telimderinde: 1) buryn  mal qormdary paıdalanǵan, ýytty qaldyqtar kómilgen; 2) tabıǵı aıadan  gamma-sáýlelený  qýattylyǵy deńgeıinen saǵatyna  0,2 mıkroZıvertke artsa: 3)  kúıdirgi boıynsha qolaısyz pýnkterde ornalassa; 4) sanıtarlyq aralyqtardy uıymdastyrý múmkinshiligi bolmasa nysan qurylysyn jobalaýǵa jol berilmeıdi. 7. Azyq-túlik ónimderin kóterme saýda qoımlary  iri avtomagıstraldarǵa nemese  temirjol joldaryna  qaraı ornalasady. 8. Bazarlar, kartop-, kókónis- jáne jemis qoımalary úshin turǵyn úı qurylystaryna deıin 50 m kem emes sanıtarlyq aralyq  kózdeledi (turǵyn úı ǵımarattary, baýrýhanalar, mektepke deıingi balalar mekemeleri jáne jalpy bilim  berý uıymldary ); 9. Bazardyń jer telimi qoqys úıindilerinen, mal qorymdarynan 1,5 km  jáne  óndiris kásiporyndary men qomalarynan, sonymen qatar halyq densaýlyǵyna  áser etetin  zııandy hımııalyq, bıologııalyq jáne radıobelsendi  zattarmen bazardyń lastaný kózderi bolýy múmkin nysandardan  500 m kem emes qashyqtyqta ornalasýy tıis. 10.  Demalys oryndarynda, saıabaq, shaǵyn baqtar  jáne basqa da baǵaly tarıhı-mádenı  qala qurylys ımarattary aýmaǵynda bazarlardyń ornalasýyna jol berilmeıdi. 11. Osy sanıtarlyq erejelerge sáıkes kelýi týraly  sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qortynydy bolsa, tańdalǵan jer teliminde memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq  qadaǵalaýǵa jatatyn nysan  qurylysynyń jobalanýyna  jol beriledi. 12.  Jobalanǵan qurylys jeriniń sanıtarlyq- epıdemıologııalyq jaǵdaıy, nysannyń qaıta qurylýy men jańartylýy, topyraqqa, atmosferalyq aýaǵa ýly jáne radıologııalyq, bıologııalyq, hımııalyq júktemesi boıynsha materıaldar, qorshaǵan ortaǵa, sanıtarlyq qorǵaý aımaqtaryna, sanıtarlyq-qorǵaý aımaqtaryna, geologııalyq zertteýlerge, tehnologııalarǵa, qorshaǵan ortaǵa áserin tıgizetin fızıkalyq faktorlar men ýly zattardyń ruqsat etiletin laqtyryndylary men tastandylary boıynsha tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizideme, sýdy paıdalaný sharttarynyń jobalary men aǵyndy sýlardy aǵyzý sharalarynyń jobalary, ýly, reaktıvti jáne basqa da ýly zattardy iske jaratý, qurylys jumystaryn oryndaıtyn, eńbek sharty, tamaqtaný, sýmen qamtamasyz etý sharttary  týraly materıaldardy qamtıtyn qurylysy jobasy osy sanıtarlyq erejelerge  sáıkes kelýi týraly  sanıtarlyq-epıdemıologııalyu  qorytyndy alý úshin halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq saraptama organyna tapsyrylady. 13. Tıisti aýmaqtaǵy halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy  memlekettik organ ókili memlekettik sanıtarlyq-epıdemıologııalyq  qadaǵalaýǵa jatatyn nysandardy  paıdalanýǵa  berý jónindegi qabyldaý komıssııalaryna qatysady. 14. Nysan bólek turatyn ǵımaratta nemese ishine jalǵap salynǵan  úı-jaılarda ornalasady. Nysannyń ornalasýy, qurylysy men rekonstrýksııasy jáne paıdalanýǵa berilýiniń jobalyq qujattamasy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qorytyndy bolǵan jaǵdaıda   bekitiledi. 15.Nysan jaılarynyń kólemdi-josparlaý jáne  qurylymdyq sheshimderi  osy erejelerdiń oryndalýyn  qamtamasyz etýi tıis.  Turǵyn úılerge nemese basqa maǵynada paıdalanatyn ǵımarattarǵa jalǵap salynǵan azyq-túlik saýda obektileri turǵyndardyń dem alýyna, jumys isteýine kedergi keltirmeýi tıis. 17. Tamaq ónimderin jáne basqa tarýarlardy satý nysandaryna qoıma úı-jaılar bólek bolmaýy tıis. 18. Personalǵa arnalǵan qosalqy, ákimshilik-sharýashylyq jáne turmystyq úı-jaılar  tamaq ónimderinen  oqshaýlanady. 19. Azyq-túlikterdi saqtaıtyn, satýǵa daıyndaıtyn jaılardy, tońazytatyn kameralardy, sebezgi, dárethana, jýý oryndarynyń astynda ornalastyrýǵa bolmaıdy 20. Turǵyn úıler japsarlas salynǵan jáne jalǵastyrylyp salynǵan azyq-túlik saýda obektileri, júk tıeıtin platformalary taǵam ónimderin qorǵaıtyn kúnqaǵarlarmen  jabdyqtalýy, sondaı-aq platforma jýýǵa sý tartylýy  qajet. 21.Taýarlardy tıeý turǵyn úıdiń terezesi joq jaǵynan,  jer astyndaǵy týnnelden nemese arnaýly tıeıtin jaılary bar bolǵanda magıstral jaǵynan júzege asyrylýy tıis. 22. Azyq-túlik dúkenderinde azyqtardy satýǵa daıyndaý úshin arnaıy jabdyqtalǵan jeke jaılar: et shabatyn, gastronomdyq jáne sút-toń maı, balyq, kókónis, ónimderin satýǵa daıyndaıtyn arnaıy oryndar bolýy tıis. Azyqtardy saqtaýǵa jáne satýǵa daıyndaıtyn jaılar tıeıtin jáne taratatyn oryndarǵa barynsha jaqyn, ózin kóringen basyp ótpeıtindeı bolýy tıis. 23. Aýdany 50 m² deıin (bir-úsh satýshynyń jumys orny bar) dúkenderde kelesi aýdandaǵy dúkenderdiń: 1) saýda zaly - 15 m²; 2) taýarlardy satýǵa daıyndaý ýchaskesi bar qoımasy  - 8 m²; 3) personal bólmesi (meńgerýshiniń) - 6 m²; 4) sanıtarlyq toraby - 1,5 m² bolýy tıis (kanalızasııalanbaǵan nemese bóliginde kanalızasııalanǵan jerlerde esik aldynda ornatylýy múmkin). Turǵyn úı-jaıdy qoımamen biriktirýge jol beriledi, sonymen birge qoımanyń aýdany 10 m² kem bolmaýy tıis. Etti satýdy uıymdastyrý kezinde dúkende et shabatyn úı-jaıdyń aýdany 10 m² kem emes, onda rakovına jáne qosymsha tońazytqysh ornalastyrylýy tıis. Eger shıki  balyq pen balyq ótimderi  satý kezinde olardy saqtaý úshin  bólek tońazytqyshtar  eskerilýi tıis. 24. Tutynýshylar ózine-ózi qyzmet etý arqyly jumys atqaratyn azyq-túlik saýda obektilerde arnaıy azyq toptaryna arnalǵan oraıtyn oryndar qarastyrylady . Tez buzylatyn azyq-túlikterdi oraıtyn oryndar azyqtardy saqtaýǵa arnalǵan tańazytqysh qondyrǵylarmen jabdyqtalýy tıis. 25. Nysanda  saýda múkámalyn  jýýǵa arnalǵan jýý úı-jaılary qarastyrylýy, al ony keptirý úshin  sóreler jabdyqtalýy tıis. 26. Sút óndiretin  kásiporyndar  ákeletin   flıagtaǵy sútti satqan kezde aınalymdaǵy ydys  óndirýshi-kásipornynda  zarasyzdandyrylady. 27.   Azyq-túlik  bazar aýmaǵynda  azyq-túlik taýarlaryn avtokólikten   iri mólsherde  satý úshin  yńǵaıly kiretin jáne shyǵatyn  jolymen  jabdyqtalǵan  bólek  alań qarastyrylýy tıis. 28. Halyqtan  ydys shyny ydysyn qabyldaý  jáne saqtaýdy uıymdastyrý kezinde  azyq-túlik saýda nysandarynda   bólek  ońashalanǵan jaılar qarastyrylýy tıis. 29.  Nysanda turmystyq  jaılar:  jeke jáne sanıtarlyq kıimdi  iletin bólek shkaftary bar kıim iletin, ájethana, qol jýýǵa arnalǵan rakovına, sebezgi bólmeleri jáne áıelder gıgıenasyn saqtaıtyn  jaılar qarastyrylýy tıis (qajettilig týyndaǵan jaǵdaıda). 30.  Kıim iletin, sebezgi  ájethana, jáne áıelder gıgıenasyn saqtaıtyn  jaılardyń qabyrǵalary men  bólme aralyqtary 2 metr bıiktikke deıin jáne bólmelerdiń tóbesi sýǵa shydamdy materıaldarmen jabylýy tıis. 3. Sýmen qamtamasyz etý men kanalızasııa jáne  jaryq pen jeldetý júıesine  qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar 31.  Nysan ǵımaraty  sharýashylyq- aýyzsý, ystyq  sýmen qamtamasyz etý  jáne kanalızasııa  júılerimen jabdyqtalady.  Ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtamasyz etý jáne kanalızasııaǵa qosylady. Sý qubyrynyń  jergilikti  sýmen qamtamasyz etý kózinen  jáne  jergilikti  kanalızasııa júıesinen  qurylýy   tıisti aýmqtaǵy sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyq salasyndaǵy memlekettik organmen  kelisiledi. 32. Sýmen qamtamasyz etý   júıesine arnalǵan  qubyrlar, armatýra men jabdyqtar  Qazaqstan respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen  materıaldardan jasalady. 33. Ortalyqtandyrylǵan ystyq sýmen qamtamasyz etý bolmaǵan kezde jaılarda sýjyltqyshtar ornatylady. 36.Sý qubyry joq  eldi mekenderde  nysandy  sýmen qamtamasyz etý  úshin sýmen qamtamasyz etý kózi   tıisti aýmaqtaǵy memlekettik  sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qadaǵalaý organymen  kelisiledi. 38. Sýdy  saqtaýǵa arnalǵan syıymdylyqtar ońashalanǵan jaıda ornatylady.  Syıymdylyqtardy tazartyp, on kúnde bir ret  jýyp zararsyzdandyrady. 39. Jalǵap  salynǵan jaılarda  ornalasqan  azyq-túlikti saýda aldyndaǵy daıyndyqpen, daıyn  taǵamdardyń  daıyndalýymen jáne  satylýymen  aınalysatyn  nysandar  úshin derbes óndiris kanalızasııa qurylady. Turǵyn ǵımaratqa jalǵanyp salynǵan  nysanda óndiris jaılarynda, saýda oryndarynda jáne  qoıma jaılarynda revızııamen  kanalızasııa qubyrlarynyń ótý ruqsat etilmeıdi. 40. Tamaq nysandary aýmaǵynda  ortalyqtandyrylǵan  kanalızasııaǵa nemese septıkka shyǵarylýyna qosylǵan  nóser kanalızasııasy  ornatylady. 41. Jumys oryndary men  tehnologııalyq  jabdyqtarda 1) tehnologııalyq  jáne turmystyq aǵyndylar úshin aspaly  kanalızasııa  qubyrlarynyń  ornatylýy; 2) turmystyq aǵyndylar úshin óndiris jaılar arqyly  dińgekterdiń ótýi ruqsat etilmeıdi. 42. О́ndiris aǵyndylaryn  burýyna arnalǵan dińgekter óndiris emes jaılardan  ótetin   kanaldarda  ornalasady. . 43. Sý qubyry men kanalızasııada oryn alatyn isten shyǵýlar men jóndeý jumystary, ystyq sýdyń, býdyń jáne sýyqtyń   bolmaýy arnaıy jýrnalda tirkeledi. 44. Nysandardyń kanalızasııa joq eldi mekenderde ornalasqan kezde    jerglikti  kanalızasııa jáne  shyǵarylatyn  tazartý júıesi  qarastyrylady. Aǵyndy sýlar aǵatyn  betondalǵan shuńqyr úshin  metall qaqpaǵymen  jabdyqtalady.   Shuńqyr kóleminiń  ekiden úsh bóligi tolý  shamasynda  tazartylyp  otyrýy tıis.   óndiris jáne turmys aǵyndy sý sýlardyń ashyq sýattary tıisti  tazartýsyz  tógilýi ruqsat etilmeıdi. 45. Bólek turatyn ájethanalar   negizgi óndiris jáne qoımalyq jaılardan  25 m kem emes qashyqtyqta ornalasady, taza ustalyp jáne  aptasyna bir ret  zararasyzdanyrylýy tıis. 46. Demalys oryndaryndaǵy  shaǵyn saýda-sattyq  nysandary   mereke kúnderi, kópshilik  serýenderi kúnderi  qoǵamdyq ájethanalarmen jabdyqtalǵan  oryndarda ornalasady. Ájethanalar bolmaǵan jaǵdaıda bıoájethanalar ornatylady.  Olardyń janynda joq bolýda bıotýalety . qondyryp jatyr 47. Barlyq óndiris jáne qosalqy  jaılarda  tabıǵı nemese jasandy jaryqtandyrý qarastyrylady. 49. Jaryq túsetin oıyqtardy ish jáne syrt jaǵynan ydystarmen, qondyrǵylarmen, kóleńkeleýge bolmaıdy, tereze áınekteri  toqsanyna bir ret shań men tozańnan tazartylyp,  qajet bolǵan jaǵdaıda aýystyrylýy tıis. Terezelerdi qalyń materıaldardy áınek ortnatýǵa ruqsat etilmeıdi. 50. Jasandy jaryq kózderi  qorǵaý  armatýradan jáne   jabyq plafondardan turady . Shyraqtardy saýda jáne tońazytqysh jabdyqtar men  músheleý  ústelder   ústinde ornalastyrý ruqsat etilmeıdi. Qajetti jaǵdaıda  jumys oryndarynda   qosymsha  jaryq kózderi jabdyqtalady. 51. Synap toltyrylǵan gaz arqyly janatyn shamdar isten shyqqan kezde olardy jınap, saqtaıtyn arnaıy úı-jaı bolýy kerek. Paıdalanýdan shyqqan shamdar esepke alynyp jáne arnaıy jornalda tirkelip, qaıta óńdeý úshin tıisti pýnktterge jiberilýge tıis (demerkýrızasııa). 52. Syrtqy  áınektelgen  jabyndylardyń tazartylýy  toqsanyna bir ret júrgiziledi. Tereze ramalarynyń  ishki  jaǵy men  tereze áınekteri  15 kúnde 1 ret  jýylyp, súrtiledi. Jaz kezinde  ashylatyn  terezeler men esikterge  qorǵaý torlar qaǵylady. 53. Nysan jaılarynda tabıǵı jeldetý  júıesi bolýy qajet.  О́ndiristik, qosalqy jáne sanıtarlyq-turmystyq jaılaryna arnalǵan jasandy  jeldetkish júıeleri bolýy nemese kondısıonermen jabdyqtalýy tıis. Un shańyn shyǵaratyn aspaptar aspırasııa qondyrǵylarymen jabdyqtalady. Qoıma jaılary aýasynda ýytty emes  (unnyń nemese qant) shańynyń bolýy  aýanyń  bir tekshe metrinde 6 mıllıgrammnan aspaýy kerek  (budan ári- mg/m³) . 54. Obektilerdiń  jeldetýin  turǵyn  úı ǵımaratynyń  jeldetý júıesimen  biriktirýge  bolmaıdy  Turǵyn úılerge jalǵanyp salynǵan nysandarda jasandy mehanızmdegi soryp-tartatyn  jeldetýdi jabdyqtaý kezinde shýǵa qarsy is-sharalar qarastyrylýy tıis. Azyq-túlik saýda oryndarynyń  óndiristik jáne  qoıma jaılarynyń jeldetý júıeleri  bólek ornatylady. О́ndiristik jáne  qoıma jaılarynyń jeldetý júıelerin sanıtarlyq toraptarmen jáne sebezgi bólmelerimen biriktirýge jol berilmeıdi. 55. Kókónisterdi, jemis-jıdekterdi, kókterdi saqtaýǵa arnalǵan salqyndatqysh kameralar azyq-túlik saýda obektiniń basqa da jeldetpe júıelerinen bólek mehanıkalandyrylǵan aýa tartatyn jeldetkishtermen jabdyqtalýy tıis. 56. Jeldetý kanaladary, aýatartqyshtar tehnologııalyq  jabdyqtardan toqsanyna bir ret  tazartylady. 57. Tehnologııalyq  jabdyqtardy qaıta ornatqan  nemese  aýystyrǵan kezde  jeldetkish júıeleriniń  rekonstrýksııasy  júrgiziledi. 58. Turǵyn úı jaılarynda diriljedeldetkish deńgeıi 80 desıBelden (budan ári – dB ) diriljyldamdylyq deńgeıi–72 dB aspaýy kerek. Diril deńgeıine engizilgen túzetýlerdi eskere otyryp, turaqty nól dirili jáne turaqsyz túrinde –mınýs  10dB jáne ýaqytty eskere otyra - 7den 23- ke deıin - +5, 23-ten 7-ge deıin - nól . 59. Ýltradybystyń ruqsat etiletin  deńgeıleri ortasha geometrııalyq  jıililigi 10; 12,5; 16; 20; 25; 31,5; 40; 50; 63; 80; 100; 160; 200; 250; 315 kıloGers  úsh oktavty  joldardaǵy  dybys qysymynyń  deńgeıleri  bolýy tıis.  Qarym qatynas ýltradybystyń ruqsat etiletin  deńgeıleri diril jyldamdylyǵynyń údemeli belgileri nemese  onyń ortasha geometrııalyq  jıililigi  31,5;63;125;250;500;1000;2000;4000;8000 gers (budan  ári - Gs)oktava joldaryndaǵy desıbeldegi logarıfmalyq deńgeıleri bolýy tıis. 60. О́ndiristik jaılar, saýda zaldary jylýmen qamtamasyz etilýge tıis. Barlyq jaılardaǵy jylytý aspaptary tazalaý, tekserý, jóndeý jumystaryn júrgizý úshin yńǵaıly ornalasýy tıis. 61. Eldi mekenderde ortalyqtandyrylǵan jylý júıeleri bolmaǵan jaǵdaıda          stasıonarly  nysandarda  jergilikti jylý júıesi  qarastyrylýy tıis (qazandyq, peshter). 4.  Nysan jaılary men jabdyqtarynyń   kútip-ustalýyna jáne paıdalanýyna  qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq  talaptar 61. Azyq-túlik saýda obektiniń  barlyq bólmeleri árqashan taza kúıde saqtalýy tıis. Jumys sońynan satý quraldaryn tarazylardy, vıtrınalardy jýǵysh zattardyń 0,5% eritindisimen súrtilip, artynan sýmen jýylady. 62. Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen jýǵysh jáne zararsyzdandyrǵysh zattardy qoldaný arqyly aptasyna bir ret kúrdeli jınap-tazalaý jumysy júrgizilýi kerek. 63. Azyq-túlik saýda obektiniń ishinde shybyn-shirkeıler men kemirgishterdiń bolýyna jol berilmeıdi. Dezınseksııa jáne deratızasııa jumystary osy sharalardy atqarýǵa  lısenzııasy bar uıymdar júrgizedi.  Shara  eseligi normatıvtik quqytyq aktilerge sáıkes jáne shybyn-shirkeıler men kemirgishterdiń mekendeý shamasy eskerilip, júrgiziledi. 64.Qural-jabdyqtardy, kerek-jaraqtardy, ydystardy zararsyzdandyrý úshin, úı-jaılarǵa deratızasııa men dezınseksııa sharalaryn júrgizý úshin Qazaqstan respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen dármekterdi qoldaný kerek. 65. Jýǵysh jáne zararsyzdandyrǵysh dármekter sórelermen jabdyqtalǵan aýasy aýysyp otyrylatyn qurǵaq úı-jaıda saqtalýy kerek. Zararsyzdandyrǵysh eritindilerdi qoldanar kezde ǵana daıyndalýy tıis. 66. Konteınerler, kerek-jaraq ydystar (arbalar, sebetter, torlar), sondaı-aq, tarazylardyń sháshkeleri men platformalary, girler kún saıyn jýǵysh zattarmen jýylyp, keptirilip otyrýy kerek. 67. Ájethanany jınaıtyn quraldar-jabdyqtar arnaýly bólingen orynda saqtalyp, onyń tańbasy jáne sıgnaldy boıaýy bolýy tıis. 68. Saýda, qoıma jáne ózge úı-jaıdyń bólek tazalaý kerek-jaraqtary (tor, shelek, shlang, legen) belgilenip, arnaıy jabyq shkaf nemese qabyrǵa tesikterinde jeke saqtalýy tıis. 69. Azyq-túlik saýda obektilerde aǵymdaǵy  jóndeý jumystary (aqtaý, bólmelerdi, qural-jabdyqtardy syrlaý) qajet bolǵan kezde jáne bir jylda bir retten kem bolmaı júrgizilýi tıis. 70. Azyq-túlik saýda obektilerdiń túrine, onyń qýatyna qaraı jáne azyq-túlikpen saýda jasaıtyn tıptik obektilerde qoldanystaǵy jabdyqtaý normalaryna sáıkes qajetti saýda-tehnologııasyna saı quraldar men tońazytqyshtarmen jabdyqtalýy tıis. Saýda-tehnologııasyna saı quraldardy tońazytqyshtardy ornalastyrǵanda olarǵa jóndeý jumystaryn júrgize alatyndaı yńǵaıly jol bolýy tıis. 71. Saýda jasaýǵa kerekti jabdyqtar, saımandar, ydystar jáne orap saqtaýǵa arnalǵan qoraptar Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanýǵa ruqsat etilgen adamnyń densaýlyǵy úshin qaýipsiz materıaldardan daıyndalýy tıis. 72. Et pen balyqty bólýge arnalǵan taqtaıshanyń, et shabatyn qalyptardyń beti tegis, jaryqshaǵy bolmaı jáne aǵashtyń qatty túrinen jasalýy tıis. Et shabýǵa arnalǵan qalyp arnaýly tuǵyrǵa ornatylyp, syrtqy jaǵynan maıly boıaýmen syrlanady, kúndelikti jumys sońynda pyshaqpen tazartylyp, tuz sebiledi. Qalyptyń beti tegis bolýy úshin kerekti jaǵdaıda aralanyp, beti jonylyp otyrylady. Etti sórege iletin ilmekter tottanbaıtaıtyn bolattan nemese tottanbaıtyn metalmen syrttan jalatylýy tıis. 73. Azyq-túlikterdiń ár túri úshin olardy bólshekteıtin taqtaı men anyq tańbalanǵan pyshaqtar bolýy qajet jáne olar arnaıy bólingen oryndarda, bólimderde saqtalýy tıis. 74. Tez buzylatyn azyq-túlik ónimderin satatyn bólim salqyndatqysh nemese muzdatqysh kameralarymen, sórelermen, vıtrınalarmen, shkafpen jabdyqtalýy tıis. 75. Azyq-túlik saýda obektilerdegi barlyq tońazytqysh qondyrǵylar , jemis, kókónis saqtaıtyn qoımalar termometrlermen jabdyqtalýy tıis 76. Oraıtyn qaǵazdar, arnaıy bólingen oryndarda: stellajdarda, sórelerde, shkaftarda, saqtalýǵa tıis. Oralǵan materıaldardy tikeleı edenderge qoıyp, saqtaýǵa bolmaıdy. 5. Azyq-túlikterdi, sonyń ishinde quramynda  genetıkalyq túrlendirilgen  zattar bar ónimderdi tasymaldaýǵa, saqtaýǵa, ólsheýge jáne satýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar 77. Taǵam ónimderi men óndiristik shıkizattardyń sapasyn, adam densaýlyǵyna degen qaýipsizdigin rastaıtyn Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen belgilengen tártipte qujat bolýy tıis. Taǵam ónimderiniń ár oramasynda genetıkalyq túrlendirilgen zattarsyz jasalǵany týraly  belgi bolýy tıis. 78. Satýǵa jiberiletin et jáne odan jasalǵan ónimder, qus jáne jumyrtqa ónimderi veterınarlyq qadaǵalaý qujaty bolsa ǵana satylady. 79. Tamaq ónimderiniń syrtqy oraǵyshy, qapshyǵy berik, taza, qurǵaq, bógde ıissiz jáne bútin bolýy tıis. 80. Taǵam ónimderin saqtaý qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptaryna sáıkes ónimniń árbir túrine arnalǵan temperatýralyq, ylǵaldylyq parametrlerin saqtaı otyryp júzege asyrý tıis. 81. Taǵamdyq ónimderdi saqtaǵanda taýar kórshilestigi men jınastyrý normasy qatań saqtalýy tıis. Arnaıy ıisi bar taǵam ónimderi (maıshabaqtar, dámdeýish) ıis sińiretin ónimderden bólek saqtalýy tıis. 82. Qoıma jaılaryndaǵy, muzdatqysh kameralardaǵy, qosalqy jaılardaǵy barlyq azyq-túlikter taýar qoıatyn sórelerde, túptilikterde jáne as qoıatyn jerde, edennen 25 sm bıiktikte saqtalýy tıis.                                     83. Jartylaı daıyndalǵan et ónimderi, ishek-qaryndar, qatyrylǵan jáne sýytylǵan qus eti daıyndaýshy jaǵynyń ydysynda saqtalynady.      84. Sýytylǵan et (usha jáne jartylaı usha) ilmekke ilingen kúıde, nemese sórelerde nemese taýar qoıatyn oryn ústinde saqtalýy kerek. Etti edenge qoıyp, saqtaýǵa bolmaıdy. 85. Azyq-túlik saýda obektilerde tońazytylǵan balyqtar jabdyqtaýshydan kelgen ydysta, saqtalý temperatýrasy mindetti túrde qosý 2^oS bolǵanda 48 saǵat boıy saqtalady. Tiri balyqtar akvarıýmde taza sýda jyldyń jyly mezgilderinde 24 saǵat boıy, al sýyq kezinde qosý 10^oS-ta 48 saǵattan kóp saqtalmaýy tıis. 86. Jemister men kókónister tabıǵı jaryq túspeıtin arnaıy jeldetkishi bar, qosý 8^oS - qosý 10^oS temperatýrada, ylǵaldylyǵy 65% artyq emes stasıonarlyq qoımalarda saqtalady. Jemister men kókónisterdi saqtaıtyn qoıma soryp-shyǵaratyn májbúrli jeldetkishpen jabdyqtalýy tıis. 87. Tońazytylǵan jemister men kókónisterdi alý 18^oS temperatýrada jáne aýanyń salystyrmaly dymqyldyǵy 90-95%-da 9-12 aı, al alý 12^oS temperatýrada 3-5 kún saqtaıdy. Saqtalý barysynda olar búlingenderinen tazalanyp otyrylýy tıis. 88. Qurǵaq balalar sút ónimin qosý 10^oS temperatýrada jáne aýanyń 75% ylǵaldylyqta saqtaıdy. 89.  Alkogolsyz sýsyndar aýanyń 75% ylǵaldylyqta qurǵaq, jeldetiletin jáne qarańǵylatylǵan úı-jaılarda saqtalýy tıis. Alkogolsyz sýsyndar satý merzimi men saqtaýdyń temperatýralyq rejımi qoldanystaǵy standarttardyń talaptaryna sáıkes bolýy tıis. 90. Tátti toqashtardy tasymaldaý jáne olardy satý úshin qabyldaǵanda qaqpaǵy bar temir ydysqa salynyp kelýin qadaǵalaýy tıis. Torttar bir-birlep qaptalynýy tıis. Kremdi zattardy sóreden tutynýshylardyń ózderi almaýy tıis. 91. Belgilengen merzimde satylmaǵan kremdi kondıter taǵamdaryn satylý merziminiń aıaqtalý sátinen 24 saǵattan keshiktirilmeı, qaıtarylýy tıis. Saýda jelilerinen qaıtadan óńdelýge mehanıkalyq aqaýlary nemese syrtqy formasy men túri ózgergen, saqtaý merzimi aıaqtalǵan jáne ózge kemshilikteri bar taǵamdar jatady. 92. Saqtaý barysynda nemese satý kezinde nan jáne nan ónimderinde kartop aýrýynyń belgileri baıqalsa, bul taǵamdardy satý zalynan, saqtaý jaılarynan tezdetip alyp tastaýy tıis. Nandy saqtaýǵa arnalǵan sórelerdi jyly sabyndy sýmen jýyp, 3%-dy sirkesý qyshqyly eritindisimen súrtý tıis. 93. Sapasy nashar, radıologııalyq, toksıkologııalyq, hımııalyq nemese  mıkrobıologııalyq  normatıvter artqan kezde; qaýipsizdigin kýálandyratyn jáne óndirilýin rastaıtyn qujattary bolmasa; jaramdylyq merzimi kórsetilmese; Qazaqstan Respýblıkasy zańnamasymen kózdelgen  málimetterdi qamtıtyn  tańba belgileri bolmasa;  berilgen málimetter sáıkes kelmese jáne  ónim  jalǵan tamaq ónimi bolyp tabylsa, mundaı ónimdi   qabyldaýǵa jáne satýǵa  ruqsat etilmeıdi. 87. Saýda sóresi, avtolavka, saýda shatyry, dúńgirshekti (budan ári - bólshektep satý júıesindegi obektiler) ornalastyrylýyna jáne satatyn ónimderiniń assortımentine belgilengen tártippen sanıtarlyq-epıdemıologııalyq qorytyndy beriledi. Tez buzylatyn taǵam ónimderin bólshektep satý júıesindegi obektilerde olardy saqtaýǵa arnalǵan tońazytqyshtar bolmaǵan jaǵdaıda satýǵa bolmaıdy. 88. Ystyq daıyn ónimder (búkteme, pálish, samsa, kotlet, búırekshe nan, qamyrdaǵy sosıska) ızotermııalyq nemese jyltylatyn syıymdylyqtan jiberilýi tıis. Salqyndatý ónimder (balmuzdaq, muzdalǵan ónim, jemis-jıdek) ızotermııalyq nemese jyltylatyn syıymdylyqtan jiberilýi tıis. 89. Sýsyn satatyn avtomattar bir márte qoldanalatyn  staqandarmen qamtamasyz etilýi tıis. 90. Taǵam ónimderin tasymaldaýǵa arnaı úlgidegi sanıtarlyq tólqujaty bar arnaıy avtokólik qoldanylady. Taǵam ónimderimen birge taǵamdyq ónimderge jatpaıtyn taýarlardy tasymaldaýǵa bolmaıdy. 91. Júrgizýshi-ekspedıtordyń medısınalyq tekseristen ótkenin rastaıtyn jeke medısınalyq kitapshasy bolýy tıis. Ol arnaıy jumys kıimin kıip, taǵamdyq ónimderdi tasymaldaý erejesi men jeke basynyń tazalyǵyn saqtaýy tıis. 92. Tasymaldaý jumysyn atqarý kezinde (temperatýra, ylǵaldylyq deńgeıi) ónimdi tasymaldaýǵa qoıylatyn qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerdiń talaptary saqtalýy tıis. Asa tez búlineti  tamaq ónimderin  tasymaldaý  úshin salqyndatylǵan  nemese ızotermııalyq  kólik  bólinýi tıis. 93. Nan jáne basqa da nan ónimderi astaýshalarda qoldanystaǵy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń talaptaryna saı tasylýy tıis, nandy biriniń ústine birin qoıyp tasýǵa bolmaıdy, sondaı-aq kondıterlik buıymdardy ashyq ydystarda, astaýshalarda tasýǵa bolmaıdy. Kremi bar buıymdardy   salqyndatylǵan kólikte 6^oS artyq  temperatýradan  aspaıtyn shartta  tasý  qajet. Tort  standartty karton  qoraptarynda jetkizilýi tıis.                94. Et avtorefrejeratorlar arqyly tasylady: qatyrylyp, salqyndatylǵan etti tasyǵanda temperatýra qosý 6^oS-den, al muzdatylǵan etti tasyǵanda temperatýra 0^oS-den aspaýy kerek. 95. Kólikti tazalaý úshin sý qubyryna jáne kanalızasııaǵa qosylǵan arnaıy jýý oryndarynda nemese alańdarda jýyp, shaıý jumystaryn jýǵysh jáne zararsyzdandyrǵysh zattardy qosa otyryp júrgizedi. Taǵam ónimderi tasylatyn kólik kýzovynyń ishki beti kem degende on kúnde bir ret zararsyzdandyrylyp otyrylýy tıis. 6. О́ndiris qaldyqtaryn  jınaý, paıdalaný, qoldaný, zarasyzdandyrý, tasymaldaý, saqtaý  jáne kómilýine qoıylatyn sanıtarııalyq –epıdemıologııalyq  talaptar 96. Qoqys tastaıtyn  alań úsh jaqtan qorshalady. Qoqys pen  tamaq qaldyqtary  kólemniń  2/3  artyq tolǵan  jaǵdaıda  shyǵarylady, keıin  Qazaqstan Respýblıkasynda  qoldanýǵa ruqsat etilgen  zararasyzdandyrý quraldarymen  jýylady. 97. Qoqys shıkizat pen daıyn tamaq ónimin tasymaldaýǵa ruqsat etilmeıtin  arnaıy avtokólikpen  shyǵarylady. 98. Kire beris joldary, trotýarlar, júk tıeıtin jáne júk túsiretin alańdarda atmosfera jaýyn-shashyn men erigen sýlardy aǵyzý úshin eńispen  qatty jabyndysy bolýy qajet. 99. Bazar aýmaǵy taza ustalynýy tıis. Kúndelikti jumys ýaqyty aıaqtalǵan kezde negzgi,  kúni boıy aǵymdaǵy jıystyrý jumystary júrgiziledi. Qys kezinde saýda pavılondar aldyndaǵy  kire beris joldar men  alańdar  qardan, muzdan tazalanyp, kótaıǵaq kezinde kum tógiledi, jaz kezinde sý shashylady. 100. Saýda nysany mańaıynda  ydys pen ydys qoryn saqtaýǵa bolmaıdy. 7. Azyq-túlik saýda obektilerde jumys atqaratyndardyń eńbek etý, turmystyq qyzmet kórsetý, medısınalyq qamtamasyz etý  jáne gıgıenalyq oqýdan ótý  jaǵdaıyna qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar 101. Azyq-túlik saýda obektilerdiń qyzmetkerleri jáne azyq-túliktik shıkizattar men taǵamdyq ónimderdi tasymaldaýmen shuǵyldanatyn tulǵalar jumysqa ornalasý  aldynda jáne jumys isteý barysynda halyqtyń sanıtarlyq-epıdemıologııalyq salaýattylyǵy salasyndaǵy ýákiletti organymen bekitilgen merzimde jáne tártip boıynsha kezeńdi medısınalyq tekseristerden ótip, gıgıenalyq oqytýdan ótýi kerek. 102. Azyq-túlik saýda obektilerdiń árbir qyzmetkeri ózimen birge jeke basynyń medısınalyq kitapshasy bolyp, onda barlyq medısınalyq tekseristen jáne tazalyq saqtaý daıyndyǵynan ótkendigi, jumysqa ruqsat berilýi  týraly málimet bolýy tıis. 103.  Azyq-túlik saýda obektileriniń barlyq qyzmetkerleri óz qoldarynyń tazalyǵyn muqııat saqtap, arnaıy taza kıim kıip, azyq-túlik saýda obektisinen shyǵar kezde, dárethanaǵa barar kezde ol kıimderdi sheship, taǵammen jumys atqarar aldynda jáne ájethanadan  jáne basqadaı qol lastanatyn jumystan soń qolyn sabyndap jýyp otyrýy tıis.                     104. Azyq-túlik saýda obektilerinde jumys atqaratyndar ózderiniń taza kıimderin túıreýishpen túırep bolmasa, ınemen ildirip qoıýǵa bolmaıdy. О́ziniń jeke basyna tıisti zattardy jumys isteýge arnaıy berilgen kıimniń qaltasynda ustaýǵa bolmaıdy. 105. Azyq-túlik saýda obektilerdiń barlyǵynda alǵashqy kómek kórsetýge arnalǵan dárilerdiń jıyntyǵy bar dárigerlik qobdısha bolýy tıis. __________________ Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2010 jylǵy  “30” shildedegi №  578  buıryǵyna 2-qosymsha Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń kúshi joıyldy dep tanylatyn keıbir buıryqtarynyń tizbesi 1. “Azyq-túlik bazarlarynyń qurylymyna, ustalýyna jáne olardy paıdalaný barysynda qoıylatyn sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar” sanıtarlyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2002 jylǵy 4 qyrkúıektegi № 38 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde  № 2017 bolyp tirkelgen). 2. “Azyq-túlik bazarlarynyń qurylymyna, ustalýyna jáne olardy paıdalaný barysynda qoıylatyn sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar” sanıtarlyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2002 jylǵy                4 qyrkúıektegi № 38 buıryǵyna ózgeris engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2003 jylǵy 20 maýsymdaǵy № 464 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde  № 2392 bolyp tirkelgen); 3. “Azyq-túlik bazarlarynyń qurylymyna, ustalýyna jáne olardy paıdalaný barysynda qoıylatyn sanıtarlyq-gıgıenalyq talaptar” sanıtarlyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2002 jylǵy                4 qyrkúıektegi № 38 buıryǵyna ózgeris engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik sanıtarlyq Bas dárigeriniń 2003 jylǵy 24 qyrkúıektegi № 61 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde  № 2056 bolyp tirkelgen, “Resmı gazet” gazetinde 2003 jylǵy 25 qazanda  № 43 (148) jarııalanǵan)). 4. “Azyq-túlik saýda obektileriniń qurylymyna, olardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarlyq-epıdemıologııalyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2004 jyly 30 qańtardaǵy     № 100 buıryǵy  (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde  № 2733 bolyp tirkelgen, “Resmı gazet” gazetinde 2004 jylǵy 10 cáýirde № 15 (171) jarııalanǵan). 5. “Azyq-túlik saýda obektileriniń qurylymyna, olardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarlyq- epıdemıologııalyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2004 jylǵy 30 qańtardaǵy  № 100 buıryǵyna ózgerister engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstri mindetin atqarýshynyń 2008 jylǵy 23 mamyrdaǵy № 302 buıryǵy (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 5254 bolyp tirkelgen, “Resmı gazet” gazetinde 2008 jylǵy 18 qyrkúıekte № 142 (1368) jarııalanǵan). 6. “Azyq-túlik saýda obektileriniń qurylymyna, olardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarlyq-epıdemıologııalyq talaptar” sanıtarlyq- epıdemıologııalyq erejeleri men normalaryn bekitý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń 2004 jylǵy 30 qańtardaǵy  № 100 buıryǵyna ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly” Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý mınıstriniń  2010  jylǵy 28 maýsymdaǵy № 471  buıryǵy  (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 6344 bolyp tirkelgen). ___________________________________________________________________________ Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 24 tamyzda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6434 bolyp engizildi