Tólqujat berý nelikten keshiktirilýde?

Ádilet mınıstrliginde ótken brı­fıngte mınıstrliktiń resmı ókili E.Erimbet jeke kýálik alý bary­syn­da qalyptasqan jaǵdaı týraly baıandady. Sońǵy kezderi azamattardyń jeke basyn kýálandyratyn qujat daıyndaý barysynda qalyptasqan jaǵdaı kópshilik tarapynan oryndy narazylyq týǵyzýda. Osyǵan oraı E. Erimbet mundaı jaǵdaıdyń nelikten oryn alyp otyrǵandyǵyn túsin­di­retin birneshe sebepterge toqtaldy.  Onyń alǵashqy sebebi jeke ıden­tı­fıkasııalyq nómir alýǵa baılanys­ty halyqtyń jappaı aryz berýi. El azamattaryna qujattaryn JIN bar jańasymen aýystyrýǵa jáne alýǵa osyǵan deıin 3,5 jyl ýaqyt berilgen bolatyn. О́kinishke oraı, ha­lyqtyń kópshiligi 3 jyl boıy jaıba­ra­qattyq tanytyp kelip, qal­ǵan az ýa­qyt ishinde asyǵa bastady. Statıs­tıkaǵa súıensek, JIN bar jańa qujattarmen aýystyrý týraly zań qabyldanǵan 2007 jyly 50 myń aza­mat ótinish bildirgen, al 2008 jy­ly – 144 myń, 2009 jyly 104 myń aza­­mat jańa JIN bar qujat aýys­tyrýǵa ótinish tapyrǵan. Al sońǵy 6 aı ishinde bul san 900 myńnan asyp jyǵylǵan kórinedi. О́tken jyldan bastap engizilgen plastıkti elektrondy chıpi bar jeke tólqujat úlgisi kólemi turǵysynan óte yńǵaıly jáne basqa da artyq­­shylyqtary bar. Al úshinshi sebep – Eý­roodaqtyń vızalyq kodeks qabyl­daýy. Jańa kodekske oraı merzimi 10 jyldan asyp ketken pasportqa Shen­gen vızasy berilmeıdi. Sońǵy jarty jylda qujat aýystyrýǵa berilgen ótinishterdiń sany – 1 mln.600 myń. Qazirgi kúni  pasport pen jeke tólqujat berilgen 640 myń ótinish óndiriste jatyr. Al búgingi tańda kún saıyn mınıstrlikke 5,5 myń aryz túsedi eken. Osy oraıda aıta keter jáıt, elimizdegi jeke tólqujat pen pasport daıyndaıtyn 2 zaýyttyń múmkindigi táýligine 6 myń tólqujatqa jáne 3 myń pasportqa ǵana jetedi. Joǵaryda atalǵan sebepter boı­ynsha, pasport pen jeke tólqujatty tez arada daıyndaýǵa baılanysty ótinishter ýaqytsha toqtatyldy, sondaı-aq ol qoldanystaǵy zań boı­­ynsha belgilengen 2 aı ishinde daıyn bolmaq. Bul amalsyzdyqtan týyndap otyrǵan ýaqytsha shara. Kelesi jyl­dan bastap kýálikti daıyndaýdy je­deldetýdiń 3 kategorııasy da qalpyna keltiriledi. Venera TÚGELBAI.