Ýákil esebin jarııalady

Qoldanystaǵy zańnamaǵa sáıkes, Adam quqyqtary jónindegi ýákil Asqar Shákirovtiń 2015 jyl boıynsha Memleket basshysyna usynǵan qujatynda eldegi adam quqyǵyna qatysty ahýalǵa, sonyń ishinde azamattardan túsken aryzdardyń, quqyq qorǵaý jónindegi jobalardyń, óńirlerdegi monıtorıngtiń, sondaı-aq, memlekettik or­gan­dardyń, úkimettik emes jáne halyqaralyq uıymdardyń aq­parattary negizinde saraptama jasalǵan. Esepte Qazaqstandaǵy adam quqyǵy salasyndaǵy ózekti prob­lemalar anyqtalyp, olardy sheshý joldary usynylǵan. Atap aıtqanda, Ombýdsmenge esepti kezeńde adam quqyǵyn qorǵaý máseleleri boıynsha jazbasha jáne aýyzsha 1340 aryz túsken, olardyń basym kópshiligi Astana jáne Almaty qalalarynan, Qara­ǵan­­dy, Almaty jáne Shyǵys Qa­zaq­­stan oblystarynan joldan­ǵan. Azamattar óz quqyqtary kó­bine quqyq qorǵaý organdary tarapynan, sottardyń áreketi men sheshimderine, penıtensıarlyq organdarǵa, sondaı-aq, mem­le­ket­tik ákimshilendirý kezinde buzyl­ǵanyna shaǵym jasaǵan. Bul sandar «100 naqty qadam» Ult Jo­spary arqyly sheshimin tabý kózdelgen problemalarmen tolyq sáıkesedi. Is júrgizýge alynǵan árbir shaǵymǵa baılanysty másele belgilengen tártippen qaralyp, sonyń 18,9%-y boıynsha quqyq buzylý derekteri rastaldy jáne is quqyqty qalpyna keltirýge deıin jetkizildi. Sonymen qatar, Ombýdsmen úılestiretin, azaptaý jáne ózge de qatygezdikter men jazalaýdyń aldyn alý jónindegi ulttyq tetikter aıasynda búkil el boıynsha 528 monıtorıngtik maqsattaǵy is-sharalar júzege asyrylyp, sonyń ishinde túzeý mekemeleri, májbúrlep emdeý uıymdary, ýaqytsha oqshaýlaý oryndary, kámeletke tolmaǵandardy beıimdeý ortalyqtary, arnaýly bilim berý uıymdary qamtyldy. Mekeme ákimshilikterine jáne memlekettik organdarǵa adamdardy kútimge alý ahýalyn jaqsartý jóninde usynymdar berildi. Quqyq buzý týraly shaǵymdardy (1544 saýal) bılik organdarymen birlesip qaraý ózara yqpaldastyq jáne konsýltatıvtik-keńesshilik organdardyń jumysyna qatysý arqyly júzege asyryldy. Ombýdsmen mekemesi 212 ulttyq jáne 53 halyqaralyq is-sharaǵa qatysty. Mekemeniń ózi respýblıkanyń barlyq ókilderin qamtı otyryp, eldiń 7 óńirinde jabyq mekemelerdegi quqyq qorǵaý, monıtorıng, balalar quqyǵy jáne halyqtyń basqa da álsiz toptary úshin 12 oqytý sharasyn uıymdastyrdy jáne ótkizdi. Halyqaralyq deńgeıde adam quqyqtary jónindegi barlyq jahandyq, óńirlik uıymdarmen, shetelderdegi áriptestermen, sonyń ishinde BUU, IýNISEF, EQYU, EO, Eýropa Keńesi, ulttyq quqyq qorǵaý mekemeleriniń halyqaralyq úılestirý komıteti jáne basqa da uıymdarmen tyǵyz yntymaqtastyq ornatyldy. Halyqaralyq Qyzyl Krest komıtetiniń, Kóshi-qon jónindegi halyqaralyq uıymnyń, BUU Adam quqyqtary komıtetiniń, BUU-nyń Adam quqyqtary jáne bosqyn isteri jónindegi Joǵarǵy komıssarıatynyń, Islam Yn­ty­maq­tastyǵy Uıymynyń, Nıder­land, Norvegııa, BAÁ, Ulybrı­tanııa, Reseı quqyq qorǵaý mekeme­leri­niń basshylarymen, sondaı-aq, BUU-nyń Túrli máseleler jónin­degi arnaýly baıandamashylarymen kezdesýler ótkizildi. Jalpy, ulttyq quqyq qor­ǵaý mekemesi aldaǵy ýaqytta adam qu­qyq­taryn qorǵaýdy qamtama­syz etý jáne Qazaqstan Respýblı­ka­sy­nyń halyqaralyq quqyqtyq min­det­temelerin oryndaý jó­nin­degi mem­lekettik saıasatqa atsalysý ju­mystaryn jalǵastyratyn bolady. Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Esepti qarap shyqqan soń tıisti tapsyrmalar berdi, dep habarlady Qazaqstan Prezıdentiniń baspasóz qyzmeti.