Slesar

El ishinde kóp elene bermeıtin qatardaǵy mamandyqtyń biri –slesar. Jáne bul mamandyqty meńgerý de ońaı emes. Degenmen, Rashıd Alashbaev osy mamandyq­ty tańdaǵanyn ár kez maqtan tutady. Osydan 30 jyl buryn Mahambet aýdanyndaǵy Alǵa orta mektebin bitirgeli beri ózi tańdaǵan maman­dyǵyna adaldyǵynan aınymaı keledi. Adaldyq degennen shyǵady, alǵashqy eńbek joly bastaý alǵan kásiporynda taban aýdarmastan eńbek etkenine 30 jyldan asty. Naqtylaı aıtqanda, 1985 jyly burynǵy Petrovskıı atyndaǵy mashına jasaý zaýytyna alǵashynda slesardyń úırenýshisi bolyp jumysqa ornalasqan eken. Osy kásiporynda bir jyl eńbek etip, áskerı boryshyn óteýge attanypty. «Eńbek kitapshańdy osyn­da qaldyra ber, keıin ju­mysyńa qaıta oralarsyń», depti zaýyttyń sol kezdegi dırektory, táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda oblys ákimi laýazymynda bolǵan Saǵat Túgelbaev. Aıtqandaı, Rashıd eki jyl áskerı boryshyn ótegen soń, eńbek joly bastalǵan zaýytqa qaıta oraldy. Elimiz táýelsizdigin alǵan tusta ol eńbek etetin zaýyttyń aty da, zaty da ózgerdi. Qazir bul kásip­oryn «Atyraýneftemash» JShS ataýyn ıelengen. Zaman talabyna oraı burynǵy zaýyttyń qural-jabdyǵy tolyǵymen ja­ńarǵan. Toqsan jyldyq tarıhy bar bul kásiporynda otan­dyq ekonomıkanyń jetekshi salasynyń biregeıine aınalǵan munaı-gaz ónerkásibi úshin, sonyń ishinde, uńǵymalardy jóndeý, munaı óndirý men jınaqtaý jáne óńdeý sektoryna qajetti eń kúr­de­li qondyrǵylar shyǵarylady. Tip­ti, qurylys jáne jylý-ener­­­­getıkalyq salasy da osy kásip­orynnyń óni­min tutynýǵa bet burdy. Qazir atalǵan kásiporyn­da me­ha­nı­ka sehynyń slesari Rashıd Alash­baevpen birge otandyq 260 maman turaqty jumyspen qam­ty­lyp otyr. Zaýyttaǵy ár maman óz isin jaýapkershilikpen at­qarady. – Bizdiń óz isimizge jaýap­ker­shilikpen qaraýymyzdyń bir­neshe sebebi bar, – dep túsin­diredi slesar Rashıd Alashbaev. – Bizde birinshiden, osy zamanǵy jańa tehnologııa, eýropalyq standart engizildi. Bul ónimniń sapasyn arttyrýǵa, ekinshiden, tutynýshy tarapynan suranystyń artýyna yqpal etetinin túsinemiz. О́ıtkeni, byltyr bizdiń kásiporynda údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdarlamasymen iri gabarıtti ári eń aýyr, ıaǵnı salmaǵy 1 myń tonnadan asatyn qondyrǵylar men reaktorlardy shyǵarý sehy iske qosyldy. Dál osy sehta alda­ǵy ýaqytta dıametri 9 metrdi, al uzyndyǵy 110 metrdi quraıtyn iri kolonnalar qurastyrylady. Elbasy Nursultan Nazarbaev byltyr Atyraýǵa sapary kezinde bizdiń kásiporynǵa kelip, jańa sehtyń jumysymen keńirek tanysty. Áriptesterimmen áńgimeleskende, Elbasymen amandasyp, suhbattasý múmkindigine ıe boldym. Rashıd Alashbaev munda kons­­­trýktorlar syzyp ber­gen kes­kindemeniń kóshirmesin metaldan daıyndap beredi. Árıne, ońaı emes. Ár keskindemeniń júzdik­pen, mıllımetrmen ólshenetin tus­tary bar. О́te dáldikti qajet ete­­tindikten qatelesýge bolmaıtynyn túsinedi. Qatelesip te kórmepti, sonyń jemisi – 5-sanat­ty slesar. Onyń aıtýynsha, memlekettiń qoldaýy baıyr­ǵy kásiporynnyń keleshe­gin ke­ńeıtipti. О́ziniń bolashaqqa degen senimin nyǵaıta túsipti. «Biz mem­lekettiń kásipornymyz­dy qol­­­daýy­nyń jemisin kórdik. Qazir elimizdiń jarqyn keleshegi úshin eńbek etip júrmiz. О́ıtkeni, bizdiń Otanymyz – táýelsiz Qazaqstan ekonomıkalyq órkendeý qarqy­nyn báseńdetken emes. Buǵan álemdegi qarjylyq daǵdarys áser ete qoımaıdy. Bulaı deýime elimizdiń tek TMD, tipti Azııa el­deriniń ǵana emes, sonymen birge, jahan memleketteri arasynda laıyqty ornyn ıelengeni dálel bola alady», degen oıymen jáne bólisti ol. Qoınaýy munaı men gaz sekildi tabıǵı baılyqqa toly Atyraýdyń mashına jasaý salasyndaǵy bire­geı kásiporyn – «Atyraýmunaı­mash» seriktestiginiń japonııa­lyq «Marubeni» jáne qytaılyq «Sinopec» kompanııalarymen 1,6 mlrd. teńgeniń kelisimsharty bar. «Bul kelisimshart munaıdy tereń óńdeý keshenin salyp jatqan Atyraý munaı óńdeý zaýytyna ártúrli jabdyqtar daıyndaýdy jáne jetkizýdi kózdeıdi. Biz muny der kezinde jasalǵan kelisimshart dep esepteımiz. О́ıtkeni, biz byl­tyrǵy jyldyń basynda kúr­deli ekonomıkalyq jaǵdaıǵa baılanysty iri tapsyrystardyń bolmaǵanyna alańdap edik. Endi biz oıdaǵydaı jumys jasaýdy jalǵastyryp kelemiz. Sonymen birge, jańadan 100-ge jýyq ju­mys ornyn ashýǵa múmkindik al­dyq. Jańa jumys oryndaryna eńbekke tartylatyn adamdar bizdiń «Marubeni» jáne «Sinopec» kompanııalarymen jasalǵan iri kelisimshartymyzdy oryndaýǵa atsalysady», deıdi buryn Eý­ropa jáne Batys elderinen ta­symaldanǵan iri gabarıtti jáne asa aýyr jabdyqtardy shyǵarýdy bastaǵan «Atyraýmunaımash» JShS bas dırektory Aleksandr Donskov. Iá, qaı kásiporynnyń da ju­mysy Rashıd Alashbaev se­kildi qarapaıym mamandyq ıeleri­niń bilgirligimen jemisti bolary daýsyz. Aıtpaqshy, Rashıd­ten osy kásiporynnan taban aý­­dar­­maýynyń sebebin suraǵan edik. «Meni de sheteldiktermen birlesken kásiporyndar jumysqa shaqyrǵanyn jasyrmaımyn. Biraq, barlyq usynystan bas tarttym. Sebebi, bul kásiporyn men úshin ystyq qoı. О́ıtkeni, osynda 17 jasymda eńbek jolymdy bastadym. Osynda Borıs Belkın, Qýandyq Erǵalıev se­kildi ustazdarymnan slesar­lyq mamandyqqa mashyqtan­dym. Sol ustazdarymnyń jolyn jalǵastyrýdy kózdedim. Mun­da eńbekaqy da kóńilden shyǵady, turaqty tólenedi. Men óz Otanymdy ǵana súıemin, demek, tek otandyq kásiporynda jumys istep, eldiń ekonomıkasyn kóterýge atsalysqym keledi», deıdi otanshyl jigit. Joldasbek ShО́PEǴUL, «Egemen Qazaqstan». ATYRAÝ. –––––––––––––––– Sýretti túsirgen Rahym QOILYBAEV.