Elıtalyq jıhazdar ózimizde jasalýda

Elimizde otandyq ónimniń órisi keńeıip, jyl ótken saıyn túrlenip kele jatqany ras. Azyq-túlikti bylaı qoıǵanda, kúndelikti tutynatyn buıymdar men turmystyq zattarymyzdyń biraz túrin ózimizden shyǵara bastadyq. Oǵan mysal jeterlik. Bastysy, otandyq ónimderimizdiń sapasy eshkimnen kem túsip jatqan joq. Biraq «ımporttyń» bárin «brend» dep baǵalaıtyn burynǵy taptaýryn talǵam áli de sanamyzdan sytylar emes. Qazaqstanda jasalǵan dúnıeniń bárine senimsizdikpen qarap, tutynyp kórmeı jatyp, sapasyna kúdik tastaıtyndardyń tańdaýyn talqandaý bizdiń otandyq óndirisshilerge de ońaı soǵyp jatqan joq. Árıne, qazirgideı aınalamyz ashyq, syrttan tasylatyn taýarlarǵa tym qoljetimdi shaqta óz ónimderimen ózgenikiniń básekelestiginen ótip, tutynýshynyń talǵamyna ený ekiniń biriniń qolynan kele bermesi de anyq. Alaıda, naryq talaby otandyq kásipkerlerden osyny talap etip otyr. «Adelfıdiń» Astanadaǵy dúkenine bas suqqanymyzda birden otandyq óndiristiń shyndap órken jaıǵanyna, zamanaýı úderis­pen úndesip, qazaq elıtalyq deńgeıdi de ál­de­qashan ıgergenine kózimiz jetti. «Adelfı» – bul elıtalyq jıhaz jasaıtyn qazaq­standyq kompanııa. Elıtalyq dese de­gen­deı, kózdiń jaýyn alǵan jıhazdar bul sala­da báıge basyn bermeı júrgen ıtalııa­lyq­tardy da artta tastaǵandaı. Birden «oıpyrm-aı, osyndaı dúnıe óz elimizde-aq jasa­lyp jatqanda, sonaý alys shetelderden jı­haz tasyp júrgenderge jol bolsyn», degen­deısiń. Qazaqstandyq kompanııanyń qyr-syryn biz onyń Astanadaǵy fılıalynyń atqarýshy dırek­tory Tımýr Ismaılovtan bildik. Elıta­lyq jıhaz jasaıtyn «Adelfı» kom­pa­nııa­synyń quryl­ǵ­anyna bıyl 16 jyl bolypty. Osy ýaqyt aralyǵynda tek joǵary sapa­ly ónimder, elıtalyq jıhazdardyń bar­lyq túrin, esikten bastap as bólmesine deıin ekslıýzıvti túrde jasaýmen aınalysyp kele­di. Dúkenderiniń Astanada ashylǵanyna bes-alty aıdyń ǵana júzi bolǵan. Al alǵash oryn tepken Almatyda eki jerde dúkeni bar. Júzden astam adamdy jumyspen qam­typ otyrǵan fabrıkalary da sol Alma­tyda ornalasqan. «Bul jıhazdardyń barlyǵy óz elimizde jasalǵan, otandyq ónim. Jıhaz jasaýǵa qajetti shıkizat, mate­rıaldy shetelden onyń ishinde Reseı, Belarýs sııaqty elderden aldyramyz. Sebe­bi, ózderińiz biletindeı, bizdiń el­de jıhaz jasaıtyn aǵash joq. Boıaý­lardy Túrkııa men Italııadan aldy­ramyz. Biz tapsyrys berilse jıhazben qatar esik, edenge er­neý­­lik, jıektemelerine deıin keshen­di úıle­sim­men jasaımyz. Tapsyrys berýshiler biz­di kóbine ınternet arqyly tabady», deı­di «Adelfıdiń» astanalyq atqarýshy dırektory. Tımýr Ismaılov qazaqstandyq kásipkerlerdiń ıtalııalyq jıhaz­darmen birdeı sapada, tipti, odan da joǵary ónim shyǵarý deń­geıine jetkenin maqtanyshpen jetkizdi. «Shynymdy aıtsam, men osyny bar qazaqstandyq bilse eken deımin. Qazirgi kúni bireý Qazaqstanda jasalǵan jıhaz alaıyn dep jatyrmyn dese, kórmeı jatyp-aq, «ol sapasyz shyǵar, nege shetelden almaısyń», dep shyǵady. «Bizdikiler jasaı almaıdy» degen kertartpa sana áli de joıylmaı júr. Sol sebepti aldymen otandyq ónimdi kórý kerek. Al biz joǵary sapaly ónimderimizben osy taptaý­ryn túsinikti ózgertkimiz keledi», deıdi ol. Sheteldikterden sapasy joǵa­ry nemese birdeı bola tura biz­diń ónimderdiń baǵa­sy olardan birshama tómen. Alaıda, bul kom­panııanyń ónimderi elıtalyq bolǵan­dyqtan qarapaıym ortanyń qaltasy kótere bermeıtin shamada. Biraq sol bizdegi shetelden jıhaz aldyryp júrgenderdiń kóbi osy elıtalyqtar ekenin eskersek, qazaqstandyq ónimge suranystyń tómendigi onyń baǵasyna emes, ımportty bedel sanaıtyn sanaǵa da baılanysty. «Bir qyzyǵy, bizdiń sapaly jıhazdar­dy satyp alyp úılerine qoıǵan soń, shimi­rikpesten, shetel­den aldyrdyq deıtinder de bar eken. Bul bir jaǵynan biz­diń ónimge degen joǵary baǵa shyǵar, ıaǵnı sheteldikterden esh kemdigi­miz joqtyǵyn bildiredi. Alaıda, bizdi Qazaqstanda naǵyz elıtaly sapaly ónimniń jasa­la­tynyna halyqtyń áli de senbes­tigi qynjyltady», deıdi Tımýr Ismaılov. Aıt­qanymyzdaı, «Adelfı­diń» fabrıka­sy Almaty­da alty myń sharshy metrdi alyp jatqan 3 qabatty ǵımaratta ornalasqan. Al onyń qosymsha tórtinshi qabaty sonda jumys isteıtin júz adamǵa arnalǵan ashana. Onda ju­mys­kerlerge barlyq jaǵdaı jasal­ǵan. Taǵy bir ereksheligi, bul kompanııada jumysshylardyń basym kópshiligi 10 jyldan asa ju­mys istep júr, tipti, al­ǵash ashyl­­ǵannan beri kele jat­qan­dar da bar eken. Fabrıka jumys­shy­laryna tek jumys berip qoı­maı, sonymen qatar, aılyq jalaqy­synan bólek, kúnine úsh mezgil tamaq, keıbireýlerine tipti, úı máselesinen de kómek beredi eken. Fabrıkada basym kópshiligi qazaq jigi­teri bolǵanymen, túrik, ózbek, qyrǵyz, koreı, orystar da jumys isteıdi. Tipti, múm­kin­digi shekteýli azamattar da bar eken. Mu­nyń ózi ondaǵy jumys­kerlerge jaqsy jaǵ­daı jasal­ǵanyn bildir­se kerek. «Jıhaz, aǵash buıym­daryn jasaý – qolóner, qara jumys bolǵan soń, ondaǵy jumys­kerlerge jasalǵan jaǵdaı ónimniń sapasyna da áserin tıgizedi. Son­­dyq­tan basshylyq aldy­men jumys­kerlerdiń jaǵdaıyna aıryq­sha nazar aýdarady. Shúkir, qazaqta aǵash­tan túıin túıetin has sheber kóp. Shetel­dik sheberlerden eshbir kem túspeıdi. Fabrı­ka­my­zdyń óndiris qýaty da óte joǵary, kez kel­gen tapsyrysty oryn­daı­d­y. Bastysy, elimiz­de kásibin dóńgeletkisi kelgen adam­ǵa bar­lyq múmkindik bar. Soǵan shú­kirlik ete­miz. Tek aıanbaı eńbek etý kerek», deıdi Tımýr Ismaılov. Qazirgi kezde daǵdarys talap­taryna beıim­dele bastaǵan fabrı­ka bolashaqta elıt­alyq qana emes, ekonom-klass deńgeıindegi jıhaz­­dar­dy da jasaýdy jáne jıhaz jasaý­dy úıre­tetin mektep ashýdy josparlap otyr­ǵan­dyǵyn jasyrmady. Sondaı-aq, qazaq­stan­­dyq ónimdi barynsha tanytý maqsatynda As­tana­daǵy «Kórme» zalynda 13-15 sáýirde óte­tin «ASTANA INTERIOR DESIGN-2016» halyq­aralyq kór­mesine de qatysýdy kózdep otyr. Dınara BITIKOVA, «Egemen Qazaqstan».