“Qazaq kúntizbesiniń” jańa nusqasy jaryq kórdi

Aldaǵy jylǵa arnalǵan “Qazaq kúntizbesi” “Qazaqstan” baspa­synan basylyp shyqty. Quras­tyr­ǵan deımiz, biraq jazyp shyqqan Nurmahan Orazbek desek, ádil bolar edi. О́ıtkeni, bul túrli maǵlumattardy tizip shyqqan anyq­tamalyq qana emes, oqyrman­nyń janyn jadyratar naqyshpen jazylǵan qysqa-qysqa esselerdiń, baıypty aqyl-keńesterdiń, sarap­tamalardyń, ulttyq qundylyq­tarymyz týraly tujyrymdardyń jıyntyǵy ispettes dúnıe. Jalpy, “Qazaq kúntizbesi” týraly aıtqanda, aldymen osynaý belgili qalamgerimizdiń ulttyq ny­sanamyzdyń birine aınalǵan kúntiz­bemizge qamqorlyǵyn attap óte almaısyń. Túrli-túrli qıyn­dyq­tar­dy bastan keship, birde qaǵaz, birde basqasy jetpeı jat­qan kezde de, qalaıda kúntizbeni shyǵarýdy toq­tat­pas úshin biraz ter tókkeni bar. Sodan da “Qazaq kúntizbesi” júıeli túrde jyl saıyn shyǵyp keledi. Buryn jyrtpaly deıtin kún­tizbe tek Reseıde basylatyn. Oǵan tapsyrys berip, ony jetkizý de ájeptáýir qarjyny talap eter edi. Sol qıyndyqtan shyǵý úshin “Qazaqstan” baspasy onyń túrin ózgertip, endi ol ár beti bir kúnge arnalǵan shaǵyn kitap retinde shyǵatyn boldy. Budan, sirá, barlyq jaq ta utqandaı-aý. Baspa shetke tap­syrys berip, artyq shyǵyndanyp jatpaı­dy, al tutynýshy onyń ár paraǵyn­daǵy maǵlumattardy, anyqtamalyq­tardy, sondaı-aq paıdaly keńesti bir oqyp, tastaı salmaıdy, qajet kezinde qaıta oqý múmkindigine ıe bolady. Tipti keıinge de saqtap, uzaq paıdasyn kóredi. Endi kúntizbeniń mazmunyna kelsek, onda aldaǵy jyly bolar talaı oqıǵalar týraly qysqa da nusqa deıtindeı maǵlumattar jeter­lik. Eń bastysy – elimiz táýel­sizdiginiń 20 jyldyǵy atap ótiledi. Bul uly oqıǵany kúntizbe kún saıyn eske salady – onyń ár beti “Táýelsizdiktiń jıyrma­synshy jyly” degen sózdermen ashylady. Kúntizbeden biz el qadirlegen talaı qaıratkerlerimizdiń mereıli músheldi jasyn bilemiz. Aldaǵy jyly táýelsiz elimizdiń tarıhyn­daǵy aıtýly tulǵa – han Abylaı­dyń týǵanyna 300 jyl tolady eken. El bolyp atap ótetin aı­shyq­ty mereke. Dına Nurpeıisova­nyń 150 jyldyǵy – ónerdiń merekesi bolmaq. Qazaq áıelderi ishinen alǵashqy ǵylym doktory bolǵan Náıla Bazanovanyń 100 jyldyǵy – ǵylymymyzdyń bir bıigin kórsetpeı me? Ádebı qaýym ataqty synshy Esmaǵambet Smaıylovtyń 100 jyldyǵyn atap ótpek. Aıta bersek, qudaıǵa shúkir­shilik deıik, eńbegin eli baǵalaǵan abzaldarymyz barshylyq eken. Solardy qadirleı bilýimizdi kúntizbe eske salady. Osynaý kimge de bolsa aıtary da, bereri de kóp dúnıe ár úıde tursa, jón-aq deısiń. Jón bolǵan­men, kóp adamǵa jetpeıdi, taraly­my azdaý. Sóıtse de, sonyń ózi baı­qaýsyzda qaltarysta qalyp qoımaı, qajet etken adamǵa jetse quba-qup. Mamadııar JAQYP.