Uıysqannyń upaıy túgel

Kezinde kóptegen bedeldi sarapshy­lar Keńes Odaǵynyń quramynan shyq­qan egemen Qazaq eli ıadrolyq qarýǵa súıene otyryp, qatal derjavalyq saıasat júrgizedi dep qaýiptengeni belgili. Alaıda, qoǵamda demokratııalyq qundylyqtar ornatý jáne azamattyq qoǵam qurý baǵy­tynda batyl is-qımylǵa kóshken Qazaqstannyń Semeı ıadrolyq polıgonyn jabýy, álemde tórtinshi orynda dep resmı baǵalanǵan ıadrolyq arsenalynan bas tartýy jahandyq saıasattaǵy tuńǵysh, erekshe, dara oqıǵa retinde moıyndaldy. Qazaqstan óziniń aldyna qoıǵan negizgi maqsaty – beıbit ómir, kelisimdi qoǵam, yntymaqtastyq pen birigý ekenin dáleldedi. Elbasy N.Á.Nazarbaevtyń bas­ty saıasaty qoǵamdyq etnostardyń to­lyqtaı quqyǵy men bostandyǵyn saqtaı otyryp, jergilikti, baıyrǵy ultqa negizdelgen joǵary áleýetti qoǵam qurý boldy. Al 1995 jyldyń naýryz aıynda Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti janynan konsýltatıvtik keńesshi organ retinde Qazaqstan halqy Assambleıasy quryldy. Sol jyldan bas­tap Assambleıa etnosaralyq qatynastar salasynda memlekettik ulttyq saıasatty júzege asyrýdy mańyzdy ınstıtýt retinde baǵalanyp, elimizdi mekendeıtin barlyq etnostardyń ózara qarym-qatynasyn qamtamasyz etýde tıimdi quralǵa aınaldy. Qurylǵannan bergi ýaqytta Assambleıa etnosaralyq kelisim salasynda aıtýly tabystarǵa jetip, azamattardyń etnostyq nemese dinı ereksheligine qaramastan, quqyǵy men bostandyǵyn saqtaýdaǵy basty kepiline aınaldy. Al keıinnen júrgizilgen konstıtýsııa­lyq reformalardyń nátıjesinde Assambleıanyń atynan Parlament Májilisine 9 depýtattyń saılanýy Qazaqstan qoǵamynda elimiz­diń memleket pen qoǵamdy demokratııalandyrý jolyndaǵy mańyzdy qadamy retinde baǵalandy. Assambleıa úshin 2008 jyl óte mańyz­dy, nátıjeli jyl boldy – Assam­bleıanyń beıbitshilik pen ke­lisimdi nyǵaıtý baǵy­tyndaǵy rólin normatıvtik-quqyqtyq turǵyda úılestiretin «Qazaq­stan halqy Assam­bleıasy týraly» Zań qabyldandy. Atalǵan zańnamalyq qujat eldiń árbir azamatyna halqy úshin aıanbaı qyzmet etýdi, Qazaqstannyń patrıoty bolýǵa shaqyryp, naqty is-qımyl baǵyttaryn usynady. Memlekettik jáne ózge etnos tilderin, salt-dástúr, mádenıetti órkendetýge tolyqtaı múmkindik beredi. Assambleıa jumys isteı bastaǵan 21 jyldan beri atqarǵan qyzmeti men júrip ótken sara joly qazaqstandyq etnosaralyq jáne konfessııaaralyq kelisim úlgisiniń álemdik qoǵamdastyq aldynda bedeldi uıymǵa aınalyp, el qoǵamynyń quramdas bóligi bolǵanyn kórsetti. Taǵy da atap ótetin jaıt, eldi jumyldyrýshy ma­ńyzdy faktor­lar­dyń biri qazaq halqy, onyń dástúrlik, tildik jáne mádenı qundylyqtary bolyp tabylady. Búgingideı birqatar memlekettiń ornyqty damýyna etnostyq jáne dinı janjaldar aı­tarlyqtaı qater tóndirip otyrǵan shaq­ta, Qazaqstan mun­daı máselelerdi júıeli túrde sheshe bilýge qabiletti ekenin kórsetýde. N.Á.Nazarbaevtyń etnosaralyq tole­rant­tylyq pen qoǵamdyq kelisimniń qazaq­standyq úlgisi BUU-da EQYU-nyń Az ulttar jónindegi Joǵarǵy komıs­sarynyń shtab-páterinde, EQYU-ǵa múshe elderde, kóptegen halyqaralyq uıymdar men shet memleketterde tanys­tyryldy. Eldi nyǵaıtyp, jas urpaqtyń bolashaǵy úshin ilgerileýimizge qursaý, aıaǵymyzǵa tusaý bolyp otyrǵan jaman ádetterden, daǵdylardan túpkilikti arylýymyz qajet. Buǵan negiz de jetkilikti. Aspankók Týdyń astyna toptasqan yntymaqty elimiz bar, álemnen bilim men ilim jınap jatqan óskeleń urpaǵymyz bar, asqaq Aqordamyz bar, aıbyndy Astanamyz bar, kósh bastaǵan Erimiz bar eńsesi bıik el-jurtpyz! Tórteý túgel bolsa, alynbaıtyn qamal joq. Birjan KÝHAEV, «Aqjaıyq órenderi» jastar qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy, aýdandyq máslıhattyń depýtaty  Batys Qazaqstan oblysy, Aqjaıyq aýdany