Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy № 444-V QRZ

Baǵaly metaldar men asyl tastar týraly Osy Zań baǵaly metaldardy óndirý jáne baǵaly metaldar men asyl tastardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń, baǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdardyń aınalymy salasynda týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy retteıdi. 1-bap. Osy Zańda paıdalanylatyn negizgi uǵymdar Osy Zańda mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady: 1) asyl tastar – tabıǵı almastar, zúbárjattar, laǵyldar, jaquttar jáne aleksandrıtter, sondaı-aq shıki (tabıǵı) jáne óńdelgen túrdegi tabıǵı injý. Asyl tastarǵa biregeı káriptas túzilimderi teńestiriledi; 2) asyl tastardyń, baǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdardyń saraptamasy (budan ári – saraptama) – asyl tastardy sáıkestendirýdi jáne baǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdardaǵy baǵaly metaldardy synamalaýdy, synamalaý tańbalary bederleriniń tólnusqalyǵyn tekserýdi qamtıtyn, ýákiletti uıymdar júzege asyratyn synaqtardy uıymdastyrý jáne júrgizý; 3) asyl tastardy sáıkestendirý – asyl tastardyń synyp­tamalyq jáne qundyq sıpattamalarynyń normatıvtik-tehnıkalyq qujattamanyń talaptaryna sáıkestigin belgileý; 4) ataýly tańba – baǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdarǵa salynatyn jáne ba­ǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdardy daıyndaýshyny kýálandyratyn arnaıy belgi; 5) affınajdaý – baǵaly metaldardy qospalardan jáne ilespe quraýyshtardan tazalaý, baǵaly metaldardy ulttyq nemese halyqaralyq standartqa sáıkes keletin sapaǵa deıin jetkizý prosesi; 6) affınırlengen altyn – affınajdaý nátıjesinde quımalar, tilimder, túıirshikter jáne untaqtar túrinde alyn­ǵan altyn; 7) baǵaly metaldar – kez kelgen kúıdegi jáne túrdegi altyn, kúmis, platına jáne platına tobyndaǵy metaldar (palladıı, ırıdıı, rodıı, rýtenıı jáne osmıı); 8) baǵaly metaldardyń affınajdaýǵa jatpaıtyn saf túrleri – osy naqty ken ornyndaǵy baǵaly metaldyń basym bólshekterinen óz mólsheri boıynsha birden erekshelenetin jáne massasy 0,3 gramnan asatyn, baǵaly metaldardyń mıneraldy shıkizatynan bólinip alynǵan, ishki jáne syrtqy naryqtardaǵy aınalysqa, óndiristik, ǵylymı, áleýmettik-mádenı maqsattarda paıdalanýǵa arnalǵan baǵaly metaldardyń saf túrleri; 9) baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtary – jóndelmeıtin aqaýdy qosa alǵanda, baǵaly metaldardy alý maqsatynda keıinnen qaıta óńdeý úshin paıdalanýǵa bolatyn, jaramsyz bolyp qalǵan, paıdalanylý qundylyǵyn joǵaltqan nemese joıýǵa jatatyn, quramynda baǵaly metall bar buıymdar jáne (nemese) olardyń quraýysh bólikteri, sondaı-aq tehnıkalyq jáne turmystyq maqsattaǵy ónimdi óndirý jáne paıdalaný kezinde túzilgen, quramynda baǵaly metall bar materıaldardyń, metallýrgııalyq óndiristiń aralyq ónimderiniń qaldyqtary; 10) baǵaly metaldardy óndirý – quramynda baǵaly metaldar bar óndirilgen keshendi kenderden, konsentrattardan jáne basqa da jartylaı ónimderden, baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtarynan baǵaly metaldardy alý, sondaı-aq baǵaly metaldardy affınajdaý; 11) baǵaly metaldardy óndirý sýbektileri – Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda baǵaly metaldardy óndirýdi jú­ze­ge asyratyn Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdy tulǵalary; 12) baǵaly metaldar men asyl tastardan jasalǵan zergerlik jáne basqa da buıymdar (budan ári – zergerlik jáne basqa da buıymdar) – baǵaly metaldardan jasalǵan monetalardy qospaǵanda, asyl tastardan jáne tabıǵı nemese jasandy jolmen alynǵan basqa da materıaldardan jasalǵan kózderi bar ne onsyz, ártúrli kórkemdik óńdeý túrlerin paıdalana otyryp, asyl tastardan, baǵaly metaldardan jáne olardyń qorytpalarynan jasalǵan, ártúrli áshekeıler, turmystyq kádege jaratatyn zattar retinde jáne (nemese) dinı ári dekoratıvtik maqsattarda qoldanylatyn buıymdar; 13) baǵaly metaldar men asyl tastardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń, zergerlik jáne basqa da buıymdardyń aınalymy – baǵaly metaldar men asyl tastardy, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn, zergerlik jáne basqa da buıymdardy ákelý, áketý, olarmen azamattyq-quqyqtyq mámileler jasasý, memlekettiń affınırlengen altyndy basym quqyq sheńberinde satyp alýy, sondaı-aq baǵaly metaldar men asyl tastardy ınvestısııalyq jáne basqa da muqtajdyqtar úshin qoldaný; 14) zergerlik jáne basqa da buıymdardy óndirý sýbektileri – zergerlik jáne basqa da buıymdardy daıyndaýdy júzege asyratyn dara kásipkerler men zańdy tulǵalar; 15) ınvestısııalyq altyn – mynadaı sharttarǵa sáıkes keletin altyn: altyn monetalar úshin: mundaı altyn monetalardyń nýmızmatıkalyq qundylyǵy bolmaıdy; altyn monetalardyń tazalyǵy jalpy massasynyń 1000 úlesiniń 900 myńdyq úlesine teń nemese odan asady (bul 900-synamaǵa, 900 promıllege, 90,0 paıyzǵa nemese 21,6 karatqa sáıkes keledi). Bul rette altyn moneta mynadaı sharttardyń birine sáıkes bolǵan kezde: 1800 jylǵa deıin soǵylǵan; «prýf» (proof) sapasymen betiniń aınadaı bolyp shyǵýyn qamtamasyz etetin tehnologııa boıynsha soǵylǵan; shyǵarylymynyń taralymy 1000 danadan aspaǵan; onyń naryqtyq baǵasy moneta quramyndaǵy altyn qunynyń 80 paıyzynan asqan jaǵdaıda, onyń nýmızmatıkalyq qundylyǵy bar dep tanylady. Monetanyń quramyndaǵy altynnyń quny altyn monetany ótkizý kúni London baǵaly metaldar naryǵynyń qaýymdastyǵy belgilegen (belgilengen) altynnyń tańerteńgi fıksıngin (baǵa belgilenimin) kórsetilgen kúni belgilengen valıýta aıyrbasynyń naryqtyq baǵamyna kóbeıtý arqyly aıqyndalady. Qalǵan altyn úshin: mundaı altyn affınırlengen bolyp tabylady (mundaı altynnyń tazalyǵy lıgatýralyq massanyń 1000 úlesiniń 995 myńdyq úlesine teń nemese odan asady (bul 995-synamaǵa, 995 promıllege, 99,5 paıyzǵa nemese 23,88 karatqa sáıkes keledi); mundaı altyn ulttyq nemese halyqaralyq standartqa sáıkes keledi, ólsheýish nemese standartty quıma jáne (nemese) tilim túrinde daıyndalyp, mynadaı tańbalaý salynady: standartty quıma jáne (nemese) tilim úshin: serııalyq nómiri (daıyndalǵan jyly qamtylýy múmkin); daıyndaýshynyń taýar belgisi; altynnyń tazalyǵy (massalyq úlesi); eger serııalyq nómirge engizilmegen bolsa, daıyndalǵan jyly; ólsheýish quıma úshin: metaldyń ataýy; daıyndaýshynyń taýar belgisi; altynnyń tazalyǵy (massalyq úlesi); quımanyń massasy; 16) quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlary – óńdelmegen baǵaly metaldar (onyń ishinde, quıma túrindegi Dore qorytpasy, katodty metall), myrysh shógindileri, baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtary, baǵaly metaldardyń kenderi men konsentrattary, quramynda baǵaly metaldar bar tústi metaldardyń kenderi, konsentrattary jáne kúli, tústi metaldar óndirisiniń jartylaı ónimderi; 17) quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy zııandy qospalar men baǵaly metaldar quramynyń shekti mánderi – quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketý kezinde memlekettik baqylaý maqsatynda belgilenetin, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynan ónerkásiptik alý múmkindigin aıqyndaıtyn, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda baǵaly metaldardy óndirý sýbektileri quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn qaıta óńdeý múmkindigin (múmkin emestigin) aıqyndaý úshin paıdalanylatyn zııandy qospalardyń jol beriletin barynsha joǵary quramy jáne baǵaly metaldardyń eń az quramy; 18) óńdelmegen tabıǵı almas – tabıǵı kúıdegi, óńdelmegen jáne (nemese) ishinara óńdelgen (shaǵylǵan, aramen tilingen, rýndıst jaǵylǵan) almas; 19) synama – baǵaly metall qorytpasynyń myń massalyq bóligindegi taza baǵaly metaldyń massalyq bólikteriniń sany; 20) synamalaý – baǵaly metaldardyń, zergerlik jáne basqa da buıymdardyń synamasyn belgilengen ádistermen aıqyndaý nemese rastaý; 21) synamalyq tańba – zergerlik jáne basqa da buıymdarǵa salynatyn, osyndaı buıymdardaǵy baǵaly metall synamasyn kýálandyratyn belgilengen úlgidegi belgi; 22) tańbalaý – zergerlik jáne basqa da buıymdarǵa synamalyq tańba bederin salý; 23) ýákiletti organ – baǵaly metaldardy óndirýdi jáne baǵaly metaldar men asyl tastardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń, zergerlik jáne basqa da buıymdardyń aınalymyn retteý salasyndaǵy basshylyqty, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen shekterde salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn ortalyq atqarýshy organ; 24) ýákiletti uıym – Qazaqstan Respýblıkasynyń sáıkestikti baǵalaý salasyndaǵy akkredıtteý týraly zańnamasyna sáıkes saraptama júrgizýge akkredıttelgen zańdy tulǵa. 2-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń baǵaly metaldar men asyl tastar salasyndaǵy zańnamasy 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń baǵaly metaldar men asyl tas­tar salasyndaǵy zańnamasy Qazaqstan Respýblıkasynyń Kons­tıtýsııasyna negizdeledi, osy Zańnan jáne Qazaqstan Respýb­lıkasynyń ózge de normatıvtik-quqyqtyq aktilerinen turady. 2. Baǵaly metaldar men asyl tastardy barlaý jáne óndirý salasyndaǵy qoǵamdyq qatynastar Qazaqstan Respýblıkasynyń jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly zańnamasymen retteledi. 3. Eger Qazaqstan Respýblıkasy ratıfıkasııalaǵan halyqaralyq shartta osy Zańda qamtylǵannan ózge de normalar belgilengen bolsa, onda halyqaralyq sharttyń normalary qoldanylady. 3-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń quzyreti Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti: 1) baǵaly metaldardy óndirý, baǵaly metaldar men asyl tastardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń, zergerlik jáne basqa da buıymdardyń aınalymy salasyndaǵy memlekettik saıasattyń negizgi baǵyttaryn ázirleıdi jáne olardy júzege asyrýdy uıymdastyrady; 2) baǵaly metaldardy jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý qaǵıdalaryn bekitedi; 3) asyl tastardy, zergerlik jáne basqa da buıymdardy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý qaǵıdalaryn bekitedi; 4) Kımberlıı prosesiniń sertıfıkattaý shemasyn eskere otyryp, óńdelmegen tabıǵı almasty Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketý qaǵıdalaryn bekitedi; 5) Qazaqstan Respýblıkasynyń Konstıtýsııasymen, osy Zańmen, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarymen jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerimen ózine júktelgen ózge de fýnksııalardy oryndaıdy. 4-bap. Ýákiletti organnyń quzyreti Ýákiletti organ: 1) baǵaly metaldardy óndirý, baǵaly metaldar men asyl tastardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń, zergerlik jáne basqa da buıymdardyń aınalymy salasyndaǵy memlekettik saıasatty iske asyrady; 2) baǵaly metaldardy jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý qaǵıdalaryn ázirleıdi; 3) asyl tastardy, zergerlik jáne basqa da buıymdardy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý qaǵıdalaryn ázirleıdi; 4) Kımberlıı prosesiniń sertıfıkattaý shemasyn eskere otyryp, óńdelmegen tabıǵı almasty Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketý qaǵıdalaryn ázirleıdi; 5) saraptama júrgizý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi; 6) quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryna normatıvtik qujattardy bekitedi; 7) qaıta óńdeý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketý kezinde usynylǵan qujattarda kórsetilgen baǵaly metaldardy jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynan qaıta óńdeý ónimderiniń shyǵý normalaryn rastaıdy; 8) quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy zııandy qospalar men baǵaly metaldar quramynyń shekti mánin aıqyndaý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi; 9) shıkizat taýarlarynyń túrleri boıynsha jeke-dara tehnologııalyq múmkindikterin eskere otyryp, ýákiletti organ bekitetin tizbedegi árbir baǵaly metaldardy óndirý sýbektisi úshin quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy zııandy qospalar men baǵaly metaldar quramynyń shekti mánin belgileıdi; 10) baǵaly metaldardy óndirý sýbektileriniń tizbesin qalyptastyrý qaǵıdalaryn ázirleıdi jáne bekitedi; 11) osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańda­rynda, Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń jáne Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń aktilerinde kózdelgen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady. 5-bap. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń quzyreti Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki: 1) baǵaly metaldardaǵy aktıvterdi tolyqtyrý úshin affınırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrady; 2) baǵaly metaldardaǵy aktıvterdi tolyqtyrý úshin affınırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrý tártibin aıqyndaıdy; 3) Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen jaǵdaılarda baǵaly metaldardyń jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń synamalaryna (úlgilerine) baqylaý synaqtaryn júzege asyrady; 4) ekinshi deńgeıdegi bankterdiń quıma túrindegi affınırlengen altynmen jáne kúmispen jasaıtyn eksporttyq operasııalaryna baqylaýdy júzege asyrady; 5) osy Zańda, Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de zańdarynda jáne Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń aktilerinde kózdelgen ózge de ókilettikterdi júzege asyrady. 6-bap. Baǵaly metaldar men asyl tastardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń, zergerlik jáne basqa da buıymdardyń aınalymy kezindegi memle­kettik baqylaý 1. Ýákiletti organ: 1) quramynda baǵaly metaldar bar tústi metaldar kenderin, konsentrattary men kúlderin, tústi metaldar óndirisiniń jartylaı ónimderin qospaǵanda, baǵaly metaldardy jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý kezinde; 2) asyl tastardy, zergerlik jáne basqa da buıymdardy, baǵaly metaldardan jasalǵan monetalardy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý kezinde; 3) quramynda baǵaly metaldar bar tústi metaldar kenderin, konsentrattary men kúlderin, tústi metaldar óndirisiniń jartylaı ónimderin Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaq­stan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý kezinde; 4) zergerlik jáne basqa da buıymdardy ótkizý salasynda memlekettik baqylaýdy júzege asyrady. 2. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń sheshimderine, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady jáne mynalardy: 1) tústi metaldar kenderin, konsentrattary men kúlderin, tústi metaldar óndirisiniń jartylaı ónimderin qospaǵanda, baǵaly metaldar, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlary partııasynyń ilespe qujattarda, onyń ishinde norma­tıvtik tehnıkalyq jáne (nemese) tehnıkalyq qujattamada kórsetilgen derekterge sáıkestigin tekserýdi; 2) álemdik naryqtaǵy baǵalardy eskere otyryp, baǵaly metaldar qunyn baǵalaýdy; 3) baǵaly metaldardyń, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń shyǵý kózin aıqyndaýdy; 4) baǵaly metaldarmen jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarymen mámileler jasaý kezinde Qazaq­stan Respýblıkasy zańnamasy talaptarynyń saqtalýyn baqy­laýdy; 5) quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy baǵaly metaldar men ilespe alynatyn metaldar quramyn baqylaýdy; 6) baǵaly metaldar men ilespe alynatyn metaldar quramy týraly qujattar negizinde Qazaqstan Respýblıkasynda shıki­zat taý­arlarynan baǵaly metaldardy ónerkásiptik alýdyń múmkindigin (múmkin emestigin) jáne ekonomıkalyq turǵydan oryndylyǵyn (orynsyzdyǵyn) tekserýdi nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn qaıta óńdeýdiń ekonomıkalyq turǵydan orynsyzdyǵyn nemese múmkin emestigin tekserýdi qamtıdy. 3. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń sheshimderine, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes keden isi salasyndaǵy ýákiletti organ aıqyndaıtyn kedendik beketter arqyly júzege asyrylady. 4. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń sheshimderine, Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady jáne osy baptyń 2-tarmaǵynyń 3), 4), 5) jáne 6) tarmaqshalarynda kózdelgen áreketterdi qamtıdy. 5. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń 4) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Kásipkerlik kodeksine sáıkes tekserý nysanynda júzege asyrylady. 6. Mynadaı: 1) osy baptyń 1-tarmaǵynyń 1) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý nátıjelerin ýákiletti organ: ákelý kezinde – taýardyń árbir partııasyna berilgen memlekettik baqylaý aktisi nysanynda; qaıta óńdeýge ákelý kezinde – taýardyń árbir partııasyna berilgen memlekettik baqylaý aktisi, taýarlardy qaıta óńdeý sharttary týraly qujat nysanynda; áketý kezinde – taýardyń árbir partııasyna berilgen memlekettik baqylaý aktisi, eksportqa berilgen lısenzııa jáne Qazaqstan Respýblıkasynda shıkizat taýarlarynan baǵaly metaldardy ónerkásiptik alýdyń múmkindigi (múmkin emestigi) jáne ekonomıkalyq turǵydan oryndylyǵy (orynsyzdyǵy) týraly qorytyndy nysanynda; qaıta óńdeýge áketý kezinde – taýardyń árbir partııasyna berilgen memlekettik baqylaý aktisi, taýarlardy qaıta óńdeý sharttary týraly qujat, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn qaıta óńdeýdiń ekonomıkalyq turǵydan orynsyzdyǵy nemese múmkin emestigi týraly qorytyndy nysanynda resim­deıdi; 2) osy baptyń 1-tarmaǵynyń 2) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý nátıjelerin ýákiletti organ taýardyń árbir partııasyna berilgen memlekettik baqylaý aktisi nysanynda resimdeıdi; 3) osy baptyń 1-tarmaǵynyń 3) tarmaqshasynda kózdelgen memlekettik baqylaý nátıjelerin ýákiletti organ: qaıta óńdeýge ákelý kezinde – taýarlardy qaıta óńdeý sharttary týraly qujat nysanynda; áketý kezinde – eksportqa berilgen lısenzııa jáne Qazaqstan Respýblıkasynda shıkizat taýarlarynan baǵaly metaldardy ónerkásiptik alýdyń múmkindigi (múmkin emestigi) jáne ekonomıkalyq turǵydan oryndylyǵy (orynsyzdyǵy) týraly qorytyndy nysanynda; qaıta óńdeýge áketý kezinde – taýarlardy qaıta óńdeý sharttary týraly qujat, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn qaıta óńdeýdiń ekonomıkalyq turǵydan orynsyzdyǵy nemese múmkin emestigi týraly qorytyndy nysanynda resimdeıdi. 7. Quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy áketiletin baǵaly metaldar men ilespe alynatyn metaldar quramyn baqylaý: eksportty lısenzııalaýdyń ruqsat berý rásimderi kezinde baǵaly metaldar men ilespe alynatyn metaldar quramy týraly qujattardy usyný; Qazaqstan Respýblıkasynda shıkizat taýarlarynan baǵaly metaldardy ónerkásiptik alýdyń múmkindigi (múmkin emestigi) jáne ekonomıkalyq turǵydan oryndylyǵy (orynsyzdyǵy) týraly qorytyndy berý; Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn qaıta óńdeýdiń ekono­mıkalyq turǵydan orynsyzdyǵy nemese múmkin emestigi týraly qorytyndy berý; quramynda baǵaly metaldar bar áketiletin shıkizat taýarlarynyń árbir partııasyna memlekettik baqylaý aktisin resimdeý arqyly júzege asyrylady. Quramynda baǵaly metaldar bar áketiletin shıkizat taýarlarynan olardaǵy baǵaly metaldar quramyn memlekettik baqylaý maqsatynda kórsetimdik synamalardy irikteý ýákiletti organ aıqyndaǵan tártippen jáne nysan boıynsha synamalardy irikteý týraly akt resimdele otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik tehnıkalyq qujattamasynda belgilengen tártippen júrgiziledi. Memlekettik baqylaý maqsatynda baǵaly metaldar quramy týraly qujatty akkredıttelgen synaq zerthanasy beredi jáne onda quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy barlyq baǵaly metaldardyń úlestik quramy týraly málimet qamtylýǵa tıis. 8. Osy baptyń 1-tarmaǵynyń 1) jáne 2) tarmaqshalarynda kózdelgen memlekettik baqylaý: 1) baǵaly metaldardy, onyń ishinde baǵaly metaldardan jasalǵan monetalardy ákelý jáne (nemese) áketý kezinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine qatysty; 2) jeke tulǵalardyń baǵaly metaldardy jáne (nemese) asyl tastardy, onyń ishinde zergerlik jáne basqa da buıymdardy, baǵaly metaldardan jasalǵan monetalardy jeke paıdalanýǵa arnalǵan taýarlar retinde ákelýi jáne (nemese) áketýi kezinde; 3) baǵaly metaldar men olardyń negizinde jasalǵan buıymdardyń radıoaktıvtik jáne turaqty ızotoptaryn ákelý jáne (nemese) áketý kezinde; 4) quramynda baǵaly metaldar jáne (nemese) asyl tastar bar mádenı qundylyqtardy áketý kezinde júzege asyrylmaıdy. 7-bap. Baǵaly metaldardy, asyl tastardy, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn, zergerlik jáne basqa da buıymdardy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý erekshelikteri 1. Baǵaly metaldardy jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketý kezinde ýákiletti organ baǵaly metaldar quramy týraly qujattar kelisimshart talaptaryna jáne normatıvtik tehnıkalyq qujattamaǵa sáıkes kelmegen jaǵdaıda, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine baǵaly metaldardyń jáne quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń synamalaryna (úlgilerine) baqylaý synaqtaryn júzege asyrýǵa ótinim jiberedi. 2. Kedendik deklarasııalaýǵa jáne kedendik tazartýǵa baılanysty kedendik operasııalar jasalǵanǵa deıin asyl tas­tardy, zergerlik jáne basqa da buıymdardy Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýb­lıkasynyń aýmaǵyna ákelý kezinde saraptama júrgiziledi jáne Eýrazııalyq ekonomıkalyq komıssııanyń sheshimimen belgilengen jaǵdaılardy qospaǵanda, memlekettik baqylaý júzege asyrylady. 3. Asyl tastardy, zergerlik jáne basqa da buıymdardy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderge áketý kezinde saraptama júrgiziledi jáne memlekettik baqylaý júzege asyrylady. 4. Baǵaly metaldar men asyl tastardy, zergerlik jáne basqa da buıymdardy, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa kirmeıtin elderden Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelýdi jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan osy elderge áketýdi júzege asyrý úshin dara kásipkerler men zańdy tulǵalar óz qyzmetiniń bastalǵany nemese toqtatylǵany týraly «Ruqsattar jáne habarlamalar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańynda belgilengen tártippen ýákiletti organǵa habar berýge mindetti. Qyzmettiń bastalǵany týraly habarlama negizinde osy tarmaqtyń birinshi bóliginde atalǵan tulǵalarǵa ýákiletti organ arnaıy esepke qoıylǵany týraly qujat beredi. Osy tarmaqtyń talaptary Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine qoldanylmaıdy. 5. О́ńdelmegen tabıǵı almasty Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵyna ákelý jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketý Kımberlıı prosesiniń sertıfıkattaý shemasyna sáıkes júzege asyrylady. 8-bap. Baǵaly metaldardy óndirý 1. Baǵaly metaldardyń affınajdaýǵa jatpaıtyn saf túrlerin qospaǵanda, baǵaly metaldar, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlary, osy bapta kózdelgen jaǵdaı­lar­dy qospaǵanda, qaıta óńdeý jáne (nemese) affınajdaý úshin baǵaly metaldardy óndirý sýbektilerine kelip túsýge tıis. 2. Quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketýge nıeti bar tulǵa ýákiletti organ aıqyndaǵan tártippen, ýákiletti organ bekitetin tizbedegi baǵaly metaldardy óndirýdiń barlyq sýbektilerinen tıisti bas tartýdy nemese osyndaı bas tartýdyń bar ekeni týraly ýákiletti organnyń rastamasyn alýǵa mindetti. Bul rette osy tarmaqtyń birinshi bóliginde atalǵan baǵaly metaldardy óndirý sýbektileriniń ýákiletti organ belgilengen sharttardy oryndamaýy da – osy tarmaqtyń maqsatyndaǵy bas tartý bolyp tabylady. Quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn qaıta óńdeýden jáne (nemese) affınajdaýdan bas tartý úshin mynalar negiz bolyp tabylýy múmkin: 1) qaıta óńdeýdiń jáne (nemese) affınajdaýdyń tehnolo­gııalyq turǵydan múmkin bolmaýy, onyń ishinde quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryndaǵy zııandy qospalar men baǵaly metaldar quramynyń shekti mánderge sáıkes kelmeýi; 2) quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlarynyń usynylatyn kólemin qaıta óńdeý jáne (nemese) affınajdaý úshin óndiristik qýattylyqtyń bolmaýy nemese jetkiliksiz bolýy; 3) quramynda baǵaly metaldar bar tústi metaldar kenderin, konsentrattary men kúlderin, tústi metaldar óndirisiniń jartylaı ónimderin qaıta óńdeýdiń ekonomıkalyq turǵydan orynsyz bolýy. 3. Osy baptyń 2-tarmaǵynda kózdelgen jaǵdaılarda, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Qazaq­stan Respýblıkasynyń aýmaǵynan áketý Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes júzege asyrylady. 4. Qajetti qaıta óńdeýden ótken baǵaly metaldardy, quramynda baǵaly metaldar bar shıkizat taýarlaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan tys jerde júzege asyrylatyn affınajdaý baǵaly metaldarǵa menshik quqyǵynyń aýysýyna ákep soqpaıdy. 9-bap. Baǵaly metaldardaǵy aktıvterdi tolyqtyrý úshin affı­nırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵy 1. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń baǵaly metaldardaǵy aktıvterin tolyqtyrý úshin memleket baǵaly metaldardy óndirý sýbektilerimen jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalarmen affınırlengen altyndy satyp alý jóninde mámileler jasasýǵa basym quqyqqa ıe bolady. 2. Baǵaly metaldardy óndirý sýbektileri jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalar Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda nemese onyń sheginen tys jerde óndirilgen affınırlengen altyndy Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine basym tártippen ótkizedi. 3. Baǵaly metaldardy óndirý sýbektileri jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalar Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine affınırlengen altyndy óndirý jáne satý boljamynyń grafıkterin aldaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵyna aǵymdaǵy jyldyń 1 qarashasyna deıin, aǵymdaǵy jyldyń ekinshi jartyjyldyǵyna – aǵymdaǵy jyldyń 1 mamyryna deıin usynady. 4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki affınırlengen altyndy óndirý jáne satý boljamyn, aqsha naryǵynyń jaı-kúıin, aqsha-kredıt saıasatynyń jáne halyqaralyq qarjy naryqtary konıýktýrasynyń kórsetkishterin negizge ala otyryp, aldaǵy jartyjyldyqqa basym quqyqty iske asyrý sheńberinde satyp alý lımıtin bekitedi ne aldaǵy kezeńge (bir aıdan jarty jylǵa deıin) basym quqyqty tutastaı iske asyrmaý týraly sheshim qabyldaıdy. Bekitilgen satyp alý lımıti sheńberinde Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki affınırlengen altyndy óndirý jáne satý boljamynyń grafıgin usynǵan árbir baǵaly metaldardy óndirý sýbektisinen nemese qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıesine aınalǵan tulǵadan aldaǵy jartyjyldyqta satyp alynatyn affınırlengen altynnyń kólemin aıqyndaıdy. Satyp alý kólemi ne aldaǵy kezeńge affınırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrýdan bas tartý týraly sheshim baǵaly metaldardy óndirý sýbektileriniń jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalardyń nazaryna aldaǵy jyldyń birinshi jartyjyldyǵynda aǵymdaǵy jyldyń 1 jeltoqsanyna deıin, aǵymdaǵy jyldyń ekinshi jartyjyldyǵynda – aǵymdaǵy jyldyń 1 maýsymyna deıin jetkiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki baǵaly metaldardy óndirý sýbektileriniń jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalardyń nazaryna jetkizilgen satyp alý kólemin tolyǵymen satyp alýǵa mindetti. Eger affınırlengen altyndy óndirýdiń jáne satýdyń kútiletin kólemi osy baptyń 3-tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine usynylǵan affınırlengen altyndy óndirý jáne satý kóleminen asyp túsken jaǵdaıda, baǵaly metaldardy óndirý sýbektileri jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalar Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankine affınırlengen altyndy óndirý jáne satý boljamynyń ózgertilgen grafıkterin qosymsha usynady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki affınırlengen altyndy óndirý jáne satý boljamynyń ózgertilgen grafıkterin alǵan kúnnen bastap on bes jumys kúni ishinde affınırlengen altyndy satyp alýdyń tıisinshe ózgertilgen kólemin baǵaly metaldardy óndirý sýbektileriniń jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalardyń nazaryna jetkizedi nemese ózgertilgen grafıkterge sáıkes jańa kólemdi satyp alýdan bas tartýdy jiberý arqyly buryn nazaryna jetkizilgen affınırlengen altyndy satyp alý kólemin ózgerissiz qaldyrý týraly habarlaıdy. 5. Baǵaly metaldardy óndirý sýbektileriniń jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıesine aınalǵan tulǵalardyń affınırlengen altyndy zergerlik jáne basqa da buıymdardy óndirý úshin shıkizat retinde Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda zergerlik jáne basqa da buıymdardy óndirý sýbektilerine Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki aıqyndaıtyn lımıtke jetkenge deıin satýy baǵaly metaldardaǵy aktıvterdi tolyqtyrý úshin affınırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrý tártibine sáıkes júzege asyrylady. 6. Memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrý sheńberinde affınırlengen altyndy satyp alý kólik shyǵystary, ótkizýge jumsalatyn shyǵyndar jáne London baǵaly metaldar naryǵynyń qaýymdastyǵy qabyldaǵan jáne «Londondyq sapaly ónim berý» («London good delivery») standarty retinde osy qaýymdastyqtyń qujattarynda belgilengen halyqaralyq sapa standarttaryna saı kelmeıtin affınırlengen altyndy satyp alǵan jaǵdaıda qoldanylatyn sapa úshin jeńildik shegerile otyryp, halyqaralyq naryqta qalyptasqan baǵalar paıdalanyla otyryp eseptelgen baǵa boıynsha júzege asyrylady. 7. Memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrý sheńberinde affınırlengen altyndy satyp alý Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki baǵaly metaldardy óndirý sýbektisimen nemese qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıesine aınalǵan tulǵamen jasasqan baǵaly metaldardaǵy aktıvterdi tolyqtyrý úshin affınırlengen altyndy satyp alý-satýdyń jalpy talaptary týraly shart negizinde júzege asyrylady. 8. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki satyp alý lımıtine qol jetkizilgen jaǵdaılarda jáne (nemese) osy baptyń 4-tarmaǵynyń birinshi bóligine sáıkes aldaǵy kezeńge basym quqyqty iske asyrmaý týraly qabyldanǵan sheshim bolǵan kezde baǵaly metaldardaǵy aktıvterdi tolyqtyrý úshin affınırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrýdan bas tartýǵa quqyly. Osy tarmaqtyń birinshi bóliginde kózdelgen negizder baǵaly metaldardy óndirý sýbektilerine jáne qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalarǵa qatysty olardyń nazaryna jetkizilgen affınırlengen altyndy satyp alý kólemi sheginde qoldanylmaıdy. 9. Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki baǵaly metaldardy óndirý sýbektilerinen nemese qaıta óńdeý nátıjesinde affınırlengen altynnyń menshik ıelerine aınalǵan tulǵalardan affınırlengen altyndy satyp alýǵa memlekettiń basym quqyǵyn iske asyrýdan bas tartqan jaǵdaıda, osy affınırlengen altyn úshinshi tulǵalarǵa ótkizilýi múmkin. 10-bap. Jekelegen negizder boıynsha memleket menshigine aınaldyrylǵan baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtaryn affınajdaý 1. Jekelegen negizder boıynsha memleket menshigine aınaldyrylǵan jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen tártippen qabyldap alǵan baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtary Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń baǵaly metaldardaǵy aktıvterine affınırlengen altynnyń quımalaryn esepke jatqyza otyryp affınajdaýǵa jatady. 2. Jekelegen negizder boıynsha memleket menshigine aınaldyrylǵan baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtaryn affınırlengen altyn quımalary etip affınajdaýǵa berý jáne olardy affınajdalǵannan keıin alý tártibin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki aıqyndaıdy. 3. Osy baptyń 1-tarmaǵynda kórsetilgen affınırlengen altyn quımalarynyń quny baǵaly metaldardyń synyqtary men qaldyqtaryn qaıta óńdeýge baılanysty shyǵyndar shegerile otyryp, bıýdjetke aýdarylady. 11-bap. Investısııalyq altyn aınalymynyń erek­shelikteri 1. Investısııalyq altyn aınalymy maqsatynda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen ekinshi deńgeıdegi bankterde, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki qyzmet kórsetetin zańdy tulǵalar sanaty úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Bankinde ashylǵan metall shottary paıdalanylýy múmkin. 2. Investısııalyq altynmen mámilelerdi júzege asyrǵan kezde tólem mámile júrgizý kezinde halyqaralyq naryqta qalyptasqan baǵalar paıdalanyla otyryp eseptelgen baǵalar boıynsha júrgiziledi. 12-bap. Saraptama júrgizý tártibi 1. Saraptama júrgizý qaǵıdalaryna, sondaı-aq Qazaqstan Respýblıkasynda qoldanylatyn standarttaý jónindegi normatıvtik qujattarǵa sáıkes saraptama óteýli negizde júrgiziledi. 2. Jeke jáne zańdy tulǵalar saraptama júrgizý úshin ýákiletti uıymǵa erikti tártippen, sondaı-aq osy baptyń 4-tar­maǵynda jáne osy Zańnyń 7-babynyń 2 jáne 3-tarmaqtarynda kózdelgen jaǵdaılarda mindetti tártippen júginedi. 3. Ýákiletti uıym saraptama nátıjeleri boıynsha jeke nemese zańdy tulǵa júgingen kúnnen bastap bes jumys kúni ishinde saraptama qorytyndysyn beredi. 4. Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti aıqyndaǵandardy qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda óndirilgen jáne (nemese) ótkiziletin zergerlik jáne basqa da buıymdar ýákiletti uıymdarda mindetti túrde synamalanýǵa jáne tańbalanýǵa jatady. 13-bap. Zergerlik jáne basqa da buıymdardy ótkizýdiń erekshelikteri 1. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda zergerlik jáne basqa da buıymdardy óndirý sýbektisi barlyq menshikti zergerlik jáne basqa da buıymdarǵa qoıatyn synamalaý tańbasynsyz, sondaı-aq ataýly tańba bederinsiz zergerlik jáne basqa da buıymdardy ótkizýge jol berilmeıdi. Zergerlik jáne basqa da buıymdarǵa kóz retinde jasandy jolmen alynǵan materıaldar paıdalanylǵan kezde zatbelgilerde osy tastyń asyl tas emes ekeni kórsetilýge tıis. 2. Ataýly tańba ýákiletti organ aıqyndaǵan tártippen ýákiletti uıymda mindetti tirkelýge jatady. 3. Ýákiletti uıym tirkelgen ataýly tańbalar týraly málimet­terdi ýákiletti organ aıqyndaǵan tártippen ýákiletti organǵa toqsan saıyn usynady. 14-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń baǵaly metaldar men asyl tastar salasyndaǵy zańnamasyn buzǵany úshin jaýap­tylyq Qazaqstan Respýblıkasynyń baǵaly metaldar men asyl tas­tar salasyndaǵy zańnamasyn buzý Qazaqstan Respýb­lıkasynyń zańdaryna sáıkes jaýaptylyqqa alyp keledi. 15-bap. Osy Zańdy qoldanysqa engizý tártibi Osy Zań, alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin alty aı ótken soń qoldanysqa engiziletin 12-babynyń 4-tarmaǵyn jáne 13-babyn qospaǵanda, alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik jıyrma bir kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti N.NAZARBAEV Astana, Aqorda, 2016 jylǵy 14 qańtar № 444-V QRZ