Belsendilik birden baıqaldy

Oblystyq baspasóz klýbynda Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy Antonına Markova buqaralyq aqparat quraldary ókilderimen kezdesti. Búginde Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattar depýtattarynyń kezekten tys saılaýyn ótkizý barlyq qazaqstandyqtardyń jáne elimizden tys jerlerdiń de nazarynda otyrǵany belgili. Bul saıa­sı naýqannyń mańyzyn erekshe túsingen árkim onyń sátti ári demokratııa talaptaryna saı móldir de ashyq ótýin qalaıdy. Sondyqtan Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy Antonına Markova saılaýǵa daıyndyq barysyna toqtaldy. Ústimizdegi jyly 20 naý­ryzda ótetin saılaýǵa oblysta 1140 saılaý komıssııalary ju­mys isteı bastady, sonyń ishinde 21 aýmaqtyq, 1 oblystyq, 4 qa­lalyq, 16 aýdandyq, 1 okrýg­tik komıssııa bolady. 36 saılaý komıssııasy oblystyq máslı­hatqa, 62 saılaý komıssııa qala­lyq máslıhattarǵa, al 203 saı­laý komıssııasy aýdandyq máslı­hat­tarǵa depýtattar saılaý jóninde quryl­dy. Oblys boıynsha 552575 adam saılaýǵa qatysyp, Parla­ment Májilisine jáne barlyq deń­geıdegi máslıhattarǵa óz qalaý­lylaryn tańdaıtyn bolady. Oblystyq saılaý komıs­sııa­synyń tóraıymy Antonına Mar­kova kezekten tys saılaý ótki­zýdegi zań talaptaryn atap ót­kennen keıin jýrnalıster suraq­taryna jaýap berdi. Soǵan oraı 2015 jyly 26 sáýirde ótken Qazaq­stan Respýblıkasynyń Prezı­denti saılaýy men bul saılaý­dy ótkizý úderisterinde aıyr­ma­shylyqtardyń da bar eken­digin tilge tıek etti. – Mysaly, ót­ken jylǵy Prezıdent saılaýy naýqanyna tek aýmaqtyq jáne ýchaskelik saılaý komıssııalary ǵana qatysty. Al okrýgtik saılaý komıssııalary bolǵan joq. Soǵan baılanysty bıylǵy saılaý naýqanynda aldymen okrýgtik saılaý komıssııalary múshelerin oqytýǵa kóńil bólemiz, sodan keıin aýmaqtyq, sońynan ýchaskelik saılaý ko­mıs­sııalarynyń múshelerin oqyta­myz. О́ıtkeni, ýchaskelik saılaý komıssııalary saılaýshylar tizi­min olarǵa bergen kezden bas­tap jumysyn bastaıdy, ıaǵnı ol 1 naý­ryzdan bastalady, – dedi Anto­nına Mıhaılovna. Oblystyq saılaý komıs­sııa­synyń tóraıymy oblysta saılaý naýqany bastalysymen saıası bel­sendiliktiń joǵary ekeni baıqal­ǵanyn atap ótti. Respýblıkada birin­shi bolyp Qostanaı oblysyn­da barlyq deńgeıdegi máslıhat­tardyń depýtattyǵyna 17 kandı­dat usynyldy. Olardyń bireýi oblystyq máslıhattyń depýtat­tyǵyna, qalǵan 16-sy aýdandyq más­lıhattardyń depýtattyǵyna ózin ózi usynǵan. Barlyq deńgeıdegi máslıhattarǵa usyný odan ári jalǵasyp jatyr. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týra­ly» Zań talabyna sáıkes belgi­len­gen merzimderdi saqtaı otyryp, aldaǵy kúnderi olardyń qujat­taryn, aryzyn tekserý, tirkeý júzege asatyn bolady. Parlament Májilisi men bar­lyq deńgeıdegi máslıhattar depý­tat­tarynyń kezekten tys saılaýyna oblys boıynsha 818 saılaý ýchas­kesi quryldy. Tóraıym bul daýys berýdi uıymdastyrý bary­synda qarjyny únemdep, saıası naýqannyń barynsha tıimdi ári belsendi ótkizilýi úshin jasal­ǵan­dyǵyn jetkizdi. – Bir jyldyń júzi bolsa da ýaqyt ózgeristeri bar. О́tken jy­ly Qazaqstan Respýblıkasy Pre­zıdentiniń saılaýynda saılaýshylar 847 saılaý ýchaskelerine kelip daýys bergen edi. Al Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattar depýtattarynyń kezekten tys saılaýynda saılaý ýchaskeleriniń sany 32-ge qysqardy. Munyń barlyǵy negizinen turǵyndar sany azaıǵan aýdandyq, aýyldyq jerlerde oryn aldy. Onyń esesine Rýdnyı qalasynda – 2, Qostanaı qalasynda bir saılaý ýchaskesi qosyldy. Munyń barlyǵy saılaýshylardyń ornalasýyna, sanyna baılanysty oryn alǵan ózgerister. Onda zań talabymen qatar, daýys berýge qolaılylyq da qarastyrylǵan. Mysaly, burynǵy saılaýda bir aý­maqta 11 saılaýshy ǵana bolǵany kez­desti. Onyń da 7-ýi saılaý komıs­sııasynyń múshesi, 4-eýi saılaýshylar edi. Endi tur­ǵyndary az mundaı eldi mekenge kólik jiberip, saılaýshylardy saılaý komıssııasy ornalasqan kór­shi aýylǵa aldyrtqan durys dep oılaımyz, – dedi Antonına Mı­haılovna. Negizi oblysta saılaýshylardyń da, saılanýshylardyń da bel­sen­diligi álden baıqalyp otyr. Ob­lystyq saılaý komıssııasyna ózderiniń áleýmettik ózekti máselelerin aıtyp kelip jatqan saılaýshylar da bar. Saılaý komıssııasyna kópten aılyq jalaqylaryn ala almaı júrgen jumysshylar kelip shaǵym aıtqan. Ondaı kezde Oblystyq saılaý komıssııasynyń músheleri mundaı jaǵdaılardy jumys berýshilerge, ákimdikterge habarlaǵan. Kóp jyldardan beri Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy retinde elimizdegi saılaýlardy ótkizýge atsalysyp kele jatqan Antonına Markova bul saılaý naýqanynda ótken jyldardyń tájirıbesine súıenetindigin aıtty. Jýrnalıster suraǵyna sáıkes syrttan keletin baıqaýshylar jóninde de aıtyp ótti. – О́tken jyly Prezıdent saılaýynda baıqaýshylar shal­ǵaıdaǵy Naýyrzym aýdanynda bolyp, saılaýdyń óte ádil ótkenin aıtyp kelgen edi. Me­niń tájirıbemde syrttan kel­gen baıqaýshylar osylaı birin­shi ret shalǵaıdaǵy saılaý ýchas­kelerine shyǵyp edi. Bıyl da tilek bildirgender, árıne, tek ob­lys ortalyǵynda ǵana bolmaı, shalǵaı aýdandarǵa da shyǵar dep otyrmyz. Bul olardyń bizdiń eli­mizdegi demokratııa saltanatyna kózi jete túsetinine kepil bo­lady, – dedi Oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraıymy Anto­n ına Markova. Názıra JÁRIMBETOVA, «Egemen Qazaqstan». QOSTANAI.