Qaldyq ta kádege asady

Eýrazııalyq top quramyna kiretin «Qazhrom» TUK» AQ Dóń taý-ken baıytý kombınatynyń birinshi usatyp baıytý fabrıkasynda ornatylǵan gıdrojikteme synaqtan sátti ótti. Jańa qondyrǵynyń arqasynda endi baıytylýy qıyn shlam qaldyqtaryn qaıta óńdep, odan qosymsha konsentrat alýǵa bolady. 2015 jyly birinshi usatyp baıytý fabrıkasynda «Setko Qazaqstan» kompanııasy ǵylymı-zertteý jumystaryn júrgizip, ónerkásiptik gıdrojikteme qon­dyrǵysyn ákelip ornatqan bo­latyn. Bul qondyrǵy usaq túıirshikti materıaldardy iri­ligi men qalyńdyǵyna sáıkes bólshektep, shıkizatty gravı­tasııalyq baıytýǵa daıyndaý úshin qoldanylady. Jańa óndiristik jeli synaq jumystary kezeńinde óziniń tıimdiligin tanytty. Qondyrǵy buǵan deıin óndiristik qaldyq sanalyp kelgen baıytylýy qıyn shlam qaldyqtaryn qaıta óńdep, qosymsha baıytýǵa alǵyshart jasaıdy. Osylaısha buryn sý shaıý kartasyna jóneltilip kelgen shlam qaldyqtarynan endigi jerde negizgi komponent – hromdy bólip alýǵa bolady. О́z kezeginde bul aıyna qosymsha 800 tonna konsentrant óndirýge múmkindik berip otyr. – Osy qurylǵy jumysynyń nátıjelerin eskere otyryp, taǵy da bir gıdrojikteme qondyr­ǵysyn satyp alý jóninde sheshim qabyldandy, – dedi usa­typ baıytý fabrıkasynyń bas teh­nology Aleksandr Lýhmenov. – Bul Eýrazııalyq toptyń 2016 jylǵa arnalǵan taýar­dyń ózindik qunyn 10 paıyz tómendetý jáne tıimdilikti arttyrý jónindegi baǵdar­lamasynyń negizgi baǵytta­rynyń biri bolyp tabylady. Taý-ken metallýrgııa salasynda qazir qalypqastan kúrdeli kezeńde bizdiń kompanııa­da osyn­daı jobalardy ázirlep, júzege asyrý erekshe mańyzdy, – dep atap ótti Dóń taý-ken baıytý kombınatynyń dırektory Maral Bekeev. – Joba óndiris shyǵyndaryn tómendete otyryp, bizdiń ónimniń álemdik metaldar naryǵynda básekege qabiletti bolýyn qamtamasyz etedi. Shlam qaldyqtarynan qosymsha konsentrat alý, aldymen ónimdilikti arttyrýǵa, sáıkesinshe jumsalatyn shıkizat shyǵynynyń úlesin azaıta otyryp, túpki ónimniń ózindik qunyn tómendetýge múmkindik beredi. Álemdik qarjy daǵdarysy jaǵdaıynda kásiporynnyń qýa­tyn arttyratyn osyndaı ishki rezervter iske qosylýy ma­ńyz­dy bolmaq. Bul kendi tere­ńi­rek óńdeýge múmkindik berip qana qoımaıdy, sondaı-aq, taý-taý bolyp jatqan óndiristik qaldyqtardyń da kádege jaratylýyna qol jetkizedi. Sondaı-aq, ekologııalyq jaǵdaıdy saýyq­tyrýǵa da alǵyshart jasaı­dy. Munyń ózi qazirgideı ár tı­yn esepte bolatyn qarjylyq kúr­deli jaǵdaıda kásiporynnyń daǵ­da­rysty eńserýine múmkindik beredi. Satybaldy SÁÝIRBAI, «Egemen Qazaqstan» Aqtóbe oblysy, Hromtaý aýdany