«Naýryz-dýman» shyrqalmaı, toıdyń sáni keler me?

Qazaqstan Respýblıkasynyń mádenıet qaıratkeri, belgili sazger Talǵat Sarybaev týraly móltek syr Ol alpys degen asqaraly jasy­na jetpeı dúnıeden ozdy. Biraq onyń áni árdaıym halyq­pen birge. Ásirese, kúmis kómeı belgili ánshi Roza Rymbaeva jelpindire salatyn «Naýryz-dýman» ániniń jóni bólek. Aqyn Muqaǵalı sózin jazǵan jyrǵa jarasar án de osyndaı ekpinmen, osyndaı kóterińki leppen shyr­qalsa kerek qoı. Halqynyń rýhanı qazynasy úshin ǵajaıyp ándi dúnıege ákelgen Talǵattyń ákesi Bolat ta kóne mýzykalyq aspaptardy halqymen qaıta qaýyshtyrǵan biregeı tulǵalardyń biri bolǵan. «Áke kórgen oq jonar». Qolyna ustaýǵa ekiniń biriniń júregi daýalaı bermeıtin shańqobyz, jetigen sııaqty sırek mýzykalyq aspaptarda oınaýǵa táýekel etken alǵashqylardyń biri de Talǵat bolatyn. Áke tárbıesi, áke tálimi, áke ósıeti, áke ǵıbraty shyǵar, alashtyń atyn asqaqtatqan «Araı», «Jetigen», «Gúlder» vokaldy-as­pap­tyq ansamblderiniń qu­rylýyna sebepshi bolǵan, mine, osy Talǵat atty talant edi. Sonyń arqasynda, eskiliktiń sar­qynshaǵy retinde qazaq est­radasy repertýarlarynan álde­qa­shan «syzylyp» tastalǵan «Maýsymjan», «Bir bala», «Kerimaı», «Arman-aı» sııaqty halyq ánderin zamanaýı boıaýmen árlep, ýaqytpen úndestire, jańa­sha kórkemdegen eńbegi de eleýge turarlyq bolatyn. Ári-beriden soń, búginde sahna sańlaǵyna aınalǵan talaı daryn­nyń tusaýyn kesip, kórermen­derdiń kózaıymyna aınaldyrǵan da Talǵat qoı. О́ner óriniń ár qııa­syna qulash sermep, «Qozy Kórpesh pen Baıan sulý», «Chelovek-olen» fılmderin óz júreginen týǵan mýzykamen árlep aıshyqtaǵan edi. Sahnalar men radıolardan sań­qyldaı estilip jatatyn «О́t­ken kúnder», «Qoshtasý», «Vse dlıa tebıa», «Biz birge bolamyz», «Meniń dosym», «Otandastar», «Senimen birgemin», «Staryı telefon», «Gavan moeı lıýbvı» degen ánderimen birge jurtty bir serpiltip, bir jelpindirip tas­taıtyn «Naýryz-dýman» ániniń av­tory da Talǵat ekenin budan by­laı bilip júrseńizder eken deımiz de. Jeztańdaı ánshiligine jez­kıikteı erkeligi jarasqan Roza Rymbaevanyń áýelete salǵan «Naýryz-dýman» atty áninsiz, mysaly, Naýryz merekesiniń sáni kelmeıtini belgili. Búginde bul ándi yńyldamaıtyn qazaq joq dese de bolady. Naýryz aıy týǵanda, Toı bolýshy edi bul mańda. Saqtalýshy edi sybaǵa, Saparǵa ketken uldarǵa, Naýryz aıy týǵanda. Naýryz, naýryz, kún ıgi! Kúni ıgi jerdiń – túri ıgi. Baýyry jylyp naýat-qar, Babymen ǵana jibıdi. Shashylyp yrys shanaqtan, Shaqyryp bir úı bir úıdi, Shattanýshy edi bir ıgi. Osynaý ıgi keń jerge, Naýryz aıy kelgende, Naýryz toıyn bergende, Kórmegender de – armanda, Armanda – ony kórgen de. Kelip em ómir – ormanǵa, Naýryz aıy kelgende. Mine, shırek ǵasyr boldy, osy ándi de, ánniń sózin de «eskirdi» dep aıtatyn myqty áli shyqqan joq. Arada taǵy jıyrma bes, elý, júz jyl óter, biraq ásem ándi joqqa shyǵaratyn ondaı myqty ol kezde de dúnıege kelmesi bel­gili. О́ıtkeni, «Naýryz-dýman» – aqy­nyn da, kompozıtoryn da, án­shisin de tapqan tamasha týyn­dy. Al, ondaı týyndy qaı ǵa­syr, qaı zamanda da halyqtyń tól shy­ǵarmasyna aınalyp kete barady. Elimen birge máńgi jasaı beredi. Keıde «Osyndaı asa talantty adamdar ómirden nege erte ótedi eken?» dep ókine oılaısyń. Álde, jan dosynyń qazasy janyna batty ma? Oǵan arnap án de jazyp edi ǵoı. Bálkim, beıkúná qyzy Áı­gerim­nen aıyrylý júregine sal­maq túsirgen shyǵar? Áıteýir, jazylmas dertke shaldyǵýy te­gin emes deısiń yza-kúıikten er­niń­niń qanyn shyǵara tistelep turyp. Qalaı desek te, Talǵat naǵyz óner adamy edi. О́zi tańdaǵan kásip­ti de sheksiz súıe bildi. Son­dyq­­tan da bolar, onyń árbir shy­ǵar­masy «Naýryz-dýman» sııaqty máńgilik. Kósemáli SÁTTIBAIULY, jazýshy. TARAZ.