Altyn tıyn taýyp aldy

Izraıldiń soltústik atyrabyna jasalǵan ekskýrsııa kezinde osy elde turatyn týrıst áıel ejelgi Rım dáýiriniń altyn má­netin taýyp aldy. Mamandar ony álemdik deńgeıdegi úlken jańalyq sanap otyr. Buǵan deıin mundaı teńgeniń jalǵyz túıir da­nasy ǵana bizdiń zamanymyzǵa jetken dep sanalyp kelgen edi. Onyń alǵashqysy qazir Brıtanııa mý­zeıi kolleksııasynda saqtaýly tur. Al budan eki myń jylǵa jýyq ýaqyt buryn ımperator Traıan shyǵarǵan teńge onyń aldyndaǵy bıleýshi Oktavıan Avgýstiń qurmetine arnalypty. «Bul mánet Traıannyń ózinen burynǵy bıleýshini este qaldyrý úshin qashap jasatqan dúnıeleriniń bir bóligi bolyp tabylady», deıdi osy oraıda Izraıl ejelgi dúnıe basqarmasynyń nýmızmatıka jónindegi mamany Dannı Sıon. Mánettiń avers betinde bizdiń dáýirimizge deıingi 107 jyl kó­r­­se­tilgen. Onda sondaı-aq, «Qu­daı­y­na qaraǵan Avgýst» degen jazýy bar Oktavıan Avgýstiń betki kelbeti bar. Jádigerdi kıbýs turǵyny Lora Rımon shópterdiń arasynan taýyp alypty. Ol týrıs­tik toptyń quramynda arheo­logııalyq qazbalar júrgi­zilip jatqan aýdanǵa barǵan. Al mynadaı dúnıe tabylǵan boıda ekskýrsoved oqıǵa ornyna ejelgi dúnıe basqarmasynyń ókilin shaqyrtqan. «Taýyp alǵan teń­gemnen aıyrylý ońaı bolǵan joq. Sebebi, mundaı óte sırek kezdesetin nárseni kúnde taý­yp turmaısyń ǵoı. Biraq men onyń jaqyn arada mýzeıge qoıylatynyna sengim keledi», – dedi Ramon. Aıtqandaı, bılik oǵan bul eńbegi úshin gramota ǵana tapsyr­ǵa­ly otyr eken. Izraıl­diń zańna­ma­sy boıynsha, el aýmaǵynan tabylatyn barlyq arheologııalyq ar­tefaktiler memleket menshigi bo­lyp sanalady. Ony taýyp al­ǵan adam faktini jasyrsa nemese saýdaǵa aınaldyrsa, qylmys ja­sa­ǵan bolyp eseptelip, bes jylǵa deı­in bas bostandyǵynan aıyrylady. Damır QOJAMQUL.