О́mir dińgegi órge súıregen jigit

Aqmańdaı arystar eli Aıyr­taýdyń altyn besiginde terbelip ós­ken Ramazan Muqataevtyń ómir dińgegi qurylysshy bolý edi. Bul onyń ózi­niń jerles aǵasy sáýletshi Shot-Aman Ýálı­hanovtan alǵan taǵylym deý­ge turarlyqtaı umtylys ekeni haq. Saǵalaq (Eleskıı) aýylyndaǵy orta mektepti bitirisimen Aqmola­daǵy ıns­tıtýtty aıaqtap, ınjener qury­lysshy dıplomyn alǵandaǵy qýa­nysh ómirdińgektiń órge súırer bas­paldaǵyndaı kóringen. Jas jigit jumysqa jumyla ki­risti. Qoǵamdyq ómirde bolsyn, sport­ta bolsyn, kúndelikti tir­shilikte bolsyn adymdap alǵa basýdy qalaıtyn. Mundaılar shaǵyn aýyl Saǵalaqtyń aýqymyna syımaıtyndaı áser qalyptasaty­ny da túsinikti. Oblys ortalyǵy Kók­shetaýǵa kóship kelýin qo­sym­­sha ja­ýap­ker­shilikpen baı­lanystyrǵany sondyqtan. To­qyraý qıyndyqtaryna qara­mastan qurylys alańdarynda serpilip jumys istep, seriktes­terine demeý bola bildi. Kókshede buryn qoldana qoımaǵan tehnologııalardy nasıhattap, óndiriske engizýge talpyndy. Usynystary qoldaý kórip jatty. Ony qalanyń sáýletine jańa ózgerister ákelgen ǵımarattar­dan kórýge bolady. Ásirese, alıkobond deıtin qurylys materıalyna aıryqsha den qoıǵany bar. Álde, osy jabdyq kúnderdiń kúninde aldynan shyǵyp, nápaqa medetine aınalatynyn sezdi me eken? Oǵan toqtalmas buryn Ramazan Muqataevtyń jańa elordamyz As­tananyń alǵashqy qurylys alań­daryndaǵy bilek belsendiligin aıta ketken jón sııaqty. О́ıtkeni, osy taqyryp qozǵalǵanda onyń janary jarqyldap, júzi jaınap shyǵa kelgenin kórdik. Áńgi­meni jiger­men, sendirip aıtady eken. Abaı, Beı­­bit­shilik, Jeńis dańǵyldaryn­daǵy eski úılerdiń tez arada jań­ǵyryp shyǵa kel­genin ertegideı eles­tetti. Cheh qurylysshylary­men birge de­pýtattyq turǵyn úı korpý­­syn tur­­ǵyzǵandaǵy qyzyqty kúnder silemi kóz aldymyzda bıiktep ba­ra jatty. «Bárekeldi!» deımiz ishteı. Jantalasqan Ramazannyń jan dúr­silin keıinirek túsindik. Jú­rek­tegi Qulageri de tynym tappaıdy ǵoı mundaı jandardyń. Ramazan 2002 jyly qııandaǵy Koreıaǵa tartyp ketken. Sondaǵy keramıkalyq zaýyt qurylysynda jumys istepti. Oıy – jer taný, tájirıbe tolyqtyryp, elge ala kelý. Eksheýmen ótken eki jyl. Oı-salmaq tolysyp, elge oralý qamynda júrgen. Kútpegen jerden beınet keshti. О́ndiristik jaraqat alyp, omyrtqasy zaqym­dandy. Koreıa­lyq mamandar otany sátti jasaǵanymen, qaıran azamat I toptaǵy múgedekke aınalyp, arbaǵa tańyldy. Qazaq eli qaı jerde júrse de azamatyn ardaqtaǵan, qamyqtyrma­ǵan. Osy rette Ramazan baýyrymyz Qa­zaq­stannyń Koreıadaǵy sol kezdegi elshisi Darhan Berdalıevtiń, konsýldyqtyń úshinshi hatshysy Beı­bit Nógerbekovtiń qamqorlyǵyna sheksiz alǵysyn aıtady. Kókshetaýǵa oralǵannan keıin de jyly shýaq aıasynda boldy. Aldymen arnaıy kvotamen Novosibir qalasynda ekinshi ret ota jasatty. Aqtóbede emdeldi. Qa­zir Kókshe dárigerleriniń ońaltý baǵytyndaǵy baqylaýynda. Áleý­mettik qoldaý sharalarynan qa­lys emes. Múgedektik ar­ba alyp berilgen. Járdemaqy, memlekettik ótemaqy kólemi jyl sanap artyp keledi. Táý­be qylady. Kelinshegi Aqtoqty ekeýi eki stýdent balasyn oqytyp otyr. «Tas túsken jerine aýyr» dep ja­ta­myz. Shyny sol bolǵanymen, astarynda maǵyna bar. Másele oǵan degen qamqorlyqtyń shektelip qal­maı­tyndyǵynda emes, másele sol aza­mattyń kiriptarlyqqa baılanyp qalmaǵandyǵyn ańǵartýda bolsa kerek. Muny Ramazandaı jigitter jaqsy biledi. Kisige kóz súzý degen bolmaıdy mundaı azamattarda. Bir­jarym jyldaı aýrýhana tósegine baılanyp, beti beri qarasymen iske kiristi. Baıaǵy «alıkobond» aldynan shyqty. О́zi jeńil, ıkemge kóngish materıal ónerli jastyń qolymen ádemi qoljýǵyshtarǵa aınaldy. Áýelde úı-ishiniń kádesine jaratylǵan dú­nıe kórshilerdiń, joldas-joranyń qy­zyǵýshylyǵyn týǵyzǵan. Su­ra­nys ósti. Qazir Kenesary kóshesindegi Ra­ma­zan­dy tanymaıtyn kisi neken-saıaq. Osy suranystyń adamdy toqy­raýdan alyp shyǵatyn qýat-qasıeti de bar. Endi qol­jýǵysh­pen shektelip qalýǵa bolmaıtyn edi. Kompıýter ústeli men oryndyǵyn jasady, aǵash ydys-aıaqtar kóbeıdi, eptep jıHaz jab­dyqtaryn daıyndady. Bularǵa da tapsyrys berýshiler shyqty. Aýyldaǵy áke-sheshesiniń, ba­ýyr­larynyń kómegine óziniń tapqan nápaqasyn qosyp, úı irgesinen jaıly sheberhana ashty. Pandýsty da jabdyqtap aldy. Osy Ramazannyń tirshiligimen tanysý barysynda, óskeleń ári qubyl­maly naryq zańynyń kez kelgen kisige belgili dárejede áser etetinin baıqadym. Ilkimdilik tanytpasań, ilesý qıyn. Birde dosy Jasulan turmystyq tehnıka, onyń ishinde, tigin mashınalaryn jóndeýge mamandaný qajettigin aıtqan. Dos kóńil Ramazannyń múmkindigin eseleý, qyzmettiń ótimdi túrine ıkemdelý nıetimen aqyl qosqanyn túsindi ol. Tabysy da kóbeıdi. Bárinen bu­ryn adamdardyń Ramazan qolynan shyqqan turmystyq buıymdardyń minsiz syńǵyrlap turǵanyna rıza sezimderin bildirip jatatynyn aıt­sańyzshy! Ramazanmen qoshtasar sátte ol Elbasymyzdyń Joldaýy jarııa­lan­ǵan gazetten mynadaı úzindi oqy­dy: «Biz olardy bel­sendi ómir­ge tartamyz, olar tek járdemaqy alyp qana qoımaı, sonymen birge, óz­derin qoǵamnyń múshesi, paıdaly eńbekker retinde sezinetin bolady. Bul ózimizdiń jáne qoǵam aldyndaǵy bizdiń paryzymyz». Ba­ýyrymnyń jymıyp turǵan júzi­nen kóp nárseni ańǵarýǵa bolatyn edi. Sonyń eń bastysy «Men ózim­nen buryn ózgelerdi oılaımyn. Kóptegen jandar qıyndyqtyń qursaýynda qusalanbasyn. Eńsesin tiktep, eline qyzmet etsin. Oǵan tolyq múmkindik bar», degenge saıa­tynyna shúbá kel­tir­meımin. Baqbergen AMALBEK, «Egemen Qazaqstan». Aqmola oblysy.