Zań ǵylymdarynyń doktory, akademık Sultan SARTAEVPEN áńgime
– Sultan aǵa, qazaqtyń eń joǵary zań shyǵarýshy organnyń abyroıly aqsaqal ardageri retinde aıtyńyzshy: Májilis depýtattarynyń ózderiniń ókilettigin merziminen buryn toqtatý týraly usynysy naqty qandaı sebepterden týyp otyr?
– Birden kesip aıtaıyn, bul arada eshqandaı da májbúrlik joq! Men qazir Parlament pen Úkimettiń jumysyna tikeleı aralasyp otyrǵan adam emespin. Kóbinde syrttan ǵana baqylaımyn. Jaqsysyna qýanamyn, jamanyna muńaıamyn. Saıasatkerlerdiń ishindegi jas jaǵynan eń úlkeni de menmin. Jasym 90-ǵa kelip qaldy. Al endi Parlamenttiń usynysy týraly kánigi parlamentshi-zańger retinde aıtarym: bul zamanda ózgermeıtin eshteńe joq. Tóńirektegi dúnıeniń bári-bári ómirdiń talabyna saı bolý qaǵıdattaryna sáıkes qurylǵan. Parlamenttiń ózi usynys jasap otyrsa, ony men maquldaımyn. Muny elimizdegi eń joǵary zań shyǵarýshy organnyń bolashaq óristeýdi kózdegeni dep qabyldaımyn. Zań boıynsha depýtattar ózderiniń ókiletti merzimi ishinde mindetterin atqara almasa, ol da olarǵa úlken syn.
– Siz depýtattarymyzdyń ótken qyzmet merzimi ishinde 80-nen astam zań jobalaryn jasap shyǵarǵanynan habardarsyz dep oılaımyn?
– Árıne, árıne... habardarmyn. Bul Parlament óz mıssııasyn oıdaǵydaı oryndap shyqty. Oǵan daýym joq. Aıtpaǵym, qazaq Parlamenti maǵan qaı kezden de ystyq. Múmkin bolsa, olardyń atqaryp jatqan is-áreketterinen habardar bolyp otyrǵandy janym jaqsy kóredi. Jasyratyn nesi bar, keıde olardyń jumysyna qarnym ashyp qalatyn kezderdiń ótkenin de eske salýǵa tıispin. Ásirese, men belsendilik tanytpaı, depýtattyń atyn jamylǵan halyq qalaýlylaryn sondaı mártebeli ǵımarattan oryn alýy durys dep sanamaımyn. Ondaı depýtattardyń elge ákeletin paıdasy, óristi joly joq. Depýtat – oıly, kóregen, kópshil, bilgir, tez sheshim qabyldaıtyn alǵyr azamattar bolsyn.
– Sońǵy eki-úsh kúnniń ishindegi BAQ kóleminde jarııalaǵan usynysty qoldaýlar basym daýysqa ıe bolyp otyr...
– О́ıtkeni, bizdiń halyq óziniń bolashaǵyna selqos qaraı almaıdy. Halyq úshin eldiń, jerdiń qamyn oılaý úrdisi eshýaqytta úzilmek emes. Kóp jaǵdaıda bizdiń taǵdyrymyzdy sheshetin sol Parlament. Elbasynyń jyl basynda jarııalaǵan qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn Ult Josparyn men de tııanaqtap oqyp shyqtym. Qazir bizge bul baǵytta tyndyrymdy qyzmet isteıtin qaǵilez, jyldam, jańashyl depýtattar aýadaı qajet.
Adam aǵzasynda qan aýystyrǵan sekildi depýtattar qataryn jańa zaman lebine úndesetin, úles qosatyn azamattarymyzben tolyqtyrsaq nesi aıyp?! Olardyń qatarynda«Prezıdenttik jańa jobalar aıasynda biz elimizdi qalaı etkende kórkeıtemiz?» deıtin halyq qalaýlylary júrsin.
– Áleýmettik jelilerde keıbir sarapshylar daǵdarys kezindegi saılaý elge salmaq salady degen pikirlerin de bildirip qoıýda, buǵan ne deısiz?
– Men buryn da talaı aıtqanmyn, qazir de qaıtalaımyn. Bizdiń elimizdiń baılyǵy qajet dese 1 mıllıard halyqty asyraýǵa jetedi. Ol eldegi azamattarymyzdyń rýhanı baılyǵymen úıleskende, Elbasymyz Nurekeń aıtqandaı, biz eshteńeden de tarshylyq kórmeımiz. Endeshe, eldiń muqtajyn qazirgi zamanǵy eń joǵary tehnologııalar negizine beıimdep, paıdalana bileıik. Bizdiń ata-babalarymyz sonaý Uly Dala demokratııasynyń dúrildep turǵan keziniń ózinde halyqtyń bolashaǵyn oılaǵan joq dep aıta alasyzdar ma? Oılaǵanda qandaı! Sebebi, onyń jarqyn jemisin, oń nátıjesin búgingi tańda ózderińiz de kórip otyrsyzdar. Qazaqstannyń búgingi alǵa qaraı jedeldegen umtylysy sonyń aıǵaǵy emes pe? Qazaqtyń mańdaıyna 100 jylda bir bitken tulǵasy Nursultan Nazarbaev Alla jar bolyp, jas memleketimizdi osynaý óristi jolmen, halyqtyń uıysqan kelisimimen alǵa bastap júre bersin dep tileımin. Bul kisi búgingi kúnniń patrıarhy desek, artyq aıtqanym emes.
– Qoǵamdyq uıymdar men barsha kópshilik jappaı talqylap, Parlament Májilisi depýtattarynyń atalǵan usynysyn qyzý qoldaýda. Prezıdentimiz qandaı sheshim qabyldar eken, tájirıbeli zańger retinde óz oıyńyzben bólisińizshi.
– Nurekeń bul Parlamenttiń usynysyn qoldaýy kerek qoı dep oılaımyn. Bul saılaýdyń salmaǵy ózin ózi aqtaıtyn saılaý bolǵaly tur. О́ıtkeni, depýtattar bastamasy Parlament Májilisiniń jáne barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń saılaýlaryn ótkizý negizine qurylǵan. Ol eń aldymen, búgingi zamannyń suranysyna jaýap beredi. Elbasynyń elimizdiń aldyna qoıǵan aýqymdy mindetteriniń ózi de osynaý jańashyldyqty talap etip otyr. Onyń ústine, saılaý qaı kezde de halyqtyń birligin burynǵydan da nyǵaıtady, daǵdarysqa qarsy baǵyttyń qýatyn burynǵydan da kúsheıtedi, siz bilesiz be?!
– Sultan aǵa, mańyzdy áńgimeńiz úshin úlken rahmet.
Áńgimelesken
Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
Zań ǵylymdarynyń doktory, akademık Sultan SARTAEVPEN áńgime
– Sultan aǵa, qazaqtyń eń joǵary zań shyǵarýshy organnyń abyroıly aqsaqal ardageri retinde aıtyńyzshy: Májilis depýtattarynyń ózderiniń ókilettigin merziminen buryn toqtatý týraly usynysy naqty qandaı sebepterden týyp otyr?
– Birden kesip aıtaıyn, bul arada eshqandaı da májbúrlik joq! Men qazir Parlament pen Úkimettiń jumysyna tikeleı aralasyp otyrǵan adam emespin. Kóbinde syrttan ǵana baqylaımyn. Jaqsysyna qýanamyn, jamanyna muńaıamyn. Saıasatkerlerdiń ishindegi jas jaǵynan eń úlkeni de menmin. Jasym 90-ǵa kelip qaldy. Al endi Parlamenttiń usynysy týraly kánigi parlamentshi-zańger retinde aıtarym: bul zamanda ózgermeıtin eshteńe joq. Tóńirektegi dúnıeniń bári-bári ómirdiń talabyna saı bolý qaǵıdattaryna sáıkes qurylǵan. Parlamenttiń ózi usynys jasap otyrsa, ony men maquldaımyn. Muny elimizdegi eń joǵary zań shyǵarýshy organnyń bolashaq óristeýdi kózdegeni dep qabyldaımyn. Zań boıynsha depýtattar ózderiniń ókiletti merzimi ishinde mindetterin atqara almasa, ol da olarǵa úlken syn.
– Siz depýtattarymyzdyń ótken qyzmet merzimi ishinde 80-nen astam zań jobalaryn jasap shyǵarǵanynan habardarsyz dep oılaımyn?
– Árıne, árıne... habardarmyn. Bul Parlament óz mıssııasyn oıdaǵydaı oryndap shyqty. Oǵan daýym joq. Aıtpaǵym, qazaq Parlamenti maǵan qaı kezden de ystyq. Múmkin bolsa, olardyń atqaryp jatqan is-áreketterinen habardar bolyp otyrǵandy janym jaqsy kóredi. Jasyratyn nesi bar, keıde olardyń jumysyna qarnym ashyp qalatyn kezderdiń ótkenin de eske salýǵa tıispin. Ásirese, men belsendilik tanytpaı, depýtattyń atyn jamylǵan halyq qalaýlylaryn sondaı mártebeli ǵımarattan oryn alýy durys dep sanamaımyn. Ondaı depýtattardyń elge ákeletin paıdasy, óristi joly joq. Depýtat – oıly, kóregen, kópshil, bilgir, tez sheshim qabyldaıtyn alǵyr azamattar bolsyn.
– Sońǵy eki-úsh kúnniń ishindegi BAQ kóleminde jarııalaǵan usynysty qoldaýlar basym daýysqa ıe bolyp otyr...
– О́ıtkeni, bizdiń halyq óziniń bolashaǵyna selqos qaraı almaıdy. Halyq úshin eldiń, jerdiń qamyn oılaý úrdisi eshýaqytta úzilmek emes. Kóp jaǵdaıda bizdiń taǵdyrymyzdy sheshetin sol Parlament. Elbasynyń jyl basynda jarııalaǵan qazaqstandyq armanǵa bastaıtyn Ult Josparyn men de tııanaqtap oqyp shyqtym. Qazir bizge bul baǵytta tyndyrymdy qyzmet isteıtin qaǵilez, jyldam, jańashyl depýtattar aýadaı qajet.
Adam aǵzasynda qan aýystyrǵan sekildi depýtattar qataryn jańa zaman lebine úndesetin, úles qosatyn azamattarymyzben tolyqtyrsaq nesi aıyp?! Olardyń qatarynda«Prezıdenttik jańa jobalar aıasynda biz elimizdi qalaı etkende kórkeıtemiz?» deıtin halyq qalaýlylary júrsin.
– Áleýmettik jelilerde keıbir sarapshylar daǵdarys kezindegi saılaý elge salmaq salady degen pikirlerin de bildirip qoıýda, buǵan ne deısiz?
– Men buryn da talaı aıtqanmyn, qazir de qaıtalaımyn. Bizdiń elimizdiń baılyǵy qajet dese 1 mıllıard halyqty asyraýǵa jetedi. Ol eldegi azamattarymyzdyń rýhanı baılyǵymen úıleskende, Elbasymyz Nurekeń aıtqandaı, biz eshteńeden de tarshylyq kórmeımiz. Endeshe, eldiń muqtajyn qazirgi zamanǵy eń joǵary tehnologııalar negizine beıimdep, paıdalana bileıik. Bizdiń ata-babalarymyz sonaý Uly Dala demokratııasynyń dúrildep turǵan keziniń ózinde halyqtyń bolashaǵyn oılaǵan joq dep aıta alasyzdar ma? Oılaǵanda qandaı! Sebebi, onyń jarqyn jemisin, oń nátıjesin búgingi tańda ózderińiz de kórip otyrsyzdar. Qazaqstannyń búgingi alǵa qaraı jedeldegen umtylysy sonyń aıǵaǵy emes pe? Qazaqtyń mańdaıyna 100 jylda bir bitken tulǵasy Nursultan Nazarbaev Alla jar bolyp, jas memleketimizdi osynaý óristi jolmen, halyqtyń uıysqan kelisimimen alǵa bastap júre bersin dep tileımin. Bul kisi búgingi kúnniń patrıarhy desek, artyq aıtqanym emes.
– Qoǵamdyq uıymdar men barsha kópshilik jappaı talqylap, Parlament Májilisi depýtattarynyń atalǵan usynysyn qyzý qoldaýda. Prezıdentimiz qandaı sheshim qabyldar eken, tájirıbeli zańger retinde óz oıyńyzben bólisińizshi.
– Nurekeń bul Parlamenttiń usynysyn qoldaýy kerek qoı dep oılaımyn. Bul saılaýdyń salmaǵy ózin ózi aqtaıtyn saılaý bolǵaly tur. О́ıtkeni, depýtattar bastamasy Parlament Májilisiniń jáne barlyq deńgeıdegi máslıhattardyń saılaýlaryn ótkizý negizine qurylǵan. Ol eń aldymen, búgingi zamannyń suranysyna jaýap beredi. Elbasynyń elimizdiń aldyna qoıǵan aýqymdy mindetteriniń ózi de osynaý jańashyldyqty talap etip otyr. Onyń ústine, saılaý qaı kezde de halyqtyń birligin burynǵydan da nyǵaıtady, daǵdarysqa qarsy baǵyttyń qýatyn burynǵydan da kúsheıtedi, siz bilesiz be?!
– Sultan aǵa, mańyzdy áńgimeńiz úshin úlken rahmet.
Áńgimelesken
Talǵat SÚIINBAI,
«Egemen Qazaqstan».
ALMATY.
Astanada bir kóshede kólik qozǵalysy ishinara shekteledi
Elorda • Keshe
Almaty oblysynda 73 maıdangerdiń esimi kóshelerge berilgen
О́shpes dańq • Keshe
Orlov shahtasynda jumysshy qaza tapty
Oqıǵa • Keshe
Aıda Balaeva elorda mektebindegi TopIQ Smart Class múmkindikterimen tanysty
Tehnologııa • Keshe
Prezıdent birqatar zańǵa qol qoıdy
Prezıdent • Keshe
Týǵan jer qurmetinen qanattanyp…
Ádebıet • Keshe
Robototehnıka dodasy: Qazaqstan oqýshylary eki birdeı basty marapatqa ıe boldy
Tehnologııa • Keshe
Memleket basshysy men Izraıl Prezıdenti shaǵyn quramda kelissóz júrgizdi
Prezıdent • Keshe
1 shildeden bastap ıpoteka kimderge berilmeıdi?
Ipoteka • Keshe