Halqymyz kókten jaýǵan jańbyrdy nur dep ataıdy. Aspannan jerge túsetin ylǵaldyń birneshe túri bar. Qar, burshaq, qar aralas jańbyr degendeı. Onyń bári nur deline bermeıdi. Tek tap-taza, maıda qońyr sirkirep jaýǵan jańbyr ǵana – nur. Aıtaıyn degenimiz, el Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń Aqjaıyqqa saparynyń aldyndaǵy túnde munda kógildir kóktemniń alǵashqy jańbyry tógip ótken edi. Osyny jaqsy yrymǵa joryǵan myńdaǵan batysqazaqstandyqtar: «Siz bizge nur ala keldińiz, Nursultan Ábishuly!» dep ózderiniń shynaıy rızashylyq sezimderin jetkizip jatty.
Prezıdent ushaǵy Oral áýejaıyna kelip qonǵannan keıin Elbasyn qarsy alǵan kortej oblys ortalyǵyndaǵy «Bolashaq-T» qurylys kompanııasyna qaraı baǵyt aldy. Bulaı bolatyn jóni de joq emes-ti. О́ıtkeni, tájirıbeli jetekshi Qaıdar Qosjanov basshylyq jasaıtyn bul JShS – úı qurylysy materıaldaryn shyǵaratyn elimizdegi jetekshi kásiporynnyń biri. Atap aıtqanda, olar elimizde alǵash ret úı qurylysy kombınattarynyń perspektıvalyq júıesin qalyptastyrdy. Ári osy júıe boıynsha sándi de sáýletti turǵyn úı keshenderin salýdy júzege asyrdy. Soǵan saı qosymsha jumys oryndary ashylǵan. Ári ortasha jalaqy mólsheri ájeptáýir kóterilgen.
Mundaı oń, júıeli de tıimdi úrdis Elbasy tarapynan qoldaý tapty. Memleket basshysy kompanııanyń qurysh qoldy qurylysshylarymen kezdesýi kezinde osyndaı tájirıbeden otandyq ózge de uıymdar úırenip jatsa, artyqtyq etpeıtinin atap ótti. Sondaı-aq, Prezıdent otandyq bıznesti damytý úshin elimizde birqatar qolaıly jaǵdaılar jasalǵanyna toqtala kelip, endigi kezekte kásipkerler oǵan naqty ispen jaýap berýi qajettiligi jóninde oı sabaqtady.
Búginde Oral óńiriniń qurylysshylary «Nurly Jol» memlekettik baǵdarlamasyn basshylyqqa alyp otyr. Sonyń nátıjesinde Qazaqstannyń kóne qalalarynyń biri Oraldyń kelbeti kelisip, ınfraqurylymy nyǵaıa túsýde. Osy turǵyda olar jergilikti qurylys ındýstrııasynyń ónimderin paıdalanýǵa basa mán berýde. Onyń biri ári biregeıi osy «Bolashaqta» shyǵatyn ártúrli qurylys materıaldary men temir-beton buıymdary bolyp tabylady.
Elimizdiń erteńi – jastar. Respýblıkamyzdyń túkpir-túkpirinde keńinen qanat jaıǵan alyp qurylystardyń tizgini de kóp keshikpeı solardyń qolyna kóshetini anyq. Osy oraıda «Bolashaq» qurylys kompanııasy ujymymen kezdesý sátinde Elbasynyń birinshi kezekte osynda jumys istep júrgen jas mamandarmen oı-pikir almasýǵa kóńil aýdarýy naǵyz mereıli sát boldy.
Atap aıtqanda, seh bastyǵy, jas maman Tımýr Qosjanov Elbasyna joǵary oqý oryn aıaqtaǵannan keıin óz mamandyǵy boıynsha osy kásiporynnyń qabyrǵasynda eńbek etip júrgenin aıtty. Oǵan 3-4 jyl ýaqyt ótipti. Onyń basty maqsattarynyń biri bıyl otbasyn quryp jańa baspanaǵa qonystaný eken. О́ren jastyń bul oıyn Elbasy da qoldap, aldaǵy qadamyna sáttilik tiledi. Sondaı-aq, kompanııadaǵy óndiristik-tehnıkalyq bólimniń ınjeneri Lıýdmıla Ýndakovanyń jastardyń óndiriske kóbirek tartylýy qajettiligi jónindegi oı-pikirleri Memleket basshysy tarapynan qoldaý tapty.
Budan keıingi kezekte Elbasy korteji ótken jyly oblys ortalyǵynda ashylǵan Qadyr Myrza Áli atyndaǵy mádenıet jáne óner ortalyǵyna qaraı bet túzedi. Elbasy munda oblystyq mýzeı fılıaldaryna qoıylǵan ekspozısııalarmen tanysqannan keıin qazaq ádebıetiniń kórnekti tulǵasy Qadyr Myrza Áli jónindegi óz oı-pikirin bildirdi.
Men Oralda Qadekeńniń atyndaǵy ortalyq ashylǵanyn bilýshi edim. Qazir onyń ashylǵanyna ekinshi jylǵa ketip barady ǵoı. Sodan beri oǵan kelýdiń sáti tek búgin ǵana túsip otyr. О́z basym oqyrman retinde Qadyr Myrza Áliniń óshpes poezııalyq týyndylary men ishinara proza janrynda jazǵan dúnıelerine úlken qurmetpen qaraımyn, dedi Elbasy. Qadyr – shyn máninde halqymyzdyń aryn arlap, joǵyn joqtaı bilgen óresi bıik sýretker. Qaıtalanbas aqyndyq talantyna qosa, ol – óziniń adamı bitim-bolmysymen de ózgege ónege bolarlyqtaı tulǵa. Ádebıetimizdiń osyndaı ómirsheń ókiline eskertkish turǵyzylyp, onyń atyna ortalyq ashqandaryń durys bolǵan eken, dedi budan ári Elbasy óz sózin Batys Qazaqstan oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaevqa qaraı baǵyttap.
Ortalyqta Prezıdenttiń Oral óńirindegi ǵylym, bilim jáne óner ókilderimen kezdesýi emin-erkin ózara pikir almasý jaǵdaıynda ótkizildi. Aıtalyq, Ostrovskıı atyndaǵy orys drama teatrynyń bas rejısseri Oksana Malýsha qazaq dıasporasy kóp turatyn Reseıde qazaq teatry joq ekenin, osyndaı jaǵdaıda Qazaqstanda orys teatrlary jetkilikti ekenin aıtty. Onyń bul sózine tolyqtyrý engizgen Elbasy Qazaqstanda tek orys teatrlary ǵana emes, sonymen birge, koreı, nemis, uıǵyr sekildi etnostardyń teatrlary bar ekenin aıtty.
Sonymen birge, Memleket basshysy «Qazaqstan-Oral» telearnasynyń redaktory Nına Pavlıchevanyń saýalyna oraı Qazaqstanda úsh tildi meńgerýdiń qajettiligi men artyqshylyǵyna aıryqsha mán berdi. Ári árkim óz mamandyǵyn súıe bilýiniń orny erekshe ekenin aıta kelip, árkim ózi qalaǵan ispen aınalysýy bir baqyt ekenine toqtaldy.
О́ńirge tanymal tarıhshy Jańabek Jaqsyǵalıev burynǵy bilim berý júıesi men búgingi bilim berý júıesiniń aıyrmashylyǵy jer men kókteı ekeni jóninde oı-pikir sabaqtady. Buǵan Elbasy qoldaý bildirdi. Qoǵamdyq ómirdiń san túrli salasyna engizilip jatqan jańa aqparattyq tehnologııalar, «Nazarbaev Ýnıversıtet» sekildi elıtarlyq joǵary oqý oryndary bolashaqta ǵylym men bilimdi odan ári damytýǵa erekshe serpin bermek. Sonymen birge, joǵary oqý oryndaryna berile bastaǵan avtonomdyq múmkindikter de ilim-bilimdi tereńdete túsýge yqpal jasamaq.
Túıip aıtqanda, Qadyr Myrza Áli atyndaǵy mádenıet jáne óner ortalyǵynda óńirdegi shyǵarmashylyq ókilderimen Elbasynyń emen-jarqyn júzdesýi júrekterge jylylyq shýaǵyn tókti.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń Batys Qazaqstan oblysyna saparynyń basty qorytyndylary Oral qalasyndaǵy tennıs kesheni ǵımaratynda ótkizilgen Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyǵyna arnalǵan Qazaqstan halqy Assambleıasynyń «Bizdiń qýatymyz – birlikte» atty respýblıkalyq forýmda aıtyldy. Forýmda Elbasy sóz sóıledi.
Qurmetti batysqazaqstandyqtar, Assambleıa músheleri! Qazaqstan qoǵamyndaǵy eń asyl, eń qasterli qasıet – el birligi. Memleketimiz kóp etnosty ult ókilderinen quralǵan tarıhı tektiliktiń osylaı qalyptasýynyń ózi bizdiń artyqshylyǵymyz bolyp tabylady. Biz naýryzdyń birinshi jańasyn rızashylyq, Alǵys aıtý kúni dep jarııaladyq. Eldegi ózge etnos ókilderi respýblıkanyń baıyrǵy turǵyndaryna rızashylyǵyn bildirse, memleket quraýshy ulttyń barlyq etnos ókilderine qurmetpen qaraýy basty qundylyq, dedi óziniń sózinde Nursultan Ábishuly.
Prezıdent kelesi kezekte bizdiń basty jetistigimiz el birligi ekenine taǵy da ekpin túsirdi. Eseli eńbek, eńbek qoǵamy, ortaq iske jumyla kirisý arqyly el ekonomıkasy men eldiń áleýmettik deńgeıin kóterý – basty shart. Buǵan Batys Qazaqstan oblysynyń jurtshylyǵy súbeli úles qosýda. Buǵan búgingi saparymnyń barysynda da kóz jetkizip otyrmyn. О́ńirde qurylǵan 50 ulttyq mádenı birlestik pen qoǵamdyq birlestikter qut-berekeniń bastaýy bola bilip, bir kisideı eńbektenip júrgenin kórdik. О́ńirde qolǵa alynǵan 32 jobanyń da iske asý deńgeıi kóńil kónshiterlikteı kúıde. Oral óńirinde turǵyndar birinshi kezekte tutynatyn 24 túrli taýar óndirilýi atap aıtýǵa turarlyq másele, dedi N.Nazarbaev.
Elbasy oblystaǵy ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamany iske asyrý deńgeıine de kóńil tolatynyn bildirdi. Áleýmettik jáne demografııalyq damý ındeksteriniń basty kórsetkishteriniń biri – mektepke deıingi balalar mekemelerine búldirshinderdiń qamtylýy. О́ńirde bul kórsetkish 98 paıyzdy quraıdy eken. Bul – elimizdegi eń joǵary nátıje. Turǵyndardy kógildir otynmen qamtý jáne avtojol qurylysynda da táp-táýir nátıjeler bar, deı kele, Prezıdent tutastaı elimiz boıynsha el turǵyndary men azamattarynyń jáne ártúrli etnostar men 17 konfessııa ókilderiniń bir-birine degen ózara senimi arqasynda kúrdeli álemdik daǵdarystarǵa qaramastan, memleketimiz damýdyń jańa satysyna bet buryp otyrǵanyn kóldeneń tartty. Bul iske Qazaqstan halqy Assambleıasynyń qosqan úlesi qomaqty. Sonyń ishinde Assambleıanyń jastar arasynda júrgiziletin jumystarǵa uıytqy bolýy bir mártebe. Jastarǵa túsinistikpen qaraýǵa bolady. Jastyq kezde qatelik te, aıaqty shalys basý da kezdesedi. Solaı eken dep olardyń bárin jaýapkershilikke tarta berýge bola ma? Bul turǵyda Assambleıanyń tárbıelik sıpattaǵy isteri rızashylyq sezimin uıalatady. Onyń bári ózara kómek pen senimge jáne baýyrlastyqqa negizdelgen, dedi Qazaqstan basshysy.
Osy arada Elbasy tabıǵat pen adamzat arasyndaǵy úılesimdilik pen uqsastyqqa naqty mysaldar keltirdi. «Aıtalyq, jyl saıyn kúzde jyly jaqqa, ońtústikke qaraı tizbektelip ushatyn qustardyń ushý tártibine nazar aýdardyńyzdar ma? – dedi Elbasy forýmǵa qatysýshylarǵa qaratyp. – Qanaty talǵandar men sharshaǵandardy ózara demep otyratyn tártip bar qustardyń ortasynda da. Olardyń bir-birimen aýysyp ornalasyp ushýy – osynyń dáleli. Baýyrlastyq, ózara kómek degen osy».
Sóziniń sońynda Nursultan Nazarbaev aldymyzda jaqyndap kele jatqan Parlament Májilisi men barlyq deńgeıdegi máslıhattar saılaýlary kúni jumyla daýys berý eldiktiń basty bir belgisi bolatynyn aıtty. Elektoratty naýqannyń tabysty ótýi turaqtylyqty odan ári tereńdetip, damýdyń jańa órisin ashýǵa yqpal etpek. Ári bizdiń álemdik qoǵamdastyq aldyndaǵy abyroıymyzdy odan ári kótermek. Birlik pen jasampazdyqty óristetýde «Nur Otan» saıası partııasynyń eńsesi bárinen bıik tur. Bul turǵyda forýmda otandastarymyz ózderiniń oń ári durys tańdaýlaryn jasaıdy degen senim aıtyldy.
Aldaǵy kele jatqan Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵy barsha qazaqstandyqtar úshin keleli de kıeli mereke bolmaq. Búginde Qazaqstandy barsha álemdik qoǵamdastyq tanyp, moıyndaı bastady. Mundaı deńgeıge de biz tek birlik pen kelisimniń nátıjesinde qol jetkizip otyrmyz. Naýryz merekesi de taıap keledi. Bul – halqymyzdyń uǵymynda jańa jyldyń basy. Jańǵyrý merekesi. Osyndaı mereıli shaqta elimizdiń aman, jurtymyzdyń tynysh bolýyn tileımin, dep qorytyndylady óz sózin Elbasy.
Forýmda Qazaqstan halqy Assambleıasynyń músheleri men etnomádenı birlestikterdiń jetekshileri, jastar men stýdentter, ǵylym jáne shyǵarmashylyq zııaly qaýym ókilderi sóz alyp, Assambleıa aıasynda júrgizilgen jumystarǵa qoldaý bildirdi. Sondaı-aq, olar Elbasynyń elge jasaǵan qamqorlyǵy men shapaǵatyn udaıy sezinip júretinderin jetkizdi. Assambleıa Nursultan Ábishulynyń tól perzenti, dedi Almaty qalasyndaǵy armıan etnomádenı birlestiginiń tóraıymy. Onyń tájirıbesinen úırengisi keletin ózge elder az emes. Bul bárimiz úshin maqtanysh. Qazaqstanda tegin kásiptik-tehnıkalyq bilim alýǵa jol ashylýy jastardyń ómirine berilgen aıqyn joldama, dedi aqtóbelik ýkraın qyzy Irına Dolseva.
Keshe Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev respýblıkalyq forým baǵdarlamasy sheńberinde respýblıkadaǵy etnomádenı birlestikter janyndaǵy shyǵarmashylyq ujymdardyń qatysýymen qoıylǵan merekelik konsertti tamashalady.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan».
Batys Qazaqstan oblysy.
