Irandyq kásipkerler dermene jegen mal etine ınvestısııa salmaq

Báıdibek aýdanynda jyldyq qýatty­lyǵy 5 myń tonnaǵa jetetin mal soıý sehy salynady. Bul kelisimge oblys ákimi Beıbit Atamqulov pen Iran Islam Respýblıkasynan kelgen ınvestorlarmen kezdesýde qol jetkizildi. Mal soıatyn seh ashý tańsyq emes. Saıram aýdanynyń Qarabulaq aýylyna barsańyz qasaphanalardyń kóptigine tańǵalasyz. Tórt oblys ortalyǵyna et satyp otyrǵan aýdanda sehtardyń deni sanıtarlyq talapqa saı qyzmet isteıdi. Bul qasaphanalardan Iran ınvestorlary jobasynyń bólek­tigi soıylǵan et muzdatylyp, ishinde aýasy sorylyp alynǵan arnaýly qaltashalarda shyǵa­rylatyndyǵynda. Qońyr kúzde aýylǵa bar­ǵanbyz. Qara shańyraqqa ıe bolyp qalǵan inimiz «soıylatyn, satylatyn mal kóp. Sıyr etiniń kelisi kóterme baǵamen 700 teńge, jylqy myń teńgege jetpeı qaldy. Oǵan da kóner edik. Alymsaq ta az», dep kúıingen. Et jemeıtin adam joq. Alym­saqtyń azdyǵy baıaǵydaı kól-kósir aqshanyń joqtyǵynan da emes, mal basynyń kóbeı­gen­diginde. Satyp alýshyǵa salsańyz bir taıdyń etin bir qunan qoıdyń baǵasymen alǵysy keledi. Alty aı qysta arqa eti arsha, borbaı eti borsha bolyp, malyn synyq shópke deıin eseptep qystan zorǵa shyǵarǵan sharýa otbasynyń keregin shyǵarý úshin joǵary baǵada ótkenin qalaıdy. Al irgede otyrǵan, túshkúrse dybysy estiletin Reseı sonaý ıt arqasy qııan Bra­zılııa, qala berdi muhıt terbetken Avstra­lııadan et tasymaldaıdy. Mol ettiń ústinde otyryp biz de Brazılııadan et satyp alamyz. «Egemen Qazaqstan» respýb­lıkalyq gazeti» AQ prezıdenti Saýytbek Abdrah­manov sol kezdegi Aýyl sharýashylyǵy mı­nıstri Ahmetjan Esimovten, «Aqa, osynyń mánisi qalaı?» dep suraǵan kezde, mınıstr «satyp alýǵa sebep, ol et mármár tekti, joǵary surypty», dep jaýap beripti. Bizdegi kemshilik halyqaralyq stan­darttarǵa saı, sanıtarlyq-epıde­mıo­logııalyq saraptamalardan ótken joǵary surypty et daıyndaı almaı jatqanymyzda. Iran ınvestorlarynyń mal soıý sehyn dáriptep jatqanymyz, olar satylymǵa shyǵarǵan, arnaýly qaltashalarǵa salynyp muzdatylǵan et halyqaralyq talaptarǵa jaýap beredi. Ońtústiktiń Otyrar, Báı­dibek aýdandarynda dermene degen jýsannyń keremet túri ósedi. Shymkenttegi dári-dár­mek shyǵaratyn «Hımfarm» zaýytynyń patshalyq Reseı kezinde osynda salynýyna dermene sebep bolǵan. Qońyr kúzge qaraı dáni tolyp, basyn kótere almaı samal jelmen qarakók teńizdeı terbelip turady. Dáni ashy. Tek, kúzgi jańbyr bir-eki tókkennen keıin shaıyry shaıylady. Qoı malynyń jeńsik asy osy. Ishi-syrtyna shyǵyp shaılap qalady. Al eti – dári. Dámi aýyzyńyzdan ketpeıdi. Belgili kásipker, eki-úsh aýdanda ákim bolǵan Álimjan Qurtaev osy dermenege baılanysty bir qyzyq kepti aıtqan. Kezinde Shymkenttegi tehnologııa ınstıtýtyn basqarǵan, keıin qyzmet babymen Almatyǵa aýysqan Sultan Súleımenov óziniń shákirti Álimjan Qurtaevqa telefon shalady. Qysqasy, únemi dastarqany ortaq ǵalymdar­dy úıine qonaqqa shaqyrǵan. «Senderdiń jep júrgen etteriń et pe, men senderge dermeneniń dánine toıǵan, eti dárýmen Otyrardyń qoıyn jegizemin». Álimjan aınalaıyn, aǵań osylaı maqtanyp qoıdy. Maǵan Otyrardan bir qoı jetkizip ber, deıdi. Álimjan Seıitjanuly ta­bıǵatynda eki degizbeıtin azamat. Biraq, ǵylymı jumysy sińbirýge mursha bermeı ár mınýtyn eseptep júrgen kezi. Áni-mine degenshe, aıtqan merzim de kelip qalady. Amaly taýsylǵan Álekeń mal bazaryna barady da quıryǵy tegenedeı isek satyp alyp, «aǵa, buıymtaıyńyzdy oryndadym», dep aparyp beredi. Oıy – etten ettiń ne artyqshylyǵy bar. Qyzyǵy keıin bolǵan. Aǵamyz úıdegi apaıǵa etti qaıqaıtyp turyp asqyzady. Tóre tabaqty qonaqtarynyń aldyna tartady. Dermene jegen qoıdyń etin ańsap kelgen qonaqtyń biri, «Sulteke, qudaı aqy, myna malyńyzdyń eti Kegen, Narynqol malynan aıyrmasy joq qoı», deıdi. Dermene jegen qoıdyń etin asqanda aýaǵa keremet dám ıisi shyǵar edi. Sháýil­dirde talaı márte qonaq bolǵan Sultekeń de ishteı seziktenip júr eken. Álimjanǵa telefon shalady. – Aınalaıyn, qonaqtarymnan uıat boldy. Saǵan ókpe joq. Bir tańǵalǵanym Narynqoldyń qoıy Otyrarǵa qalaı barǵan. Bireý qyz alyp, qudalyq jolmen apardy-aý, – depti aqkóńil ǵalym. Álekeń, Álimjan «sondaǵy uıattan órtengenim-aı», deıdi. Aıtaıyn degenimiz. Báıdibek aýdany da dermeneniń otany. Sýy tunyq, otty jer. Malynyń eti asyl. Mine, Iran ınvestorlary Báıdibek aýdanyna 6 300 000 myń teńge ınvestısııa salǵaly jatyr. Nysannyń qurylysy aıaqtalǵan soń 200-ge jýyq adam jumysty bolady. Al, daıyndalǵan et Qazaqstannan bólek Iran jáne Birikken Arab Ámirlikterine eksporttalady. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan». Ońtústik Qazaqstan oblysy.