Horeograf

Gúlsına Baıkenovamen jolyǵý ońaı emes. О́ıtkeni, ol únemi qarbalas júredi. Birde «Baıkenovter» balet stýdııasynyń bıshilerimen túrli halyqaralyq konkýrstarǵa qatysý úshin jolǵa shyǵyp ketedi. Endi birde múmkindigi shekteýli jandardy dál sondaı saıystarǵa jetelep bara jatady. Onyń ústine Atyraýdaǵy «Tatýlyk» tatar-bashqurt etnomádenı birlestigine jetekshilik etetindikten túrli mádenı sharalardyń bel ortasynan tabylatyn sáti de kóp. Osylaısha ol únemi jol ústinde, ne túrli is-sharanyń ortasynda júredi. Onyń ómir joly da qyzyq. Mańǵystaý óńirinde kindik qany tamypty. Bes jas­qa tolǵanda ata-anasy jumysymen Qyr­ǵyzstanǵa kóshipti. Ata-anasy sol eldiń Jalalabad qalasyndaǵy óner mektebinde dáris alýǵa beripti. Oqýǵa zerek jas keıin ónerge bet buryp, Bishkektegi horeografııalyq ýchılıshede bilim alǵan. Biraq, eńbek jolyn Qazaqstanda da, Qyrǵyzstanda da emes, Reseıdiń Chelıabi qalasynda bastapty. Al elimiz táýelsizdik alǵan tusta, ıaǵnı 1992 jyly Qazaqstanǵa qaıta oralypty. «Ákem de, sheshem de ónerge qatysy bolmasa da, bizdi bala kúnimizden ónerge baýlydy. Olar únemi «Týǵan jerdeı jer bolmas» dep otyrýshy edi. Biz qazaqpen tamyrlas, týysqan halyqpyz. Týǵan elińdi, qazaq halqyn syılańdar, olardyń salt-dástúrin, mádenıetin, ta­rıhyn, tilin, ónerin qurmetteńder. Qazaqstannyń órkendeýine úlesterińdi qosyńdar, kómekterińdi berińder», dep ósirdi bizdi, deıdi qazaqsha jetik sóıleıtin horeograf Gúlsına Baıkenova. Qazaqstanǵa oralǵan soń 1992-1994 jyldary K.Baıseıitova atyndaǵy mem­lekettik akademııalyq opera jáne balet teatrynda jáne Bolat Aıýhanovtyń basshylyǵymen uıymdastyrylǵan mem­le­kettik klassıkalyq bı ansambliniń qu­ramynda jumys istedi. M.Áýezov atyn­daǵy Ońtústik Qazaqstan memlekettik ýnıversıtetinde bı ujymynyń jetekshisi mamandyǵyn ıgerip, Atyraýda balet stýdııasyn ashty. Qazir óziniń jetekshiligindegi «Baıkenovter» balet stýdııasynda 5 pen 9 jas aralyǵyndaǵy 68 tárbıelenýshi bar. Bıge ańsary aýǵan baldyrǵandardyń ultyna qaramaıdy. Bárin baýyryna tartady, túrli ulttardyń bıin úıretedi. Bul stýdııanyń balǵyn bıshileri tek elimizge ǵana emes, alys-jaqyn shet memleketterge tanymal boldy. Bularǵa qosa múmkindigi shekteýli jandardy da bıge baýlı bastady. – Ár adamnyń taǵdyry árqalaı qa­lyp­tasqanymen, báriniń de boıynda ónerge degen qulshynys bolady. Alaıda, keıbireýleri múmkindiginiń shekteýli bol­ǵany­nan qatarynan qalyp jatady. Tipti qoǵamnan bólshektene bastaıtyn sátteri bar. Meniń oıymsha, múmkindigi shekteýli bolǵanmen, olardyń da arasynda talantty jastar jeterlik. Tek olardy qoldaý qajet, –deıdi múmkindigi shekteýli jandardy da bı ónerine baýlyp júrgen horeograf. Sóıtip, onyń uıytqy bolýymen múmkindigi shekteýli jandar úshin «Adajıo» dýeti quryldy. О́tken jyly osy dýettiń quramyndaǵy Asylaı Aqbergenova men Nurlan Jalǵasbaev Polshada ótken «Mádenıet sherýi-2014» halyqaralyq jobasynyń ártistik jazy» konkýrs-festıvaline qatysty. Olar álemniń ár elinen jınalǵan bıshiler dodasynda «Medlennyı vals» bı qoıylymy men «Chasy vremenı» sıýjetti kompozısııasyn usynypty. Sondaı-aq, balet stýdııasynyń oqýshylary men «Adajıo» dýeti «Bı teatry jáne ulttyq kostıým» atalymynda da óner kórsetti. «Bul qoıylymda qazaqtyń darhan dalasynyń bar baılyǵyn kórsetýge tyrystyq. Sahnaǵa «Altyn adamdy» da, saq patshaıymy Tumardy da alyp shyǵyp, «Alastaý» yrymy men «Shashý» dástúrin usyndyq», deıdi Gúlsına Baıkenova. Osylaısha, bir bıdi múmkindigi shekteýli bıshilerge de, on eki múshesi saý bıshilerge de bıledi. Nátıjesinde atyraýlyq bıshiler halyqaralyq konkýrs-festıvaldyń «Bı teatry jáne ulttyq kostıým» atalymynda I oryn men Gran-prı syılyǵyna ıe boldy. Al horeograf Gúlsına Baıkenovaǵa «Úzdik horeograf» arnaıy syılyǵy berildi. Ol sonymen birge, elimizdegi ultaralyq tatýlyqtyń nyǵaıýyna da óziniń úlesin qosyp keledi. «Bizdiń elimizde 100-den astam etnos bar. Olardyń bári de memlekettiń qoldaýymen ózderiniń ulttyq qundylyqtaryn jań­ǵyrtýǵa múmkindik aldy. Buǵan ózim de atsalysyp júrmin. Maqsatymyz – eldiń birligin saqtaý, órkendeýine úles qosý», degen horeograf bir top balamen balet stýdııa­syna qaraı bettep bara jatty. Joldasbek ShО́PEǴUL, «Egemen Qazaqstan».  ATYRAÝ. Sýretti túsirgen Rahym QOILYBAEV.