Qaısar qazaq qyzdary

Olardyń quqyq qorǵaý jáne áskerı qyzmetterdegi eńbekteri ushan-teńiz

Qazaq bolý, qazaq analarynyń perzenti bolý qandaı ǵajap. Qazaq qyzy jaıly taǵylymdy bir shaǵyn ǵana maqalaǵa syıdyrý múmkin emes. Olar jaıly jazylǵan, jazylar das­tandar da bir sátke de tolastamaıtyny aqıqat. Qazaqtyń qyzy jaý jaǵadan alǵanda erge súıenish, qınalǵanda medet, aýyrǵanda shıpa boldy. Er kótergen júkti bólisip, teń ar­qalady. Tumar, Domalaq, Qyzaı, Qarashash analarymyzdyń bir áýletke emes, qalyń qazaqqa uran bolǵany aıdan túsken sáýledeı shynaıy shyndyq. Adaldyq meniń naq atym degen qazaq qyzdary qaı kezde de órlikpen qadam bas­ty, qajet bolsa, qamal alyp, jaý tóbesine oıran saldy. Alash jur­ynan Mánshúk, Álııa, Hıýaz syndy analarymyzdyń aıbarly batyr atanýy da sol qazaq qyzyna tán ójettiktiń belgisi. Alǵashqy keıipkerimiz Era Mu­hametjanqyzy áıel turmaq tas buzar erlerdiń ózine arman bolǵan, ári kóptiń qolyna, kez kelgenniń ıyǵyna qona bermes «polkovnık» degen jýan juldyzdy áskerı shenge, pogon taqqan jan úshin baqqa balanar sol úlken dárejege qol jetkizgen jan. Shyntýaıtynda, mundaı asýdy alǵan qazaq qyz­dary da az. Iаǵnı, polkovnık dárejesine jetken degenim ǵoı. Tek mundaı múmkindikke qarakóz qaryndastarymyzdyń el táýelsizdik alǵannan keıin qol jetkize basta­ǵanyn aıryqsha atap ótkenimiz jón. Bilýimizshe, táýelsiz elimizdiń ásker tarıhynda názikjandy pol­kovnıkterdiń uzyn sany júzdiń ústinde. Era Muhametjanqyzynyń solardyń qatarynan tabylýyna, árıne, jeke basynyń qarym-qabileti, tabandylyǵy men jaýapkershiligi septigin tıgizgeni sózsiz. «Alma alma aǵashynan alysqa túspeıdi» degen sóz bar. Taǵylymdy sóz. Era Muhametjanovanyń qur­met­tiń kókjıegine kóterilýiniń bir qyry da tegine tartqan tar­lanbozdyǵynda jatqan bolar. Ákesi Muhametjan aqsaqal bú­kil aýyl-aımaqqa ǵana emes, elge tanymal azamat boldy. Almaty oblysynyń burynǵy Kegen aýdanyndaǵy Jalaǵash aýylynda orta mektepti on bes jyl basqaryp, talaı túlekti túletip ushyrǵan ulaǵatty ustaz, bilim berý isiniń úzdigi edi. Anasy Jumash ta muǵalim bolyp, 45 jyl boıy fızıka jáne matematıka pánderinen sabaq berdi. Ustazdar otbasynan daryǵan ónege Eranyń aınalasyn árdaıym nurlandyryp qana qoımaı, onyń jumysynyń jónin bilip, bilim-biligimen bólise júretin úlken júrekti jan retinde qalyptasýyna jol ashty. Iá, qylmystyq izdestirý bol­ǵan soń qylmyskermen kúres­tiń aldyńǵy shebindesiń. Atys, tartys, shabys, kisi ólimi, qııanat, zorlyqtyń belgileri de kún saıyn­ǵy jumysta aýyq-aýyq kóri­nip otyrary ras. Názik jannyń bul ortaǵa qalaı shydap, qalaı ıkemdelgenin óz aýzynan estıik. «Adamdy ómir ózi tárbıeleıdi eken. Sonaý táýelsizdigimizdiń eleń-alań shaǵy, 1995 jyly qyzmetke alǵash kirgenimde túrli qylmystyń órship turǵan kezine dóp keldik. Jan túrshigedi, quıqań shymyrlap, júrek loqsıdy, qatygezdikke qarap, janyń qaraıa­dy. Biraq, soǵan sáıkes adam da qataıady eken, shyńdalady eken. «Osyny istegen adamdy tapsam, zań aldyndaǵy jazasyn bersem», degen ishteı ádilet úshin kúres adamdy maqsatkerlikke jeteleıtin kórinedi. Mine, qyzmetimiz aýyr bolsa da óstip júrip shyńdaldyq. Shen úshin emes, el úshin eńbek ettik», – deıdi polkovnık Era Muha­metjanova. Búginde polkovnık hanym Ult­tyq ulannyń áskerı polısııasy bas basqarmasynda aǵa anyqtaýshy bolyp qyzmet atqarady. Úsh balanyń anasy. Otaǵasy polkovnık Qanat Tóleńgitov Qazaqstan áskerı ǵylym salasynda ózindik shoqtyǵy bıik aıtýly tulǵalardyń biri, kópke tanymal professor edi. * * * Kelesi toqtalar keıipkerimiz – praporshık Lázıza Esembaeva. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ulanynyń Bas qolbasshylyǵynda hatshylyq basqarmasynda aǵa maman bolyp qyzmet atqardy. Ol Ombyda oqyǵan, 1999 jyldan beri áskerı qyzmette bolyp, birer apta buryn ǵana áskerde bolýdyń shekteýli jasyna tolýyna oraı zeınetkerlikke shyqty. Árıne, áıel adam úshin áskerı joldy eń­serip, qurmetti demalysqa shyǵý da ómirdegi aıtýly jetistiktiń biri bolsa kerek. Biraq, áńgime munda emes, barlyǵymyz sol támsildi ómirdiń mánine aınaldyra alyp júrmiz be, másele sonda. Qurandaǵy «Jaq­sylyqta jarysyńdar» degen sóz­diń máni sol. Lázıza Esembaeva bolsa, sol sózdi ómiriniń basty us­tanymyna, ómirlik kemesiniń jelkenine aınaldyrǵan ázız jú­rekti jan. Uryspaıdy, orynsyz talap qoımaıdy, jón-josyqsyz áńgimege kıligý, kólgirsý degen joq. Tek qyzmetine berik, jaýap­kershiligi myǵym. Bolmys, joǵa­ryda aıtylǵandaı, qazaq qyzyna tán barlyq ıgi nurdy jıǵan. Qysqasha, aıtqanda naǵyz qazaqtyń qyzy. Biz búgin kishkene ǵana aıtyp ótken polkovnık Era Muhamet­janova men praporshık Lázıza Esembaeva syndy qazaqtyń qaısar qyzdary Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ulanynyń ár áskerı ujy­mynda barshylyq. Bar bolsyn, kóp bolsyn deıik. О́ıtkeni, olar – ómirdiń gúli, dúnıeniń taýsylmas jyry. Keshe ǵana atalyp ótken 8 naýryz – Halyqaralyq áıelder kúni merekesine oraı Otan qorǵaý jolynda tolarsaqtan sazǵa batyp, etigimen sý keshpese de, anttaryna adal, aıbyny asqaq qazaqtyń osyndaı qyzdaryna uzaq ǵumyr, otbasylyq baqyt tilegim keledi. Arman ÁÝBÁKIROV, maıor. ASTANA. Sýretterde: E.Muhametjanova; L.Esembaeva.