Dinaralyq túsinistik bolmaıynsha yntymaq joq

Sońǵy kezde kóp jerdegi qantógisti shıelenister men qaqtyǵystardyń negizinde dinaralyq túsinispeýshilik jat­qany anyq jáne ol jıilep barady. Bir eldiń halqy ulystarǵa, dinge bólinip, bir-birine qarsy turyp, búlinip jatady. Odan eldiń, ulttyń berekesi ketedi. Basyn ashyp aıtatyn bir jaı: buǵan eń aldy­men saıası upaı jınaǵysy keletin jeke tul­ǵalar men bel­gili bir toptar múddeli. О́z­deriniń jo­syq­­syz múddele­rin olar halyqtyń múddesinen joǵary qoıyp, olardyń ara­syna iritki salady, eldiń yn­tymaǵyn bu­zady. Budan zııan shegetin bu­qara halyq, berekesi ketetin memleket. Bul búgingi kúnniń ǵana kesa­paty emes, burynnan bar. Bir dindi uran etip ustap, ekinshi elge shapqynshylyq jasa­ǵanǵa tarıhta mysal kóp. Tipti bir dinniń eki tar­maǵynyń ara­syndaǵy qanquı­ly qaqtyǵys qazirge deıin jalǵa­syp jatyr. Oǵan mysal – hrıs­tıan­dyq­taǵy protestanttar men kato­lıkterdiń, ıslamdaǵy súnnıt­ter men shııtterdiń qaqty­ǵy­sy­nan qanshama adam qurban boldy. Al bir ulttyń ártúrli dindi ustanǵan qaýymdary arasyn­daǵy qaqtyǵys ta jeterlik. Osy jańa jyldyń qarsa­ńynda jáne jyl bastalǵan soń da dinı negizde birshama qaq­tyǵystar bolyp, ol álem jurt­shylyǵynyń nazaryn aýdar­dy. Eń aldymen turaqtylyǵy jo­ǵary deıtin Egıpettegi oqıǵa bul eldi ǵana emes, Eýropany dúrliktirdi. Egıpettegi halyq­tyń 10 paıyzy – kopt-hrıs­tıandar. Olardyń shirkeýinde jarylys bolyp, odan biraz adam qaza tapty. Oǵan qarsy­lyq retinde eldiń iri qala­la­ryn­da kopt-hrıstıan jas­ta­rynyń qar­sy­lyq aksııalary ótti. Eýropa­nyń birshama el­deri de buǵan baıla­nys­ty málimdemeler ja­sady. Olar mu­­ny din erkindigine qarsy áreket dep sı­pattady. Árıne, Egıpet úkimetin eks­tre­mıster­diń áre­keti úshin aıyp­taý da qıyn. Olar sol ekstremıst-arandatýshylardy aýyzdyqtaýda qatań sharalarǵa da bardy, olar­dyń uıymdaryna tyı­ym salǵan. Bálkim, el úkimetin kon­fes­sııa­aralyq yn­ty­maqty ornyq­ty­ra almady,  dep kinálaýǵa bolar. Al bul eldiń ońtústigindegi kórshisi Sýdandaǵy jaǵdaı múlde ózgeshe. Munda konfes­sııaaralyq qaqtyǵys ulttyq sıpat alyp otyr. Belgili dárejede oǵan el bıliginiń de qatysy bar. Onda ekstremıstik kúshter ashyq áreket jasaıdy. Eldiń ońtústik hrıstıandar ómir súretin aıma­ǵynda sharı­ǵat zańyn engizý ha­lyqtyń qarsylyǵyn týdyrdy. Onyń aqy­ry eldiń bólinýine aparyp soqty­ratyn syńaıly. Qazirgi jaǵdaıda kóp ná­sildi, kóp ulysty, árqalaı dindi usta­natyn Afrıka qurlyǵy memleket­teriniń kóbinde din­ara­lyq qarym-qatynas aıryq­sha problemaǵa aı­naldy. Qaq­ty­ǵystar jıi ushyra­sady. Kúni keshe qurlyqtaǵy eń halqy kóp el – Nıgerııada din­aralyq qaqtyǵys burq ete qalyp, odan 11 adam qaza tap­ty. Bıliktegiler byltyrǵydaı bul qaqtyǵys tereńdep ketpese eken dep tileıdi. Sonda 500 adam qaza tapqan. Jaqynda Rım Papasy Benedıkt HVI-nyń dúnıe júzi din basshylarynyń keńesin ótkizý jóninde usynys jasaýy bizdiń elimiz bas bolǵan ıgi isterdiń jalǵasyndaı kórinedi.