Qoldaýdan paıda qomaqty

Kúni keshege deıin Shekshek ata túligine shekeden qaraǵanymyz shyndyq. Ilýde bireý bolmasa, eshki ustaýǵa qulyqsyz boldyq. Keıingi urpaq halyqtyń alpysynshy jyldarǵa deıin qoı-eshki saýyp, tańdaıǵa basqanyn da bile bermeýi múmkin. Al qoı sútinen daıyndalatyn qoıyrtpaqtyń ne ekenin úlkender jaǵy da umyta bastaǵan bolýy kerek. Muny aıtyp otyrǵanymyz, tórt túliktiń paıdasyn bireý bilse, qazaq bilgen. Atakásiptiń ajaryn kirgizip, tórt túliktiń paıdasyn kórýge endi-endi ǵana bet bura bastaǵanymyz da shyndyq. Áli de joǵaltqanymyz jeterlik, árıne. Áıtpese, maldyń terisin, qoıdyń júnin, basqalaryn aıtpaǵanda, kádege jaratpas pa edik. Bul, árıne, bólek áńgime. Elimiz naryqtyq qatynastarǵa kóship, halyq paıdaly kásiptiń kózin izdeı bastaǵanda ósimtal túlik eshki eske túse ketti. Qazir óńirde eshki ósirip, esebin túgen­degender qatary jyl saıyn kóbeıip keledi. Osyndaı esebin túgendeý úshin eshki ósirýdi qolǵa alǵandardyń biri Alǵa aýdany Marjanbulaq aýylynyń turǵyny Aldabergen Naımanov. Aldabergen de eshki ósirýge birden kele qoıǵan joq. Qarǵaly aýdanynda sharýa qojalyǵyn quryp, mol astyq alsam degen úmittiń jeteginde biraz júrip qaldy. Qyrsyqqanda alty jyl boıy qýańshylyq bolyp, sepkenin de jınaı almady. Osylaı saly sýǵa ketip, ári-sári bolyp júrgende Chelıabi oblysynan kelgen qazaq jigitimen tanysyp, onyń eshkige baı ekenine qanyqty, ol ákelgen eshki súti men ashymalynyń dámin tatyp kórdi. Kóp keshikpeı eshge ósirsem qaıtedi degen oıǵa ketti. Qalaǵa qonys aýdardy, eshki ósirip, sút óndirýge bıznes-jospar jasap, aýyl sharýshylyǵyn qoldaý qoryna jolyqty, qor­daǵylar qoldap, 1,5 mıllıon teńge nesıeni jeńildikpen usyndy. Qala mańyndaǵy Marjanbulaq aýylynan 10 sotyq jer bóldi. Bul jerge shaǵyn turǵyn úı, qora soǵyp aldy. Ol 2014 jyly 3 mıllıon teńge memlekettik grantty jeńip aldy. Chelıabiden 40 asyl tuqymdy eshki satyp ákeldi. Kelinshegi Bı­bigúl ekeýinen basqa taǵy da eki adamǵa jumys taýyp berip otyr. – Qazir 40 eshki saýyp otyrmyz, sút jáne ashymal (ózderi eshki sútiniń qymyzy deıdi) daıyndaımyz. О́nimderimizge suranys bar. Alaıda, dúkenderge ótkizýge ázirge sertıfıkatymyz joq. Sol úshin eshki sútin óńdeıtin seh salýdy jos­parlap otyrmyz, oǵan 20 sotyq jer bólindi. Aldaǵy ýaqytta osy sehty jáne mal azyǵyn ósiretin jylyjaı salý oıda bar. Jylyjaıda eshkiniń súttiligin arttyratyn gıdroponıka ósirýdi qarastyrýdamyz. Son­da bári oıdaǵydaı bolady. Esh­ki sanyn da kóbeıtkimiz keledi. Jer­gilikti bılik «Bıznestiń jol kar­tasy-2020» baǵdarlamasy aıasynda ınjenerlik qurylymdardy júr­gizip berýge ýáde berip otyr, – deıdi «Naımanov.JK» jetekshisi Aldabergen Naımanov. Qazir ár eshkiden kúnine 1,5 lıtr sút saýady. Jyl ótken saıy­n eshkilerdiń ónimdiligi arta túsedi, kúnine 4 lıtrge deıin sút beredi, deıdi Aldabergen. Qazir ol kóterme baǵamen lıtrin – 500, al jármeńkelerde 700 teńgeden ótkizip júr eken. – Eshki sútine suranys artpasa, kemimeıdi. Sebebi, halyq onyń sapalyq quramy jaǵynan ana sútimen teń ekenin túsinip, emshek embeıtin balalarǵa alýda. Qazirgi kelinderdiń jaǵdaıy aıtapasa da túsinikti ǵoı. Jas kelinderdiń kóbi sharanasyn jaryt­paıdy da dúkendegi qurǵatylǵan sút­pen qorektendiredi. Sodan kelip balalar aýrýshań bolady. Sondaı-aq, eshki sútiniń kóptegen aýrýlarǵa toıtarys beretin emdik qasıeti bar. Meniń ózim 20 jyldan beri allergııa bolyp azap shegip edim. Bir aı eshki sútin iship, dertimnen qulan-taza jazyldym, – deıdi kásipker jigit. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan». Aqtóbe oblysy.