Atys qarýy

qazirgi Qazaqstannyń aýmaǵynda Altyn orda dáýirinde paıda bolǵan Atys qarýy qazirgi Qazaqstannyń aýmaǵynda Altyn orda dáýirinde paıda bolǵan. Bul týraly Qazaqstan Respýblıkasy Qarýly Kúshteri Ulttyq áskerı-patrıottyq ortalyǵynda «Altyn orda: ta­rıh jáne mádenı mura» ǵylymı materıaldar jı­naǵynyń tusaýkeserinde aıtyldy. «Altyn orda dáýirinde Qazaqstannyń aýmaǵynda atys qarýy paıda bolǵanyn biri bilse, biri bilmes. Biz ony keıinirek paıda boldy dep oıladyq, al negizinde áskerı-tarıhı murajaıdaǵy jádigerler sol ýaqyttyń qazynaly áskerı-materıaldyq mádenıeti týraly syr shertedi», – dedi jınaqtyń jaýapty redaktory, tarıh ǵylymdarynyń doktory Aıbolat Kúshkimbaev. Jınaqta jalpy tarıh boıynsha jumystardan basqa áskerı tarıh ta usynylǵan. Kitapta HIII ǵasyrdan bastap HV ǵasyr aralyǵyndaǵy Altyn ordanyń áskerı tarıhy boıynsha materıaldar, zertteýler bar. Altyn orda dáýirindegi qarý-jaraq máseleleri, taktıka, strategııa, dáýirdiń keıbir áskerı-saıası oqıǵalary qaralady. «Mońǵol ımperııasynyń qoınaýynda 15-shi júz jyldyqqa deıingi bolashaq Altyn Orda qalyptasady. Bul jaýlap alý qarýdyń kúshiniń arqasynda boldy. Jaýlap alýdyń fenomeni áskerı iste bolǵan revolıýsııamen baılanysty. Biz úshin Altyn orda dáýirinde áskerı istiń damýy asa qyzyǵýshylyq týǵyzýda. Ol Shyńǵys han dáýirindegi áskerı istiń jalǵastyrýshysy jáne osy úlken aýmaqta ómir súrgen barlyq kóshpeli halyqtyń áskerı isiniń damýynyń joǵary kezeńi bolyp tabylady. XIII-XV ǵasyrlar aralyǵy biz úshin teperishti, sheshýshi boldy. Jáne de áskerı ónerdi zerdeleý, áskerı isti, qarý-jaraqty damytý jaǵynan qyzyǵýshylyq týǵyzady», – dep atap ótti Aıbolat Kúshkimbaev. Altynordalyq áskerı-saıası kúsh eleýli geosaıası faktor bolǵanyn jáne halyqaralyq ómirde basty ról atqarǵanyn aıta ketken jón. «Egemen-aqparat».