Biz Baıanaýyldyń qazaqtaryndaımyz

– deıdi respýblıkalyq «Abaı oqýlary» baıqaýynyń 2009 jylǵy bas júldegeri, «Memlekettik til – meniń tilim», «Qazaqshańyz qalaı?» baıqaýlarynyń jeńimpazy Taısııa STRADAEVA Taısııa jaıly burynnan-aq estip, bilip júrdik. Osy joly sáti túsip, Baıanaýylǵa issaparda bolǵan kezi­mizde jolyǵyp, áńgimelesken edik. Alǵash kórgende bııa­zy­lyǵy, júris-turysynan-aq kádimgi qazaqtyń qyzyndaı bolmys-bitimdi, minezdi baıqaısyz. Baıanaýyldyń taý baýraıynda ósken qazaqy qalypty orys qyzyna bir kórgende tańǵala qaraıtynyńyz da ras. – Iá, solaı ǵoı, biz endi qazaq bolyp ketken orystarmyz ǵoı, – deıdi Taısııanyń ózi de. – Taý baýraıynda ósken aýyl bolǵanda da bizdiń aýyl Sultanmahmut Toraıǵyrov týǵan jer, ózińiz bilesiz, tabıǵatynyń ózi qandaı deseńizshi. О́nerge, ádebıetke jaqyn bolǵanymyzǵa jerdiń sulýlyǵy, aqynnyń óleńderi áser etpedi deısiz be? Árıne, osy qos sezim bizdi erkeletip, aınalaǵa qyzyqtyryp ósirdi ǵoı. – Umytpasam, maýsym aıynda Tatıana Býrmıstrova apaıymyz da Baıanaýylǵa kelip ketti ǵoı deımin. О́ziń sııaqty qazaqtyń ánin shyrqap, salt-dástúri, ósken eli jaıly tamasha áńgimeler aıta biletin ápkeńe jolyǵa aldyń ba? – Árıne. Aıtpaqshy, ol kisi kelgende qyzyq boldy. Meniń jubaıym Aleksandr Tatıana ápkemiz án shyrqap bolǵan soń, sahnaǵa shyǵyp gúl usyndy. Sóıtse, ol jubaıymdy kórip: «Oı, Baıanaýylda da orys bar eken ǵoı!» dep jurtty bir kúldirip tastady. Sol Tanıa ápkemiz aıtqandaı, men ósken Toraıǵyr aýylynda 3 orys otbasy boldyq. Mesherıakovtar áli kúnge deıin sonda turady, al Kokarevter otbasy kóship ketti. Úlkender kezinde Saratov jaqtan kóship kelse kerek. Aýyl balalarymen birge oınap óstik qoı. Qazaq tilinde bilim aldyq. Alǵashqy muǵalimderim Jaınat Bilálova, Meıizgúl Qojamjarova, marqum Shaızat Qalıevaǵa alǵysym sheksiz. Orys, qazaq dep bólmeı, bizdi óz balalaryndaı kórip, oqytty, bilim berdi. О́mir degen keıde qatal. Aýylda birge ósken jaqyn qurbym Quralaıdyń da qaıtys bolǵany aýyr tıdi. Mekteptegi synyptasym Asyl Janǵozınamen kishkentaı kezimizden birge óstik, áli kúnge deıin aralasyp turamyz. – Taısııa Vıktorovna, joǵaryda jazyp ketkendeı, kóptegen baı­qaý­larǵa qatysyp júldeger atanǵan ekensiń. Qutty bolsyn! – Rahmet sizge. О́ıtkeni, memlekettik til – meniń tilim. Iаǵnı, qazaq tili ana tilime aınaldy. Ekinshiden, men Sultanmahmut Toraıǵyrov atyndaǵy qazaq mektebinde bilim alǵanymdy maqtan etemin. Keıde, tipti, osy ózimizdiń Baıanaýyldyń ózinde orysshalap sóıleıtin qazaq jastary, tipti, úlkender de kezdesip qalady. Birtúrli, jaraspaıdy-aq. Ana tildiń, qasıetti týǵan jerdiń qadirine jetpeı júrgendeı. Toraıǵyr aýylynda mektep bitirgen soń, Aqsýdaǵy Jaıaý Musa atyndaǵy óner kolledjine oqýǵa tústim. О́nerim – ómirim dep júrip, sol jerdegi mádenıet úıinde biraz jyldar qyzmet atqardym. Qazir Baıanǵa qaıta oraldym. Men úshin Baıanaýyl, Toraıǵyr aýyly, qazaq jeri, atameken degen ǵumyrlyq baılyǵymdaı. Bul asyl uǵymdardy esh jerge, esh ataýlarǵa aıyrbastamaımyn dep oılaımyn. – Sahnaǵa shyǵyp, Býrmıstrovaǵa gúl bergen jubaıyń da qazaqsha bile me? – Biz – qazaqstandyqtarmyz! Bizdiń júregimizde osy sóz, osy uǵym máńgilikke qaldy. Endi balalarymyz da osy uǵymmen ósedi. Olar da biz sııaqty «Baıanaýyldyń qazaqtaryndaı» degen qurmetti, maqtan eter ataýmen erjeterine, ómirden óz oryndaryn tabaryna senemiz. Aleksandr ekeýmizdiń Ánýar degen 6 jasta ulymyz, 4-ke kelip qalǵan Vıktorııa esimdi qyzymyz bar, al Arına jaqynda 1-ge tolady. Jubaıym kóp balaly Shlyktovtar otbasynan. Balalarynyń bári Baıanaýylda týǵandar. Áke-shesheleri tyń ıgerý kezinde kelgen. Jubaıym ekeýmiz de prezıdenttik saılaý kezinde belsendilik kórsetkenimiz úshin Prezıdenttiń Alǵys hatymen marapattaldyq. Aleksandr mektep dırektorynyń orynbasary, aralas mektepte qyzmet jasaıdy. Qujattardy eki tilde erkin daıyndaı alady. Meniń ákem marqum Vıktor Stradaev qazaqsha jaqsy túsingenimen, sóıleı almaıtyn. Biraq bolashaqqa degen kózqarasy tereń bolǵan ol meni qazaq synybyna berdi. – Rahmet áńgimeńe, Taısııa siń­lim. Saǵan otbasylyq baqyt, shyǵar­ma­shy­lyq tabys tileımin! Mine, bizdiń maqalamyzǵa arqaý bolǵan orys qyzy Taısııa Stradaeva qazir aýdandyq mádenıet úıinde qyzmet jasaıdy. Aýdannyń ádebı-mádenı ómirine belsendi aralasady. Konserttik baǵdarlamalardyń ssenarııin jazady, qazaq, orys tilderinde konsertter, túrli mádenı-saıası-áleýmettik, patrıottyq baǵyttaǵy sharalardy júrgizedi. Farıda BYQAI, «Egemen Qazaqstan». Pavlodar oblysy, Baıanaýyl aýdany.