18 Naýryz, 2016

Bala – tapqandyki emes, baqqandyki

520 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin
2358_oko_1Shymkentte «Altyn shańyraq» at­ty oblystyq baıqaý ótti. Oblys­tyń barlyq aýdan, qalalarynda báıgege qatysyp, aqtyq synǵa alqynbaı jet­­­­kenderdiń qatarynda kentaýlyq Ysqaq Jumashev qarııanyń otbasy bas júldeni jeńip aldy. Qazylar alqasynyń quramynda boldyq. Usynylǵan úmitkerlerge tal­daý jasap, óz upaılarymyzdy qoı­dyq. Bir qyzyǵy sol, bas júlde men birinshi oryndarǵa baǵa berýde bar­lyq qazylardyń upaıy birdeı shyqty. Nege Jumashevtar otbasy bas báı­ge­­­­ge laıyq?! Úmitkerlerdiń kórmesin aralap júrgenimizde bir kartına eriksiz nazar aýdartqan. Aıqara ashylǵan qaqpa aldynda erli-zaıypty tur. Orta jas­taǵy jigit aǵasynyń eki qoly keýde tusyna jaıylyp, óńinde tańdanys pen sharasyzdyq baıqalady. Qosaǵy be­lin búgip jerden áldeneni alǵaly jatyr. Iá, alǵaly. Shaqalaqty. Jaıalyqqa oralǵan, óz kókek anasynyń óz baýyr eti balasynan bas tartyp, ózge adam­nyń esiginiń aldyna tastap ketkenin ázirge túısinbeıtin shaqalaq. Sýretshi bul oqıǵany oıdan al­ǵan joq. Portrette beınelengen er adam Ysqaq Jumashev, qosaǵy Gúl­­­jahan Kerimbaıqyzy bolatyn. Búginde seksendi alqymdaǵan Ysqaq aǵamyz da, Gúljahan apamyzdyń da ma­mandyǵy dáriger bolǵan. Táýelsizdiktiń alǵashqy jylda­ryn­da turmys-taýqymettiń qıyn­dyǵyna shydamaǵandar náreste­lerin balalar úıine ótkize bastady. Memlekettik mekeme balanyń ke­regin túgendegenimen, ata-ananyń aıa­ly alaqanynyń ornyn basa almaıdy. Osynyń bárin júrek eleginen ótkizgen Ysqaqovtar «ArNur» atty otbasylyq balalar úıin ashqan. Sol kezde osy otbasy 13 tastandy sábıdi qabyldaǵan. Onyń segizi besiktegi shaqalaqtar bolsa, qalǵany jasqa tol­maǵan búldirshinder edi. Kókek degen aılaker qus ózi tý­ǵan jumyrtqasyn basyp, balapan ashýdyń qıyndyǵyn aýyrsynyp, ózge uıaǵa tastap ketedi eken. О́z sá­bıi­­nen bas tartqandardy «kókek ana­­lar» deıtin sebep osy. Alaıda, bárin birdeı bezbúırek deýge kelmes, jaǵdaıy ońalǵannan keıin sábıin qaıta áketkender de barshylyq. «ArNur» balalar úıinen ketkisi kelmeıtinder de bar eken. Sonyń biri qarasań kóz toımaıtyndaı ásem qyz bala oıyn bylaı tolǵaıdy. «Anam kel­di. Biraq oǵan degen kóńilim qa­raıyń­­qyrap qalǵan eken. Es bil­genimde ózimniń tastandy ekenimdi bilip, týǵan anamdy kún sanap kútken edim. Eshteńeden tarlyq kórmedik, biraq anam barlyǵynan artyǵyraq kórinetin. Qatty saǵynatynmyn. Bi­raq ol kelgende mendegi saǵy­nysh sar­qylyp bitken edi. Týǵan anam qansha qushaqtap, qansha aıma­la­ǵa­nymen, qansha keshirim suraǵynymen meniń júregimdegi muzdy erite almady. Meniń aldymda bóten adam turdy. Men onyń qyzy emes, Ysqaq atam men Gúljahan apam­nyń týǵan qy­zy ekendigimdi sol sátte sezindim». Qabyldaýǵa aýyr bolǵanmen, shyn­­­­dyq osylaı shyryldaıdy. Ondaǵan jetim balalardy qatarǵa qosqan, olardy óz balalarynan esh kem kórmeı aıalap ósirgen, jan jylýyn aıamaǵan Ysqaq Jumashev otbasynyń ónegeli «Altyn Shańyraq» otbasy baıqaýynda bas báıgeni qanjyǵaǵa bókterýiniń, qazylar alqasynyń biraýyzdy bolýynyń sebebi osy. El bolǵan soń teli men tentekter bolady. Talapkerlerdiń ishinde «Men nege báıge almadym» dep talaǵy tars aıyrylyp júrgenniń adamı qundylyqtardyń qadirin bilerine kúmándanasyń. Bir mezgilde segiz besik terbetken Gúljahan ananyń qasıeti «Bala – tapqandyki emes, baqqandyki» degen ata-baba ósıetin eske salatyndaı. Búginde seksenniń seńgirine shyq­qan Ysqaq aqsaqal eshkimge qol jaı­maı tabys tabýdyń da úlgisin kórsetip otyr. 2012 jyly bes or qoıan asyraǵan qarııa búginde olardyń sanynan shatysady. Eti dárýmen qoıan degenińiz óte ósimtal. Baby kelisse kójekti úıip tastaıdy. Etiniń kelisi myń teńgege tartatynyn eskerseńiz, Jumashevtar otbasylyq bıýdjetiniń qanshalyqty ekendigin shamalaı berińiz. Úlpildegen qoıan terisi de bir qystyqqa ábden jaraıdy. Jańa jobalarǵa bólinetin memlekettik granttan 2 mln. teńge qaıtarymsyz qar­jy alǵan Ysqaq aqsaqal teri ıleı­tin sehyn iske qosyp jatyr. Dızaı­ner-tiginshi de óz úıinen shyqty. Ba­la­­larynan bólek, nemereleri qoıan baǵýdyń tájirıbesine jetik. Kásipkerlerge qyzmet kórsetý ortalyǵynda oqyp, qoıan ósirýdi qol­­ǵa alǵan qarııanyń isi tepse temir úzetin, alaıda, «jumys joq» dep jún­jip júretin jastarǵa úlgi bolsa eken dep tiledik. Ankaradan kelgen bir kásipkerdiń «Túrkııada bes saýyn sıyryń bolsa, sen – mıllıonersiń» degenin es­tigen edik. Mal – baqqanǵa bitedi. Al otbasy baqyty men jeke bıznesti úı­lestirgen Ysqaqovtar otbasy kedeıshilik degendi túsinbeıdi. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan». Ońtústik Qazaqstan oblysy.