ǴYLYM MEN TEHNIKA SALASYNDAǴY QAZAQSTAN RESPÝBLIKASYNYŃ MEMLEKETTIK SYILYǴYN BERÝ JО́NINDEGI KOMISSIIаDAN
Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn berý jónindegi komıssııa 2011 jylǵy Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn alýǵa jumystardy qabyldaýdy bastaǵany týraly habarlaıdy. Memlekettik syılyqty alý úshin jumystardy usyný jáne materıaldardy rásimdeý tártibi týraly ereje tómende jarııalanǵan jáne Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń www.edu.gov.kz, QR BǴM Ǵylym komıtetiniń www.scedu.kz saıttarynda ornalasqan. Qoıylǵan talaptarǵa sáıkes rásimdelgen qujattar men materıaldar avtorlardyń ózderinen nemese senim bildirgen tulǵalarynan Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn berý jónindegi komıssııasynda 2011 jylǵy 1 aqpanǵa deıin mynadaı meken-jaı boıynsha qabyldanady: Astana qalasy, “Mınıstrlikter Úıi”, 10 kireberis, 1039 bólme, jabyq taqyryptar boıynsha 924 bólmede. Anyqtama telefony: 8(7172)742460. Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2007 jylǵy 11 qyrkúıektegi № 423 buıryǵyna 1-qosymshaǴylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn alý úshin eńbekterdi usyný jáne materıaldardy rásimdeý tártibi týraly EREJE
Osy Ereje Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń “Ǵylym men tehnıka, ádebıet pen óner salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syılyqtary týraly” 2007 jylǵy 13 tamyzdaǵy № 381 Jarlyǵymen bekitilgen Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik syılyqtaryn alýǵa usynylǵan eńbekterdi rásimdeýge jáne tapsyrý sharttaryna talaptar belgileıdi. 1. Jalpy erejeler 1. Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syılyǵy (budan ári – Memlekettik syılyq) Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna: respýblıkanyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik damýyn aıtarlyqtaı jedeldetýge, qazaqstandyq ǵylym men tehnıkanyń álemdegi ozyq jetistikter deńgeıine shyǵýyna ákeletin irgeli jáne qoldanbaly zertteýler salasyndaǵy asa úzdik nátıjeler úshin; qoǵamǵa keńinen tanylǵan bir baǵyttaǵy ǵylymı jańalyqtar, monografııalar men ǵylymı jumystar úshin; tehnıka, materıal jáne tehnologııalardyń álemdik analogtar nemese odan joǵary deńgeıdegi jańa túrlerin ázirlegeni jáne óndirýdi uıymdastyrǵany úshin; ekonomıkanyń túrli salalarynda memlekettik qupııalarǵa jatqyzylǵan málimetteri bar múldem jańa buıymdar, tehnologııalyq úrdister ázirlegeni jáne jasaǵany úshin beriledi. 2. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti 2007 jyldan bastap Táýelsizdik kúnine eki jylda bir ret 3 Memlekettik syılyq beredi. 3. Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik syılyqtaryn alýǵa usynylǵan jumystardy Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi syılyq beriletin jyldyń 1 aqpanyna deıin qabyldaıdy; Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyn berý jónindegi komıssııanyń jumys organy bolyp tabylady. Memlekettik syılyq alýǵa usynylǵan jumystardy Memlekettik syılyǵyn berý jónindegi komıssııa qaraıdy. 4. Memlekettik syılyq alýǵa usynylǵan sátke deıin keminde eki jyl buryn Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Memlekettik syılyqty alýǵa usynylatyn ǵylymı eńbekterdiń jarııalanýy, tehnıkanyń jańa túrleri, jańa materıaldar men tehnologııalardyń óndiriste ıgerilýi tıis. Jumys Memlekettik syılyq alýǵa bir ret usynylady. Buryn Qazaqstan Respýblıkasy syılyqtaryna ıe bolǵan jumystar Memlekettik syılyq alý konkýrsyna qatysýǵa jiberilmeıdi. Qazaqstan Respýblıkasy Memlekettik syılyǵy laýreatynyń jańa jetistikteri bolǵan rette bul syılyq oǵan qaıtadan, tek kórsetilgen syılyq berilgennen kem degende bes jyldan keıin ǵana berilýi múmkin. 5. Ǵylym men tehnıka salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Memlekettik syılyǵyna usynylatyn izdenýshiler ujymy 8 adamnan aspaýǵa tıis. Izdenýshiler ujymyna kandıdattardy irikteý usynylatyn jumys oryndalǵan mınıstrlikterde, ǵylymı jáne basqa da uıymdarda, sondaı-aq kásiporyndarda belgilengen tártippen, obektıvti túrde júrgiziledi. Bir izdenýshiniń kandıdatýrasy Memlekettik syılyqqa eki jáne odan da kóp jumystar boıynsha usynylýyna bolmaıdy. Izdenýshilerdiń ujymyna adamdardy tek laýazymdyq jáne basqa da sýbektıvtik sebepter boıynsha kirgizýge jol berilmeıdi. 2. Jumystardy usyný 6. Jumystardy Memlekettik syılyq alýǵa usynýdy memleket organdarynyń alqalary, ǵylymı, oqý uıymdarynyń ǵylymı, ǵylymı-tehnıkalyq keńesteri men basqa da alqalyq organdary, shyǵarmashylyq odaqtar men ujymdar júrgizedi. Jumysty birneshe uıymdardyń ujymdary birlesip usynýy da múmkin, onda báriniń kelisimi boıynsha uıymnyń biri jetekshi usynýshy uıym bolyp belgilenedi. 7. Memlekettik syılyq alýǵa jumystardy usyný aqparattyq ashyqtyq prınsıpteri negizinde júrgiziledi. Memlekettik syılyq alýǵa usynylǵan zertteýler men ázirlemelerdiń nátıjelerin qoldanyp júrgen uıymdar (kásiporyndar) ókilderiniń jumystardy talqylaýǵa qatysýy mindetti bolyp tabylady. 8. Avtorlyq ujymǵa kandıdattar usyný jumysty jalpy oryndaýshylardyń arasynan árqaısysynyń qosqan shyǵarmashylyq úlesin baǵalaı otyryp jasalady. Avtorlyq ujymnyń árbir múshesiniń kandıdatýrasy olardyń negizgi qyzmet orny boıynsha talqylanýy tıis. Jumysty jáne avtorlyq ujymdy (avtordy) Memlekettik syılyqqa usyný týraly sheshim kásiporynnyń alqaly organynyń májilisinde, oqý orny nemese uıymnyń ǵylymı, ǵylymı-tehnıkalyq keńesterinde jasyryn daýyspen osy organdardyń qyzmetin retteıtin jáne ózge de aktilerde belgilengen tártippen qabyldanady. 3. Jumysty rásimdeý erejeleri 9. Jumys muqabaly eki tom túrinde, árqaısysy 3 danadan jasalyp, oǵan bir paraq (6 dana) qysqasha annotasııa qosa tirkeledi. Mátin, A4 (297x210) úlgisindegi paraqtyń bir betine basylady, tomdardyń muqabasynda jumystyń ataýy, avtordyń tegi, aty-jóni kórsetiledi. 10. Annotasııa bir paraqta rásimdeledi jáne myna málimetterden turady: bettiń birinshi jaǵynda: jumystyń ataýy; usynyp otyrǵan uıymnyń tolyq ataýy; avtorlardyń tegi, aty-jóni, qyzmet orny, laýazymy, ǵylymı dárejesi men ataǵy; bettiń ekinshi jaǵynda: jumystyń qysqasha mazmuny (mátini 1500 tańbaǵa deıin), onyń negizgi ǵylymı-tehnıkalyq ıdeıasy, nátıjeleriniń praktıkalyq jáne ony júzege asyrýdyń ekonomıkalyq jáne áleýmettik mańyzy; jetekshiniń ıakı jumystyń bir avtorynyń qoly qoıylady. 11. Birinshi tomda jumystyń tehnıkalyq jaǵy baıandalady. Baıandaý mátini qujattarǵa qoıylatyn standartty talaptarǵa sáıkes rásimdeledi. Baıandaýdyń kólemi 100 paraqtan aspaýy tıis. Bezendirý (ıllıýstrasııa) mátin boıynsha ornalastyrylýy múmkin nemese jeke albom retinde usynylady. 1) Jumys túsindirmesiniń (baıandaýdyń) tıtýldyq betinde eńbekti usynýshy uıymnyń ataýy, jumystyń ataýy, úmitkerdiń tegi, aty-jóni uıymdar boıynsha álipbı retimen jazylyp, olardyń qoldary qoıylady. Jumystyń jetekshisi bolǵan jaǵdaıda, onyń aty-jóni birinshi kelip, jetekshi degen sóz jazylady. Tıtýldyq bettegi jazýlar memlekettik jáne orys tilderinde beriledi. 2) Baıandaýdyń (túsindirmeniń) basynda irgeli zertteýlerdiń, jańa tehnologııalar men tehnıkanyń, qoldanbaly eńbekterdiń aıryqsha mańyzdy jáne sony nátıjeleri atalyp (kólemi 10 paraqtan aspaıtyn), jumystyń qaıda, qashan jáne qandaı aýqymda iske asyrylǵany, ony paıdalaný Qazaqstan ekonomıkasyna qanshalyqty tehnıka-ekonomıkalyq nátıje bergeni osy annotasııada kórsetiledi. Jumystyń túsindirmesinde keń kólemde onyń mazmuny, uqsas álemdik úzdik eńbektermen salystyrmaly sıpattamasy, engizý jaǵdaıy (ekonomıkalyq ne áleýmettik tıimdiligi), osy nátıjelerdi odan ári paıdalaný bolashaǵy aıqyndalady. Jumystyń ǵylymı-tehnıkalyq jáne tehnıka-ekonomıkalyq kórsetkishteri keltiriledi. Jańa tehnologııalardyń, tehnıkanyń, quraldar men materıaldardyń, zattardyń paıdalaný jaǵdaılarynyń negizgi sıpattamasy keltirilip, ázirlemelerdiń patenttik-lısenzııalyq qundylyǵy kórsetiledi. Túsindirmeniń sońynda avtorlardyń taqyryp boıynsha eńbekteriniń, jańalyqtary men ónertapqyshtyǵynyń tizimi, mekemeler men kásiporyndardyń syn-pikirleri, sarapshylardyń qorytyndylary jáne avtorlyq kýálik, synaq aktileri, óndiriske engizý aktileriniń (ne olardyń ornyna júretin qujattar) kóshirmeleri keltiriledi. 12. Ekinshi tomnyń (usyný qujattary) ishine mynalar kiredi: 1) Bas usynýshy uıymnyń blankisine jazylǵan usynym-hatta uıymnyń naqty tolyq ataýy, árbir izdenýshiniń tegi, aty-jóni, ǵylymı dárejesi, laýazymy, qyzmet orny, vedomstvosy, jumystyń tolyq mazmunyn aıqyn ashyp kórsetetin ataýy bolady. Hatta odan ári mynalar kórsetiledi: jumystyń qysqasha mazmuny, ony usyný negizdemesi, jumysty jalpy baǵalaý, onyń bastalý jáne aıaqtalý merzimi jáne nátıjelerdi naqty iske asyrý kezeńi, júzege asyrý aýqymy, ǵylymı-tehnıkalyq jáne tehnıka-ekonomıkalyq, sonyń ishinde otandyq jáne sheteldik uqsas uıymdarmen salystyrmaly kórsetkishteri, odan alynǵan ekonomıkalyq ne áleýmettik nátıje. Usynym hatqa usynýshy uıymnyń basshysy qolyn qoıyp, mórimen rastaıdy. Eger jumysty birneshe uıym usynatyn bolsa, onda hatqa árbir uıymnyń basshylary qol qoıady. Barlyq jaǵdaıda basshylardyń qoly mórmen bekitiledi. Avtorlardy usynym-hatta jazyp shyǵý uıymdar boıynsha alfavıt retimen jasalady. Eger jumystyń jetekshisi belgilense, ol tizimde birinshi bolyp kórsetiledi de “jetekshi” belgisi qoıylady. Eger qaıtys bolǵan avtor syılyqqa usynylsa, onyń sońǵy laýazymy men qyzmeti kórsetiledi. 2) Ashyq baspasózde jumystyń ataýy men mazmunyn, avtorlardyń tegin, laýazymdaryn, qyzmet ornyn jarııalaý ruqsaty týraly hat (usynýshy uıymnyń blankisine jazylyp, basshynyń qoly qoıylyp) usynylady. 3) kásiporyn, uıym, eńbek ujymynyń tóralqasy, ǵylymı ne ǵylymı-tehnıkalyq keńesi májilisiniń jáne eńbektiń tolyq ataýy, barlyq avtorlar ujymynyń quramy (árbir avtordyń tegi, aty-jóni, onyń laýazymy, qyzmet orny) kórsetilgen jumysty syılyqqa usyný týraly hattamasynan úzindisine keńestiń tóraǵasy men hatshysy qol qoıyp, ol mórmen bekitiledi. 4) Keńes músheleriniń jalpy sany, daýys berýge qatysqan keńes músheleriniń sany jáne jasyryn daýys berý qorytyndysy kórsetilgen esep komıssııasynyń hattamasyna (hattamalary) esep komıssııasynyń tóraǵasy men hatshysynyń qoly qoıylyp, móri basylady. Avtorlyq ujymnyń quramyna jumysty usynyp otyrǵan uıymda qyzmet istemeıtin adamdar kirgen jaǵdaıda joǵarydaǵydaı olardyń negizgi qyzmet oryndarynan keńes májilisteri, esep komıssııasy májilisteriniń hattamalarynan sol adamdardy avtorlyq ujym quramyna engizý jónindegi usynymdaryna qatysty úzindileri rásimdeledi. 5) Jumysqa qosqan úlesi týraly anyqtama árbir izdenýshige jeke-jeke usynylady, onyń tegi, aty-jóni, jumys oryndalǵan kezdegi laýazymy, sondaı-aq onyń jumysqa qosqan naqty shyǵarmashylyq úlesiniń sıpattamasy jáne ony avtorlyq ujymnyń quramyna kirgizý negizdemesi kórsetiledi. Anyqtamaǵa avtordyń syılyqqa usynǵan jumysty oryndaý kezinde qyzmet atqarǵan ornynyń basshysy, sondaı-aq jetekshi uıymnyń basshysy qol qoıady da mórmen bekitedi. Eger usynylǵan jumysty bir avtor oryndaǵan bolsa, oǵan qosqan úlesi týraly anyqtamanyń qajeti joq. 6) Usynylǵan jumystyń izdenýshileri týraly málimetter onyń negizgi jumys ornynan alynady. Málimetter qatań tólqujaty (kýálik) boıynsha mynadaı túrde memlekettik jáne orys tilderinde rásimdeledi: tegi, aty-jóni; týǵan jyly, tólqujat málimetteri; mamandyǵy; qurmetti ataqtary (eger izdenýshi laýreat bolsa, mindetti túrde qandaı syılyq, qaı jyly alǵany kórsetiledi); sońǵy bes jylda alǵan Memlekettik nagradalary (marapattalǵan ýaqyty men ne úshin alǵany anyq jazylady); ǵylymı dárejesi men ataǵy; jumys orny men onyń vedomstvolyq baǵynystylyǵy: laýazymy: qyzmetiniń meken-jaıy men telefony; úıiniń adresi men telefony; málimetterge izdenýshi qol qoıady, ony kadrlar bóliminiń qyzmetkeri rastap, mórin basyp, toltyrylǵan kúnin kórsetedi; zeınetkerlerge osy málimetterdi sońǵy qyzmet istegen orny óz blankisine jazyp daıyndaıdy; eger avtor qaıtys bolǵan soń usynylatyn bolsa, onyń qaıtqan kúni málimetterde kórsetiledi, sonymen birge murageriniń tegi, aty-jóni, úıiniń meken-jaıy, telefony jazylady. Eger syılyqqa usynylǵan soń ózgerister bolsa, onda avtor týraly kórsetilgen nysanda qosymsha anyqtalǵan málimet beriledi. Eńbektiń ataýy, avtorlardyń laýazymy men qyzmet oryndary qujattardyń bárinde birdeı jazylýy tıis. Uıymdardyń ataýyn qysqartyp jazýǵa ruqsat etilmeıdi, qujatta abbrevıatýrany túsindirme tizimi bolsa ǵana, sózderdi qysqartyp jazýǵa bolady. 4. Málimetteri jarııalaýǵa jatpaıtyn jumystar boıynsha qujattardy rásimdeý men usyný 13.Málimetteri jarııalaýǵa jatpaıtyn jumystar boıynsha barlyq qujattar men materıaldar úsh danadan usynylady jáne Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy qupııalyq rejımdi qorǵaý jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń Uıymdastyrý jáne kadrlyq jumys basqarmasyna jiberiledi. “Qyzmet babynda paıdalaný úshin” belgisi bar jumystar úsh dana bolyp tapsyrylady, tıisti belgige negizdeme beriledi. 5. Qujattardy qabyldaý 14. Joǵaryda jazylǵan talaptarǵa sáıkes rásimdelgen barlyq qujattar men materıaldar avtorlardyń ózderinen nemese olar sengen adamnan Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde, myna meken-jaıda qabyldanady: 010000, Astana qalasy, “Mınıstrlikter Úıi”, 10 kireberis, 1039 - bólme, jabyq taqyryptar boıynsha jumystar úshin - 924 bólme. Anyqtama telefony: (87172) 742460 Kórsetilgen talaptarǵa sáıkes rásimdelmegen qujattar qabyldanbaıdy.
