Astronomdar Toqty shoqjuldyzynan tyǵyzdyǵy tekshe santımetrine 7,89 gramdy quraıtyn BD+20594b atty ózgeshe bir planetany tapty. Osyǵan qarap, onyń Neptýn sekildi shaǵyn emes, Jerge uqsas alyp ekenin baıqaýǵa bolady. Muny Kornell ýnıversıteti elektrondy kitaphanasynda ornalasqan maqala avtorlary keńinen áńgimelep beredi.
Sońǵy jyldary ǵalymdar Kún júıesiniń syrtynda dıametri Jerdi birneshe ese orap alatyn ondaǵan, álde júzdegen iri ekzoplanetalardyń bar ekenin anyqtap shyqty. Kezinde olardyń ashylýynyń ózi qanshama talas-tartysqa toly boldy. Pikirtalastar negizinen olardyń «Sýper-Jer» tárizdes tasty nemese shaǵyn Neptýnǵa uqsas gazdy ekeni tóńireginen órbidi.
Osy oraıda Chılı astanasy – Santıagodaǵy Katolık ýnıversıtetiniń professory Nestor Espınoza máseleniń bul tektes planetalar kólemin ólshep shyǵýdyń asa qıynǵa soǵatynynan týyndaıtynyn aıtty. Aqqan juldyzdardyń planetalar janynan ótýi kezindegi jaryǵyn baqylaıtyn «Kepler» tektes teleskop muny dál anyqtap bere almaıdy. Al planetalar tartylysy arqyly qozǵalysqa túsetin shyraǵdandardyń spektri jyljýyn zertteıtin HARPS ráýishtes spektrograftar baǵany meılinshe qate beredi.
Soǵan qaramastan, sońǵy 10 jyldyń bedelinde áldeqandaı málimetter jıyntyǵyn jınap úlgerdi. Osy saraptamalardyń negizinde planetologtar endi radıýsy Jer dıametriniń jartysynan 1,6 esege asyp túsetin barlyq planetalardyń «sýper-Jer» emes, «mını-Neptýn» bolyp tabylatyny jóninde uıǵarym jasasty.
Espınoza men onyń áriptesteri «Keplerdiń» HARPS spektrografy kómegine súıene otyryp, ótken jylǵy kóktemde Toqty shoqjuldyzyn baqylaý barysynda jınap bergen barlyq maǵlumattaryn ózara teksere kelip, bul teorııany tikeleı teriske shyǵaratyn jańa tujyrymǵa toqtaldy. Bul málimetterden ǵalymdar Jerden barlyǵy 500 jaryq jyly shamasyndaı qashyqtyqta ornalasqan kún tektes BD+20594 iri planetasynyń ádetten tys tirshiliginiń izin tapty. Zertteýshilerdiń esepteýleri kórsetkendeı, bul nysan dıametri Jerden shamamen eki esedeı úlken, al massasy bizdiń planetadan 16 esedeı aýyr.
Damır QOJAMQUL.
Astronomdar Toqty shoqjuldyzynan tyǵyzdyǵy tekshe santımetrine 7,89 gramdy quraıtyn BD+20594b atty ózgeshe bir planetany tapty. Osyǵan qarap, onyń Neptýn sekildi shaǵyn emes, Jerge uqsas alyp ekenin baıqaýǵa bolady. Muny Kornell ýnıversıteti elektrondy kitaphanasynda ornalasqan maqala avtorlary keńinen áńgimelep beredi.
Sońǵy jyldary ǵalymdar Kún júıesiniń syrtynda dıametri Jerdi birneshe ese orap alatyn ondaǵan, álde júzdegen iri ekzoplanetalardyń bar ekenin anyqtap shyqty. Kezinde olardyń ashylýynyń ózi qanshama talas-tartysqa toly boldy. Pikirtalastar negizinen olardyń «Sýper-Jer» tárizdes tasty nemese shaǵyn Neptýnǵa uqsas gazdy ekeni tóńireginen órbidi.
Osy oraıda Chılı astanasy – Santıagodaǵy Katolık ýnıversıtetiniń professory Nestor Espınoza máseleniń bul tektes planetalar kólemin ólshep shyǵýdyń asa qıynǵa soǵatynynan týyndaıtynyn aıtty. Aqqan juldyzdardyń planetalar janynan ótýi kezindegi jaryǵyn baqylaıtyn «Kepler» tektes teleskop muny dál anyqtap bere almaıdy. Al planetalar tartylysy arqyly qozǵalysqa túsetin shyraǵdandardyń spektri jyljýyn zertteıtin HARPS ráýishtes spektrograftar baǵany meılinshe qate beredi.
Soǵan qaramastan, sońǵy 10 jyldyń bedelinde áldeqandaı málimetter jıyntyǵyn jınap úlgerdi. Osy saraptamalardyń negizinde planetologtar endi radıýsy Jer dıametriniń jartysynan 1,6 esege asyp túsetin barlyq planetalardyń «sýper-Jer» emes, «mını-Neptýn» bolyp tabylatyny jóninde uıǵarym jasasty.
Espınoza men onyń áriptesteri «Keplerdiń» HARPS spektrografy kómegine súıene otyryp, ótken jylǵy kóktemde Toqty shoqjuldyzyn baqylaý barysynda jınap bergen barlyq maǵlumattaryn ózara teksere kelip, bul teorııany tikeleı teriske shyǵaratyn jańa tujyrymǵa toqtaldy. Bul málimetterden ǵalymdar Jerden barlyǵy 500 jaryq jyly shamasyndaı qashyqtyqta ornalasqan kún tektes BD+20594 iri planetasynyń ádetten tys tirshiliginiń izin tapty. Zertteýshilerdiń esepteýleri kórsetkendeı, bul nysan dıametri Jerden shamamen eki esedeı úlken, al massasy bizdiń planetadan 16 esedeı aýyr.
Damır QOJAMQUL.
Sońǵy jańalyqtar
Jasandy ıntellekt shamamen 4 mıllıon adamdy jumyssyz qaldyrýy múmkin
Jasandy ıntellekt • Búgin, 14:03
Dombyrany «haram» dep jarııalaǵan aqtóbelik 7 jylǵa sottalýy múmkin
Qoǵam • Búgin, 13:37
Jantúrshigerlik oqıǵa: Jitiqarada jasóspirim anasyn qutqaramyn dep qaza tapty
Oqıǵa • Búgin, 13:03
Almatydaǵydan 3 ese qýatty: Baǵdat Mýsın Qazaqstannyń jańa sýperkompıýteri týraly aıtty
Tehnologııa • Búgin, 12:50
15 jyldan beri alǵash ret: «Bolashaq» stıpendııasy 10-15 paıyzǵa artýy múmkin
Oqıǵa • Búgin, 12:40
Qazaqstannyń baılyǵyn jasandy ıntellekt izdeı bastady
Jasandy ıntellekt • Búgin, 12:19
Jedel járdem qyzmetkerleri jylyna 8 mıllıon adamǵa kómek kórsetedi
Qoǵam • Búgin, 12:13
Sekýnd ishinde buǵattaıdy: Qazaqstanda alaıaqtardyń qońyraýyn toqtatatyn júıe engiziledi
Innovasııa • Búgin, 12:05
Endi jasandy ıntellekt kásip ashýǵa tıimdi oryndy tańdap beredi
Bıznes • Búgin, 11:52
Almatyda operatorlarǵa zalal keltirgen qylmystyq toptyń shemasy áshkere boldy
Zań men Tártip • Búgin, 11:41
Jasandy ıntellekt arqyly Qazaqstan shekarasynan ótý ýaqyty 4 saǵattan 30 mınýtqa deıin qysqarady
Innovasııa • Búgin, 11:27
Izraıl Lıvanǵa áýeden shabýyl jasady
Álem • Búgin, 11:21
