Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń buıryǵy №527

2010 jylǵy 17 qarasha  Astana qalasy Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý, saraptama jasaý jáne basyp shyǵarý jónindegi jumysty uıymdastyrý erejesin bekitý týraly Oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń sapasyn arttyrý maqsatynda jáne «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 27 shildedegi Zańyna sáıkes buıyramyn: 1. Qosa berilip otyrǵan Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý, saraptama jasaý jáne basyp shyǵarý jónindegi jumysty uıymdastyrý erejesi bekitilsin. 2. Mektepke deıingi jáne orta bilim departamenti (Ú.B. Jeksenbaeva) osy buıryqty belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrligine memlekettik tirkeýge usynsyn. 3. «Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý, saraptama jasaý jáne basyp shyǵarý jónindegi jumysty uıymdastyrý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2010 jylǵy 12 shildedegi № 371 buıryǵynyń (Qazaqstan Respýblıkasynyń normatıvtik quqyqtyq aktileriniń memlekettik tirkeý tiziliminde 2010 jylǵy 9 tamyzda № 6378 tirkelgen, «Egemen Qazaqstan» gazetiniń 2010 jylǵy 28 tamyzdaǵy № 351-352 (26195) jarııalanǵan) kúshi joıyldy dep tanylsyn. 4. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym vıse-mınıstri M.N. Sarybekovke júktelsin. 5. Osy buıryq alǵash ret resmı jarııalanǵannan keıin on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Mınıstr B. JUMAǴULOV Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2010 jylǵy «17» qarasha №527 buıryǵymen bekitilgen Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý, saraptama jasaý jáne basyp shyǵarý jónindegi jumysty uıymdastyrý erejesi 1. Jalpy erejeler 1. Osy Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý, saraptama jasaý jáne basyp shyǵarý jónindegi jumysty uıymdastyrý erejesi (budan ári – Ereje) «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2007 jylǵy 27 shildedegi Zańynyń 5-babynyń 27)-tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne barlyq deńgeıdegi bilim berý uıymdary úshin oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý, saraptama jasaý jáne basyp shyǵarý tártibin anyqtaıdy. 2. Osy Erejede mynadaı termınder men anyqtamalar qoldanylady: 1) baspa – baspa ónimderin ázirleýdi jáne basyp shyǵarýdy iske asyratyn kásiporyn; 2) oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń maketi – baspa tásilimen shyǵarylǵan oqý ádebıetiniń úlgisi; 3) ádisker – qandaı da bir oqý pánin oqytý ádistemesi salasyndaǵy maman; 4) oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar ázirleýshi – oqýlyqtardyń, oqý ádistemelik keshender men quraldardyń mazmunyn josparlaýmen, jazýmen jáne resimdeýmen aınalysatyn jeke nemese zańdy tulǵa; 5) ýákiletti organ – bilim berý salasyndaǵy basshylyqty jáne salaaralyq úılestirýdi júzege asyratyn Qazaqstan Respýblıkasynyń ortalyq atqarýshy organy; 6) oqýlyq – bilim alýshylardyń memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standarttaryna (budan ári - MJBBS) jáne oqý baǵdarlamasyna sáıkes ıgerý úshin mindetti oqý materıaly júıeli túrde mazmundalǵan naqty pán boıynsha oqytýǵa arnalǵan negizgi kitap; 7) oqý-ádistemelik keshen – oqý-tárbıe prosesinde qoldanylatyn jáne oqý baǵdarlamalarynda kózdelgen bilimdi keńeıtýge, tereńdetýge jáne úzdik meńgerýge arnalǵan oqý quraldarynyń kesheni (hrestomatııa, oqýǵa arnalǵan kitap, oqý-ádistemelik quraldar, jumys dápteri, ádistemelik ázirlenimder, tapsyrmalar men jattyǵýlar jınaqtary, dıktanttar men mazmundamalar jınaqtary, sózdikter, dıdaktıkalyq materıaldar, test materıaldary, aýdıovızýaldy jáne mýltımedıalyq quraldar, elektrondy oqýlyq, ınteraktıvti taqtaǵa arnalǵan elektrondy qural, synyptan tys oqýǵa arnalǵan qosymsha ádebıetter jáne basqalar); 8) oqý ádebıeti – oqytýdyń, tárbıeleý men damytýdyń maqsattary men mindetterine jaýap beretin oqýlyqtar men oqý-ádistemelik keshenderdiń, quraldardyń jıyntyǵy; 9) oqý-ádistemelik qural – oqý baǵdarlamalarynda (ádistemelik basshylyq, dápterler, sózdikter, kartalar jáne basqalar) kózdelgen oqý materıalyn keńeıtýge, tereńdetýge jáne úzdik meńgerýge arnalǵan jáne oqý pánin, onyń jeke bólimderin nemese/jáne jekelegen bólimderin oqytý men zerdeleý ádistemesi boıynsha materıaldary bar oqý basylymy; 10) oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy saraptaý – oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural mazmunynyń MJBBS-ǵa, oqý baǵdarlamalaryna sáıkestigin, oqytýdyń tıisti deńgeıinde tolyq kólemde pándi oqytý sabaqtastyǵynyń saqtalýyna (oqýlyqtyń pándik jelisiniń aıaqtalýy), oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural mazmunynyń ǵylymı negizdiligin, bilim alýshylardyń jas jáne psıhologııalyq erekshelikteri eskerilgen materıaldy mazmundaý ádistemesin, oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural qurylymyna jáne apparatyna qoıylatyn dıdaktıkalyq talaptardy baǵalaý. 2. Oqýlyqtardy, oqý ádebıetterin, oqý-ádistemelik keshenderdi jáne quraldardy ázirleý jumysyn uıymdastyrý tártibi 3. Oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar ázirleýdi oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń mazmunyn josparlaýmen, jazýmen jáne resimdeýmen aınalysatyn jeke nemese zańdy tulǵa júzege asyrady. Ázirleýshi quramyna sala boıynsha ǵalymdar, ádiskerler jáne praktık-pedagogter kiretin avtorlyq ujym qurady. 4. Bilim berý uıymdary úshin oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar MJBBS-ǵa, oqý baǵdarlamalaryna sáıkes bilim alýshylardyń jas jáne psıhologııalyq erekshelikteri esepke alyna otyryp ázirlenedi. 5. Oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar komplektide (hrestomatııa, oqýǵa arnalǵan kitap, oqý-ádistemelik quraldar, jumys dápteri, ádistemelik ázirlenimder, tapsyrmalar men jattyǵýlar jınaqtary, dıktanttar men mazmundamalar jınaqtary, sózdikter, dıdaktıkalyq materıaldar, test materıaldary, aýdıovızýaldy jáne mýltımedıalyq quraldar, elektrondy oqýlyq, ınteraktıvti taqtaǵa arnalǵan elektrondy qural, synyptan tys oqýǵa arnalǵan qosymsha ádebıetter jáne basqalar) ázirlenedi. 6. Oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleý dáleldengen, negizdelgen qazirgi zamanǵy ǵylymı ustanymdardyń negizinde júzege asyrylady. 7. Oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar ázirleý barysynda ázirleýshi bilim alýshylardyń jas jáne psıhologııalyq erekshelikterin esepke alady, materıaldy mazmundaýdyń tıimdi ádisterin jáne oqytýdyń tehnologııalaryn qoldanady. 8. Ázirleýshi oqytýdyń tıisti deńgeıinde tolyq kólemde pándi oqytý sabaqtastyǵyn (oqýlyqtyń pándik jelisiniń aıaqtalýy) jáne pánaralyq baılanysty qamtamasyz etedi. 9. Ázirleýshi oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ár 4 jyl saıyn MJBBS-daǵy, oqý baǵdarlamalaryndaǵy, qazirgi zamanǵy álemdegi ǵylymı ustanymdardaǵy ózgeristerdi esepke ala otyryp pysyqtaıdy. 10. Ázirleýshi oqýlyqtarda, oqý-ádistemelik keshender men quraldarda qoldanylǵan materıaldardyń sapasyn jáne shynaıylyǵyn qamtamasyz etedi. 11. Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleýge jáne óńdeýge baılanysty barlyq shyǵystardy ázirleýshi kóteredi. 12. Memlekettik tapsyrys boıynsha oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar ázirleý respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen júrgiziledi. 3. Oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy saraptaý boıynsha jumysty uıymdastyrý tártibi 13. Ýákiletti organ oqýlyqtardy, oqý ádebıetin, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy saraptaýdy uıymdastyrady. 14. Oqý páni boıynsha tıptik oqý baǵdarlamasynyń qurylymyna jáne mazmunyna sáıkes MJBBS-nyń, onyń tarmaǵynyń, bóliminiń komponenti retinde oqý páni mazmunynyń júıeli baıandalǵanyn qamtıtyn oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural saraptama obektisi bolyp tabylady. 15. Saraptama oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar mazmunynyń memlekettik jalpyǵa mindetti bilim berý standarttaryna, oqý baǵdarlamalaryna sáıkestigine, oqytýdyń tıisti deńgeıinde tolyq kólemde pándi oqytý sabaqtastyǵynyń saqtalýyna (oqýlyqtyń pándik jelisiniń aıaqtalýy), oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural mazmunynyń ǵylymı negizdiligin anyqtaýǵa, bilim alýshylardyń jas jáne psıhologııalyq erekshelikteri eskerilgen materıaldy mazmundaý ádistemesine, oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural qurylymyna jáne apparatyna qoıylatyn dıdaktıkalyq talaptarǵa sáıkestigine júrgiziledi. 16. «Oqýlyq» respýblıkalyq ǵylymı-praktıkalyq ortalyǵy (budan ári – «Oqýlyq» RǴPO) oqytýdyń tıisti deńgeıinde tolyq kólemde oqý pánin oqytý sabaqtastyǵynyń saqtalýyna (oqýlyqtyń pándik jelisiniń aıaqtalýy), mazmunynyń ǵylymı negizdiligin anyqtaýǵa, bilim alýshylardyń jas jáne psıhologııalyq erekshelikteri eskerilgen materıaldy mazmundaý ádistemesine, oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural qurylymyna jáne apparatyna qoıylatyn dıdaktıkalyq talaptarǵa sáıkestigine saraptama júrgizedi; Y. Altynsarın atyndaǵy Ulttyq bilim berý akademııasy (budan ári – Y. Altynsarın atyndaǵy UBA) oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar mazmunynyń MJBBS-ǵa, oqý baǵdarlamalaryna sáıkestigine saraptama júrgizedi (budan ári – saraptaý uıymdary). 17. Saraptama bilim berý uıymdarynyń jáne basqa da uıymdardyń atalǵan oqý ádebıetiniń beıinine sáıkes keletin jetekshi ǵalymdaryn, ádiskerlerin jáne praktıkterin tarta otyryp júrgiziledi. 18. Saraptama júrgizý úshin qańtardan bastap shildeniń aıaǵyna deıin ázirleýshi Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligine tómendegiler kórsetilgen ótinish joldaıdy: MJBBS-daǵy oqý pániniń ataýyna sáıkes oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural ataýy, synyp, oqý ádebıetiniń muqabasyna sáıkes avtor(lar)dyń ınısıaldary men famılııasy; saraptamaǵa usynylǵan danalardyń sany; baspa ataýy. О́tinishke: oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural nemese olardyń maketteriniń 3 danasy; pedagog-praktıktiń, ádiskerdiń, ádisker-ǵalymnyń nemese tıisti (aralas) sala boıynsha ǵylymı uıymnyń, joǵary bilim mamandyǵy boıynsha oqý-ádistemelik seksııanyń 3 resenzııasy. 19. Ýákiletti organ usynylǵan materıaldardyń jıyntyǵyn osy Erejeniń 18-tarmaǵyna sáıkes anyqtaıdy jáne «Oqýlyq» RǴPO-ǵa saraptamaǵa joldaıdy. Materıaldardyń tolyq jıyntyǵy usynylmaǵan jaǵdaıda kúntizbelik 15 kúnniń ishinde ýákiletti organ ázirleýshige materıaldardyń talaptarǵa sáıkessizdigi týraly habarlaıdy. 20. «Oqýlyq» RǴPO saraptamasynyń oń qorytyndysyn alǵan oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ýákiletti organ Y. Altynsarın atyndaǵy UBA-ǵa saraptamaǵa jiberedi. 21. Ár saraptamalyq uıym bir oqýlyqtyń saraptamasyn osy Erejeniń 18-tarmaǵynda kórsetilgen materıaldardyń saraptaý uıymyna saraptamaǵa túsken kúninen bastap alpys kúntizbelik kúnnen aspaıtyn merzimde ótkizedi. 22. Saraptamalyq sheshim uıymnyń blankisinde saraptamalyq qorytyndy túrinde resimdeledi, onda: saraptamalyq qorytyndynyń merzimi jáne tirkeý nómiri; oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural avtor(lar)ynyń famılııasy men ınısıaldary; oqý ádebıetiniń ataýy; synyp; baspa ataýy kórsetiledi. Saraptama qorytyndysynda osy Erejeniń 15-tarmaǵynda mazmundalǵan saraptama mindetterine oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men qural mazmunynyń sáıkestigi nemese sáıkessizdigi týraly dáleldi jáne obektıvti birjaqty sheshim bolýy tıis. 23. Saraptamalyq qorytyndyǵa saraptamalyq uıym basshysynyń nemese basshynyń mindetin atqarýshy tulǵanyń qoly qoıylady. Saraptamalyq qorytyndy qol qoıylǵan kúninen bastap 3 jumys kúniniń ishinde ýákiletti organǵa hatpen jiberiledi. 24. Saraptama qorytyndysynyń sapasy men durystyǵyn saraptamalyq uıymnyń basshysy qamtamasyz etedi. 25. Saraptamalyq uıymdar teris saraptamalyq nátıje usynǵan jaǵdaıda ýákiletti organ oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń ázirleýshisin kúntizbelik 15 kúnniń ishinde habardar etedi. 26. Oqýlyq avtory saraptama nátıjelerimen kelispegen jaǵdaıda ázirleýshi Oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar saraptamasynyń nátıjelerin qarastyrý jónindegi respýblıkalyq keńeste (budan ári - Respýblıkalyq keńes) saraptaý qorytyndysyn qaıta qaraý týraly shaǵym bere alady. 27. Saraptamaǵa usynylǵan oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar ázirleýshige qaıtarylmaıdy. 28. Oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń saraptamasy respýblıkalyq bıýdjet qarajaty esebinen júrgiziledi. 4. Respýblıkalyq keńes 29. Alqalyq jáne jarııalyq túrde sheshim qabyldaý úshin ýákilettik organ respýblıkalyq keńes qurady. Respýblıkalyq keńestiń quramyn ýákiletti organ bekitedi. 30. Respýblıkalyq keńes Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstriniń janyndaǵy keńestik organ bolyp tabylady. 31. Respýblıkalyq keńes kelesi qyzmetterdi oryndaıdy: 1) oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń saraptama qorytyndylaryn baǵalaýdy júzege asyrý; 2) Bilim berý uıymdarynda qoldanýǵa usynylǵan oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń tizbesine (budan ári - Tizbe) oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy engizý týraly usynymdar daıyndaý. 32. Respýblıkalyq keńes Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń depýtattarynan, memlekettik, qoǵamdyq jáne úkimettik emes uıymdardyń, pedagogıkalyq jáne ǵylymı qoǵamnyń ókilderinen quralady. Respýblıkalyq keńestiń jumys organy Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrligi (budan ári – jumys organy) bolyp tabylady. 33. Respýblıkalyq keńestiń tóraǵasyn Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstri taǵaıyndaıdy. 34. Respýblıkalyq keńestiń tóraǵasy Respýblıkalyq keńestiń qyzmetine jalpy basshylyqty júzege asyrady. 35. Respýblıkalyq keńes saraptamalyq qorytyndylardy qarastyrady jáne oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń saraptama qorytyndylaryna baǵa beredi. 36. Respýblıkalyq keńes saraptama nátıjeleri boıynsha oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń belgilengen talaptarǵa sáıkestigi týraly sheshim qabyldaıdy. 37. Respýblıkalyq keńes Tizbege oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy engizý týraly usynymdar daıyndaıdy. 38. Oqýlyq avtorynyń saraptama nátıjelerimen kelispeýi týraly ótinish túsken jaǵdaıda Respýblıkalyq keńes táýelsiz saraptama júrgizedi. 39. Respýblıkalyq keńestiń sheshimi otyrysqa qatysqan músheler sanynyń jartysynan kóbi oǵan daýys bergen jaǵdaıda qabyldanǵan bolyp esepteledi. 40. Respýblıkalyq keńestiń sheshimderi tóraǵanyń nemese onyń orynbasarynyń, hatshynyń qoly qoıylǵan hattamamen resimdeledi jáne Mınıstrliktiń tıisti departamentterine usynylady. 41. Respýblıkalyq keńes teris sheshim shyǵarǵan jaǵdaıda ýákiletti organ oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń ázirleýshisin kúntizbelik 15 kúnniń ishinde habardar etedi. 42. Respýblıkalyq keńes ýákiletti organǵa oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń sapasyn jetildirý máseleleri boıynsha usynystar engizedi. 43. Respýblıkalyq keńestiń otyrystary qajettilik boıynsha, biraq jylyna keminde bir ret ótkiziledi. Respýblıkalyq keńes músheleri sanynyń jartysynan kóbi qatysqan jaǵdaıda otyrys zańdy bolyp tabylady. 44. Jumysshy organ Respýblıkalyq keńestiń otyrystaryn uıymdastyrady, materıaldardyń daıyndyǵyn qamtamasyz etedi, qujattaryn júrgizedi. 5. Bilim berý uıymdarynda qoldanýǵa usynylǵan oqýlyqtardyń, oqý-ádistemelik keshender men quraldardyń tizbesin qalyptastyrý tártibi 45. Bilim berý uıymdarynda qoldanýǵa usynylmaǵan oqýlyqtardy, oqý-ádistemelik keshender men quraldardy ázirleýshi pysyqtaıdy, ózgerister men tolyqtyrýlar engizedi, qaıta saraptamaǵa osy Erejeniń 18-tarmaǵyna sáıkes ýákiletti organǵa qorytyndy alǵan kúnnen bastap keminde 2 aıdan keıin joldaıdy. 46. Respýblıkalyq keńes hattamasynyń negizinde bilim berý salasyndaǵy ýákiletti organ Tizbeni qalyptastyrady jáne bekitedi. Tizbe Qazaqstan Respýblıkasy Bilim jáne ǵylym mınıstrliginiń www.edu.gov.kz saıtynda jarııalanady. 47. Tizbege bir oqý páni boıynsha bes balama oqýlyq, oqý-ádistemelik keshen men quraldan artyq bolmaıtyndaı oqý ádebıeti engiziledi. Tizbe bilim berý uıymdarynyń tańdaý múmkindigin kózdeıdi. 48. Bilim berý uıymdarynda qoldanýǵa usynylǵan oqýlyqtar, oqý-ádistemelik keshender men quraldar ázirleýshiniń qarajaty esebinen basylyp shyǵarylady. Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 24 qarasha Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №6653 bolyp engizildi.