Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń qaýlysy №1374

2010 jylǵy 20 jeltoqsan, Astana, Úkimet Úıi Paıdaly qazbalar qorlaryn memlekettik balansqa qosý jáne olardy memlekettik balanstan shyǵarý qaǵıdasy «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 24 maýsymdaǵy Zańynyń 16-babynyń 39) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi: 1. Qosa berilip otyrǵan Paıdaly qazbalar qorlaryn memlekettik balansqa qosý jáne olardy memlekettik balanstan shyǵarý qaǵıdasy bekitilsin. 2. «Paıdaly qazbalar qorlaryn memlekettik teńgerimge engizý jáne olardy memlekettik teńgerimnen shyǵarý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2006 jylǵy 14 tamyzdaǵy № 762 qaýlysynyń (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 2006 j., № 30, 322-qujat) kúshi joıyldy dep tanylsyn. 3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi. Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K.MÁSIMOV.

Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń  2010 jylǵy 20 jeltoqsandaǵy  №1374 qaýlysymen bekitilgen Paıdaly qazbalar qorlaryn memlekettik balansqa qosý jáne olardy memlekettik balanstan shyǵarý qaǵıdasy 1. Jalpy erejeler 1. Osy Paıdaly qazbalar qorlaryn memlekettik balansqa qosý jáne olardy memlekettik balanstan shyǵarý qaǵıdasy (bu­dan ári – Qaǵıda) «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 24 maý­symdaǵy Zańynyń 16-babynyń 39) tarmaqshasyna sáıkes ázir­­lendi jáne paıdaly qaz­balar qorlaryn memlekettik balansqa qosý jáne olardy memlekettik balanstan shyǵarý tártibin belgileıdi. 2. Jer qoınaýyn zertteý men paıdalaný jónindegi ýáki­letti organ (budan ári – ýákiletti organ) paıdaly qazbalar qorlarynyń mem­lekettik balansyn jasaýdy uıymdas­ty­rady jáne júrgizedi. 2. Memlekettik balansqa qosý tártibi 3. Memlekettik balansqa mynalar engiziledi: ýákiletti organ bekitken, Qazaqstan Respýblıkasynyń jer qoı­naýynda barlanǵan paıdaly qazbalardyń barlyq túr­leriniń qor­lary; burynǵy KSRO-nyń Paıdaly qazbalar qorlary jó­nindegi memlekettik komıssııasy jáne paıdaly qaz­balar jónindegi aýmaqtyq komıssııalar buryn bekitken paıdaly qazbalardyń qorlary; ken oryndaryn paıdalaný kezinde jer qoınaýyndaǵy paıdaly qazbalardy óndirý men olardyń shyǵynda­ry­nyń derekteri. 4. Memlekettik balans kommersııalyq tabýlar boıyn­sha paı­da­ly qazbalardyń árbir túri qorlarynyń mólshe­ri, sa­pa­sy men zerttelý dárejesi týraly, olardy orna­las­tyrý tý­raly, ónerkásiptik ıgerý dárejesi, óndirilýi, shyǵyn­dary jáne ónerkásiptiń paıdaly qazbalardyń barlanǵan qorla­rymen qamtamasyz etilýi týraly málimetterdi qam­týǵa tıis. 5. Jer qoınaýynyń memlekettik saraptamasynyń oń qo­ry­­tyn­dysy paıdaly qazbalar qorlaryn memlekettik ba­lansqa engizý úshin negiz bolyp tabylady. Jer qoınaýynyń memlekettik saraptamasynyń nátı­je­leri hattamamen resimdeledi, onda paıdaly qazbalar qorla­ryn bekitý tý­raly, qorlardy sanattar boıynsha bólý týraly, qatty paıdaly qazbalardyń kólemi men olardy tájirıbelik paı­dalaný merzimi tý­raly, paıdaly qazbalar men olardyń kom­ponentterin alýdyń koef­fısıentteri týraly, paıdaly qazbalar qorlaryn esepten shy­ǵarý týraly, óner­kásiptik, ǵylymı jáne ózge de maqsattarda jer qoınaýy týraly aq­paratty qoldaný múmkindigi týraly derekter kórinis tabady. 6. Memlekettik balansqa engiziletin paıdaly qazbalar qor­la­ry: aldyńǵy jyldyń qorlary; esepti jyly jer qoınaýynan óndirilgen; esepti jyly óndirý úderisinde shyǵynǵa ushyraǵan; balansty jasaý kúnindegi qorlar bolyp bólinedi. Keıingi geologııalyq barlaý jumystary (barlaý, qaıta baǵalaý, qorlardy esepten shyǵarý, tehnıkalyq sheka­ra­lardy ózgertý) men paıdalaný kezinde paıdaly qazba­lardyń qorla­rynan aýytqý qosý jáne azaıtý belgisimen qamtylady. 7. Jer qoınaýyn paıdalanýshylar jer qoınaýynyń jaı-kúıi týraly geologııalyq eseptilikti ýákiletti organ­nyń óńir­aralyq departamentterine (budan ári – О́D) jyl saıyn, esepti toqsannan keıingi jylǵy 15 aqpanǵa deıin Qazaqstan Res­pýblıkasynyń Úkimeti bekitken arnaıy nysandar boıynsha usynady. 8. О́D arnaıy nysandardyń negizinde oblystar boıynsha paı­daly qazbalar qorlarynyń balansyn jasaıdy jáne memlekettik balansqa qosý úshin esepti jyldan keıingi jylǵy 1 mamyrǵa deıingi merzimde ýákiletti organǵa usynady. 9. Ýákiletti organ jyl saıyn esepti jyldan keıingi jyldyń 1 shil­desine deıingi merzimde О́D usynǵan paı­daly qazbalar qor­la­rynyń balansy negizinde paıdaly qazba­lardyń túrleri boıynsha memlekettik balansty jasaıdy. 10. Memlekettik balans ındýstrııalyq saıasatty retteý sala­syn­daǵy ýákiletti organ bekitetin Paıdaly qazbalar qory­nyń mem­lekettik balansyn jasaý jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes ja­salady. 3. Memlekettik balanstan shyǵarý tártibi 11. О́ndirilgen, sondaı-aq óndirý úderisinde shyǵynǵa ushy­raǵan paıdaly qazbalar qorlaryn esepten shyǵarý bastapqy esepke alý materıaldaryna negizdelgen jer qoı­naýynyń jaı-kúıi týraly jer qoınaýyn paıdalanýshylar usynatyn Geologııalyq esep­ti­liktiń arnaıy nysandary (bu­dan ári – arnaıy nysandar) negizinde olardy tolyq esepten shyǵarý jolymen júrgiziledi. 12. Odan ári geologııalyq barlaý jumystarynyń úderi­sinde ne sanattardyń senimdilik dárejesiniń normatıvtik qatelikteri sheginde paıdaly qazbalardyń balanstyq qor­larynyń ár alýan ras­talmaýyn jer qoınaýyn paıda­lanýshy derbes resimdeıdi, al normatıvtik qatelikterden artyp ketetin mınýs belgisi bar qorlar ras­talmaǵan jaǵdaıda jer qoınaýynyń memlekettik saraptamasynyń oń qorytyndysy bolǵan kezde memlekettik balansqa túzetýler engizýge jol beriledi. 13. Jańadan belgilengen kondısııalarǵa sáıkes kelmeýine baı­lanysty ónerkásiptik mańyzyn joıǵan, tehnıkalyq-ekono­mıkalyq nemese taý-ken tehnıkalyq sebepteri bo­ıynsha ju­myspen óteýge orynsyz, keıinnen geologııalyq barlaý jumystary men jumyspen óteý kezinde normatıvtik qa­telikterdiń rastalmaýy artyp ketetin paıdaly qazbalar qorlaryn esepten shyǵarý jer qoınaýynyń memlekettik saraptamasy negizinde júzege asyrylady. 14. Paıdalanylýy bekitilgen kondısııalarǵa sáıkes qazirgi ýa­qyt­ta ekonomıkalyq orynsyz nemese tehnıkalyq ári teh­nolo­gııa­lyq jaǵynan múmkin emes, biraq odan ári ba­lans­tyqqa aýys­ty­rylýy múmkin óndirýshi kásiporyndardy joıý nemese konservasııalaý kezinde paıdaly qazbalardyń jumys­pen ótelgen balanstyq qorlaryn esepten shyǵarý nemese olardy balanstan tys qorlar­dyń tobyna aýystyrý jer qoınaýynyń memlekettik saraptama­sy­nyń oń qorytyndysy negizinde júzege asyrylady.