Saltanat salmaǵy basym

Qazaqstan Respýblıkasy Parlament Májilisiniń depýtattary saılaýyn baıqaý úshin bizdiń oblysqa EQYU mıssııasynan – 14, TMD mıssııa­synan – 10 sheteldik baıqaýshy keldi. Biz Reseıdiń Orynbor oblystyq saılaý komıssııasynyń tóraǵasy, TMD mısssııasynyń halyqaralyq baıqaýshysy Aleksandr NALVADOVPEN kezdesip, óńirde saılaý naýqanynyń qalaı ótip jatqany týraly pikirin bilmek bolyp, sózge tartqan edik. – Aleksandr Iýrevıch, buǵan deıin siz bizdiń eldegi saılaýlarǵa baıqaýshy retinde qatystyńyz ba? – Biz kórshiles jatqan shekaralas óńirlermiz. Sondyqtan qaı jaǵynan da aralas-quralas­tyǵymyz myqty. Budan burynǵy prezıdenttik jáne parlamenttik saılaýlarǵa da qatysyp júr­genmin. Bul joly Orynbor oblysynan 10 baıqaýshy keldik. Olardyń birqatary aýdandarǵa attanyp ketti, sol jerlerde óz mindetterin atqardy. Jalpy, jergilikti bıliktiń saılaý ko­mıs­­­sııalarynyń jumysyn uıym­dastyrýǵa qoldaý kórsetýi ań­ǵarylady. Saılaý ýchaskelerinde kóshpeli saýda uıymdastyrylyp, mektep oqýshylarynyń kúshimen konserttik baǵdarlama usyný saıası naýqannyń saltanatyn arttyryp, saılaýshylarǵa merekelik kóńil-kúı syılaýda. Halyqtyń saılaýǵa qatysýǵa degen belsendiligi jo­ǵary ekenin ańǵardym. Eshqandaı májbúrlemeı-aq, halyq óz erkin bildirýge asyǵýly. Bul degeniń adamdardyń eldiń damýyna óziniń de qatysýy qajettigin túsingendik dep oılaı­myn. Saılaýshylardyń daýys berýge degen yqylas-nıetiniń ózi nege turady. Aqtóbelikterdiń saıası belsendiligi merekege kelgendeı áserge bóleıdi. Bul eldegi tatýlyq pen birlikten, baqýatty turmystan arna tartyp jatsa kerek. – Sózińizdi bólgenime aıyp etpeńiz, siz qansha saılaý ýchas­kesinde boldyńyz, qandaı kem­shilikti ańǵardyńyz? – Meniń ózim segiz saılaý ýchaskesinde boldym. Shaqyrý barmaı qalǵany sııaqty usaq-túıek bolmasa, eshqandaı aǵattyqtardy ańǵarmadym. Al shaqyrý qaǵazy esikke qystyrylyp, túsip qalýy da múmkin ǵoı. Taǵy da qaıtalap aıtamyn eshqandaı Qazaqstan zańnamalaryn buzýshylyqty kórgenim joq. Men buǵan deıin talaı saılaýlarǵa kelip júrmin. Saılaý ýchaskeleriniń tehnıkalyq jaraqtandyrylýy, olardaǵy aqparattyq qamtý máselesi úlgi bolarlyq degim keledi. Saılaýshylar tizimi, úmitkerler týraly aqparat kózge túsetin jerlerge ornalastyrylǵan. Saılaýshylar saılaý bolatyn kúndi, saılaýdyń qaı deńgeıde ótip jatqanynan tolyq habardar ekeni tánti etti. Ýrnalardyń ornalastyrylýy, kabınalardyń jasaqtalýynda min joq. Bir ýchas­kede bes kabına ornatylǵan. Bul saılaýshylardyń daýys berýge kezek kútip qalmaýyna yńǵaıly. Sondaı-aq, daýys berýdiń qu­pııa­­lylyǵyn saqtaýǵa, óz erkin qy­sylmaı bildirýine qo­laıly. – Bul saılaýdan nendeı oı túıdińiz? – Men Qazaqstannyń álemdegi damyǵan otyz eldiń qatarynan kórinetinine bek senimdimin. Onyń aıqyn alǵysharttaryn osy saılaýdyń ótýi barysynda da ańǵardym. Halyqtyń birligi men tatýlyǵy, aldaǵy kúnge degen senimi myqty, eń bastysy sol der edim. Bizdiń elderdegi saılaý úderisterin ótkizýde uqsastyq bar. Degenmen, qazaqstandyqtardyń saıası belsendiligi joǵary ekenin aıtý kerek. Saılaý komıssııalary músheleriniń óz jumystaryn jetik biletini, óz mindetterine asqan jaýapkershilikpen qaraıtyny kórinip turdy. Qazaqstandaǵy saılaýlardyń demokratııalyq qaǵıdattarǵa negizdelip, ha­lyq­aralyq talaptarǵa saı ótkizi­letinine bul joly da kózimiz jetti. Saılaý saltanatynyń salmaǵy onyń nátıjesinen aıqyn kórinedi dep oılaımyn.  Áńgimelesken Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan».    Aqtóbe oblysy.