Jýsan

qaterli isikti 16 saǵatta joq qylady AQSh-tyń Kalıfornııa shta­tyndaǵy ýnıversıtet ǵalymdary ǵylymı tilde Artemisia Annua dep atalatyn ósimdiktiń bar-joǵy 16 saǵattyń ishinde ókpe ragy jasýshalarynyń 98 paıy­zyn birden joıyp jiberýge qabiletti ekenin anyqtady. Bul – qazaq saharasynyń kez kelgen derlik jerinde jupar ıisi burqyrap ósip turatyn kádimgi jýsan shóbi. Atam qazaq erteden qaster tutqan, alys saparlarǵa shyqqanda udaıy janynda bir býmasyn alyp júrgen óskinniń osyndaı qudireti bar bolyp shyqty. Amerıka ǵalymdary jýsandy bul maqsatqa paıdalana bilýdiń de óz erekshelikteri bar ekenin aıtyp otyr. Mysaly, onyń bir jyldyq óskinin emge qoldanǵan jaǵdaıda ol ókpedegi qaterli isiktiń tek 28 paıyzyn ǵana joıyp jibere alady. Al eger oǵan temir qospasyn qosyp paıdalansa, ósimdik rakty tolyq qurtyp ji­beredi. – Tutastaı alǵanda, zertteý nátı­jeleri artemızının prepara­tynyń rak jasýsha­larynyń qarqynmen ósýin tolyq baqylaýda ustaı alatynyn kórsetip berdi, – dedi zertteý avtorlary. Al Sanofi farmasevtik kompanııasy osydan bastap jylyna 50-60 tonna artemızının óndirip turatynyn málimdedi. Dári jasaý óndirisinde buryn osynaý qyshqyltym ósimdiktiń sabaǵy men japyraǵy bezgekten emdeýdiń óte kúshti quraly retinde paıdalanylyp kelgen eken. Eske sala keteıik, jaqynda AQSh ǵalymdary rak aýrýlarymen kúreste revolıýsııalyq deńgeıdegi terapııa tabylyp otyr­ǵanyn jarııalaǵan bolatyn. Onyń jýsanmen qatysty ekeni endi ǵana aıtylyp otyr. Murat AITQOJA.