* Syrt kóz – synshy
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń taıaýda Vashıngtonda ótken ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi IV sammıt sheńberinde taratqan «Álem. XXI ǵasyr» atty manıfesi sheteldik sarapshylardyń nazaryna birden ilikti. Memleket basshysy onda kúlli álem jurtshylyǵyn jańa jahandyq soǵystyń tutanyp ketýinen saqtandyrdy. Sebebi, qazir soǵys vırýsy aldaǵy jasandy ıntellekt tóńiregindegi jańalyqtarǵa juǵýǵa daıyn tur. Halyqtyń qolyndaǵy 1 mıllıardtan astam birlik atys qarýy kún saıyn álemde myńdaǵan adamnyń qaza tabýyna sebepker bolyp otyr.
Manıfeste taratylyp aıtylǵan osy tujyrymdarǵa toqtalǵan sarapshylar qujattyń der kezinde kóterilgen usynystardy alǵa tartyp otyrǵanyna aıryqsha mán berýde.
Denıel VITT,
AQSh salyq jáne ınvestısııa jónindegi halyqaralyq
ortalyǵynyń prezıdenti:
– Qurama Shtattardaǵy sarapshylar qazir Qazaqstanda qabyldanǵan 5 ınstıtýsıonaldyq reformany júzege asyrýǵa arnalǵan «100 naqty qadam» jáne «Nurly Jol» baǵdarlamasyna da nazar aýdara bastady. AQSh Ulttyq qaýipsizdik keńesiniń, memlekettik departamenti men Saýda mınıstrliginiń ókilderi, aldyńǵy qatarly taldaý ortalyqtarynyń mamandary atalmysh jobalardyń júzege asyrylý barysyna barlaý jasap, el ekonomıkasynyń damý baǵdarymen keńinen tanysýda. Osyǵan arnalǵan bir jıyndy Qazaqstannyń elshiligi AQSh-ta uıymdastyryp, soǵan qatysý múmkindigine ıe boldyq.
Meniń sońǵy jyldary baıqaǵanym, Qazaq eliniń basshylyǵy árdaıym óziniń aldyna alýan túrli mańyzdy maqsattar qoıa biledi. Aıtalyq, «100 naqty qadam» – osy maqsatqa jetý jolyndaǵy naqty jospar. Ol respýblıkanyń udaıy damyp otyrýyna úlken qozǵaýshy kúsh bola alady. Osyǵan oraı Qazaqstan Prezıdenti baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa barlyq múmkindik bar ekenin árdaıym aıtyp otyrady. Biz sondaı senimdi Qazaqstan ókilderimen kezdeskende de sezindik. Osy jıynda el ekonomıkasynyń damý baǵytymen tanysý múmkindigine de qol jetkizdik. Munyń barlyǵy biz úshin óte mańyzdy nárse.
Andreı MAMYKIN,
Eýropa parlamentiniń depýtaty:
– Aıtatyny joq, Nursultan Nazarbaev qashanǵy dástúrindeı bul joly da saıası oı kóshiniń aldyńǵy leginen kórindi. Ol Eýropa elıtasy sapynan birde-bir saıasatkerdiń aıtýǵa qabiletsizdik tanytqan tujyrymyn jetkizdi. Ras, bizde qazir ótkir problemalar óte kóp. Bir jaǵynan teraktilerdiń lańy alańdatyp otyrsa, ekinshi jaǵynan ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa sebep bolyp turǵan daǵdarystyń qursaýy qysyp barady. Munyń arǵy jaǵynda óz úıleri men otandaryn tastap, úrginshilikke túsken bosqyndardyń orasan zor nópiri kútpegen qıyndyqtarǵa tap keltirip jatyr. Janǵa jaıly jańa meken izdep, alǵa qaraı talasa-tarmasa umtylǵan mıgranttar tasqyny jolyndaǵylarynyń bárin jaıpap keledi. Biz bulardyń birde-birin eki-úsh kúnniń ishinde sheship tastaı almaımyz. Al budan bir jyl buryn Eýroparlamenttegiler úshin osynyń bári ońaı sheshe salatyn máseleler sııaqty bolyp kórinip edi.
Mine, sondyqtan da Qazaqstan Prezıdentiniń AQSh-ta aıtqan sózindegi oılar men usynystaryn biz basshylyqqa alýǵa tıistimiz. Bul sózderdiń ózektiliginde eshbir kúmán joq. Tap sol sebepten biz Nazarbaevtyń sol manıfesi arqyly jetkizgen tujyrymdarynan dáıekteme alýǵa májbúr bolyp otyrmyz. Shynynda da, álemdi ıadrolyq qarýdan azat etý jolyndaǵy kúreste Nursultan Nazarbaevtyń jasap júrgen eńbegi óte zor. Ol qur sózdiń emes, naqty istiń adamy ekenin baıaǵyda tanytqan. Kúlli álemge sergek te kóregen basshy retinde belgili bolyp kele jatqan Qazaqstan Prezıdentiniń bastamasy áli kúnge deıin óz ózektiligin joıǵan joq.
Derıl Kımball,
AQSh qarýlanýdy baqylaý qaýymdastyǵynyń dırektory:
– Biz Qazaqstandy ıadrolyq qarýlanýǵa jáne onyń taralýyna qarsy ustanymy úshin kóshbasshy dep bilemiz. Qazaqstan – álemniń alpaýyt elderindegi ıadrolyq polıgondardyń jabylyp, joıqyn qarýdyń qasiretin toqtatýǵa batyl qadam jasaǵan birinshi memleket. Qazaqstan Prezıdenti ıadrolyq qarýsyz álem qurý, ǵalamdaǵy ıadrolyq qaýiptiń qysymyn qysqartý salasynda halyqaralyq qaýymdastyqtyń kúsh-jigerin úılestirý mańyzdy ekenin óz bastamalary arqyly tanytyp berdi. Ol bul usynystardyń shyn máninde de ózekti nárse ekenine jurttyń kózin jetkize bildi.
Vashıngtondaǵy Qaýipsizdik Keńesindegiler osy joly da Nursultan Nazarbaevty úlken qoshemetpen qarsy aldy. Ol sammıtte barlyq memleket basshylaryna arnap manıfest qabyldaýy arqyly kúlli álemge úndeý taratty. Iаdrolyq qarýlanýdy doǵarý, onyń terrorshylarǵa taralyp ketýine jol bermeý, álemge qaýip tóndirmeý syndy úndeýi barsha jurtshylyqqa tereń oı saldy. Sizder birinshi bolyp ıadrolyq synaq polıgonyn japtyńyzdar. Sizderge qarap, AQSh 1991-1992 jyldary ıadrolyq qarýdy synaýdy toqtatý aktisin qabyldady. Osylaısha jalpyǵa birdeı ıadrolyq synaq júrgizýge tyıym salý kelisimi daıyndaldy. Bulardyń báriniń mańyzy orasan zor. Qazaqstannyń sol kezderden qolǵa alynǵan bastamasy álemde talaı eldiń basshysyn oılandyryp tastady. Qazir sol baǵytty ustanyp jatqandar da barshylyq. Mine, osynyń ózi az jeńis emes.
Iýrıı ANDREEV,
Belarýs Halyq jıyny janyndaǵy TMD Parlamentaralyq Assambleıasynyń ókili:
– Nursultan Nazarbaev jarııalaǵan qujat – beıbit kúngi bolashaq kepili. Qazirgi tańda álemde bolyp jatqan túrli qaqtyǵystar men qaıshylyqtar kezinde ıadrolyq qaýipsizdikke qol jetkizýdiń mańyzy asa zor. Bul oraıda, Semeı polıgonyn jaýyp, ıadrolyq qarýdan erikti túrde bas tartqan Qazaqstannyń álemdik deńgeıde dál osyndaı bastama kóterýge tolyq quqy bar.
Al atalǵan qujatta Qazaqstan Prezıdenti iri uıymdardy birige jumys jasaýǵa shaqyrady. Qazirde bul bastama BUU-nyń resmı qujatyna aınaldy. Halyqaralyq sarapshylar manıfesti zerttep-zerdeleýde. Bul qujattyń artynda bizdiń urpaǵymyz ben ǵalamnyń bolashaǵy tur.
Chje NAM KO,
Ońtústik Koreıa Syrtqy ister mınıstrligi janyndaǵy ulttyq dıplomatııalyq akademııanyń professory:
– Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi barlyq ıadrolyq derjavalar úshin úlgi tutarlyq qadam. Qazaq eliniń lıderi bul qadamǵa respýblıka táýelsizdik alǵan alǵashqy kezeńnen bastady. Sol jyldary Nursultan Nazarbaev Semeı polıgonyn jabý arqyly álemdegi IV ıadrolyq derjava mártebesinen bas tartqanyn ári beıbit ómir súrýdi qalaıtyn el quratynyn kórsetti.
Endi Jer sharyndaǵy basqa elder osy Qazaqstannan úlgi alsa jarar edi. Men uzaqqa barmaı-aq, ony Koreı túbegindegi eki eldiń biri – Koreı Halyq-Demokratııalyq Respýblıkasynan bastaıyn. Sońǵy jyldary bul eldiń ártúrli ıadrolyq synaqtar jasap, aımaqty dúrliktirip kele jatqany jasyryn emes. Eger Phenıan ıadrolyq synaqtardy toqtatyp, ıadrolyq qarýdan tolyǵymen bas tartsa, Ońtústik jáne Soltústik Koreıa arasynda yntymaqtastyq ornatylýy múmkin. Qazir osyǵan baılanysty birqatar qadamdar jasalyp ta jatyr. Qazir biz osy turǵyda Qazaqstanmen birge jumys júrgizip, Soltústik Koreıanyń ıadrolyq qarýdan bas tartýyna yqpal etpekshimiz.
Meniń berik senimimshe, Qazaqstan Prezıdentiniń manıfesi álemde beıbitshiliktiń turaqty ornaýyna zor septigin tıgizýi tıis. Bul – óte bir der kezinde qabyldanyp otyrǵan qujat. Adamzat balasyna endigi jerde ózara janjaldasa berýdiń qajeti joq. Ol – óte qaýipti nárse. Onsyz da áýpirimmen turǵan tynyshtyqtyń názik perdesin julyp tastaý tym qıyn emes. Nursultan Nazarbaev osyny tereń túsinip, basqa jurttardy aqylǵa shaqyryp otyr.
Van ShIANJÝ,
Qytaı Memlekettik keńesi janyndaǵy Eýrazııa áleýmettik damýy ınstıtýtynyń professory:
– BUU-nyń Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń manıfesin óziniń resmı qujaty retinde qabyldaýy bul málimdemeniń salmaǵy qanshalyqty zor ekenin anyq baıqatyp otyr. Halyqaralyq qoǵamdastyq Qazaqstannyń bul bastamasyn barynsha tıimdi de paıdaly usynys dep tanydy. О́ziniń bul máseledegi pozısııasynan eshbir aýytqymaı kele jatqan Qazaqstan kezekti márte asa mańyzdy qadam jasady. Qazaq eli soǵyssyz álem qurý jónindegi baǵytyna beriktigin tanytyp, óziniń osy maqsattaǵy mańyzdy jumystaryn jalǵastyryp keledi.
Men 1986 jyldyń sáýirinde Chernobylde oryn alǵan oqıǵalardy óz kózimmen kórgen adammyn. Sol apattyń saldarynan qanshama adam zardap shekti. Onyń zardaptaryn áli kúnge deıin tartyp kele jatqandar da az emes. Osy rette ıadrolyq qaýipsizdik máselesi qazir jer betindegi kez kelgen el úshin asa mańyzdy problema bolyp qalyptasqanyn aıta ketýimiz kerek. Onyń qaýip-qateri tónbeıtin memleket joq. Mine, osyndaı zobalańnyń týyp ketpeýin aldyn ala oılastyrǵan Qazaqstan memleketiniń basshysy taǵy da adamzat balasyn saqtandyryp otyr. Qazaq eli Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵynyń arqasynda óziniń álemdegi beıbitshilik ornatýǵa úles qosý jónindegi mıssııasyn barynsha adal da taza oryndap keledi.
Sergeı PALAGIN,
Belarýs syrtqy saıasat jáne qaýipsizdik ortalyǵynyń basshysy:
– Biz Qazaqstan Prezıdentiniń manıfesin óte joǵary baǵalaımyz. Qazirgi álem retsiz qantógis pen janjaldan, zorlyq pen zombylyqtyń alýan túrinen, terrorlyq tirlikter men ekstremıstik áreketterden ábden sharshap bitti. Osy oraıda, Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» dep atalatyn manıfesinde bult arasynan jarq ete túsken sáýledeı áser etti. Estige oı saldyryp, aqyl qondyratyn sol qujatta kórsetilgen beıbitshilik pen tynyshtyq qaǵıdalaryn búgingi basshylar jan-jaqty zerdelep uǵynýy tıis. Onsyz bolmaıdy.
Endi sheginýge jer qalǵan joq. Iаdrolyq qarý bolashaq úshin óte qaýipti ekendigi aıtpasa da túsinikti. Qazaqstan kóterip otyrǵan másele óte oryndy. Búginde jer betin bir sátte birneshe márte joıyp jiberýge jeterlik qarý bar. Sondyqtan, ıadrolyq qarý lańkesterdiń qolyna túspeı turǵanda, qutylǵanymyz ábden oryndy bolar edi.
Shetel buqaralyq aqparat quraldary
materıaldarynyń negizinde daıyndaldy
Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń taıaýda Vashıngtonda ótken ıadrolyq qaýipsizdik jónindegi IV sammıt sheńberinde taratqan «Álem. XXI ǵasyr» atty manıfesi sheteldik sarapshylardyń nazaryna birden ilikti. Memleket basshysy onda kúlli álem jurtshylyǵyn jańa jahandyq soǵystyń tutanyp ketýinen saqtandyrdy. Sebebi, qazir soǵys vırýsy aldaǵy jasandy ıntellekt tóńiregindegi jańalyqtarǵa juǵýǵa daıyn tur. Halyqtyń qolyndaǵy 1 mıllıardtan astam birlik atys qarýy kún saıyn álemde myńdaǵan adamnyń qaza tabýyna sebepker bolyp otyr.
Manıfeste taratylyp aıtylǵan osy tujyrymdarǵa toqtalǵan sarapshylar qujattyń der kezinde kóterilgen usynystardy alǵa tartyp otyrǵanyna aıryqsha mán berýde.
Denıel VITT,
AQSh salyq jáne ınvestısııa jónindegi halyqaralyq
ortalyǵynyń prezıdenti:
– Qurama Shtattardaǵy sarapshylar qazir Qazaqstanda qabyldanǵan 5 ınstıtýsıonaldyq reformany júzege asyrýǵa arnalǵan «100 naqty qadam» jáne «Nurly Jol» baǵdarlamasyna da nazar aýdara bastady. AQSh Ulttyq qaýipsizdik keńesiniń, memlekettik departamenti men Saýda mınıstrliginiń ókilderi, aldyńǵy qatarly taldaý ortalyqtarynyń mamandary atalmysh jobalardyń júzege asyrylý barysyna barlaý jasap, el ekonomıkasynyń damý baǵdarymen keńinen tanysýda. Osyǵan arnalǵan bir jıyndy Qazaqstannyń elshiligi AQSh-ta uıymdastyryp, soǵan qatysý múmkindigine ıe boldyq.
Meniń sońǵy jyldary baıqaǵanym, Qazaq eliniń basshylyǵy árdaıym óziniń aldyna alýan túrli mańyzdy maqsattar qoıa biledi. Aıtalyq, «100 naqty qadam» – osy maqsatqa jetý jolyndaǵy naqty jospar. Ol respýblıkanyń udaıy damyp otyrýyna úlken qozǵaýshy kúsh bola alady. Osyǵan oraı Qazaqstan Prezıdenti baǵdarlamalardy júzege asyrýǵa barlyq múmkindik bar ekenin árdaıym aıtyp otyrady. Biz sondaı senimdi Qazaqstan ókilderimen kezdeskende de sezindik. Osy jıynda el ekonomıkasynyń damý baǵytymen tanysý múmkindigine de qol jetkizdik. Munyń barlyǵy biz úshin óte mańyzdy nárse.
Andreı MAMYKIN,
Eýropa parlamentiniń depýtaty:
– Aıtatyny joq, Nursultan Nazarbaev qashanǵy dástúrindeı bul joly da saıası oı kóshiniń aldyńǵy leginen kórindi. Ol Eýropa elıtasy sapynan birde-bir saıasatkerdiń aıtýǵa qabiletsizdik tanytqan tujyrymyn jetkizdi. Ras, bizde qazir ótkir problemalar óte kóp. Bir jaǵynan teraktilerdiń lańy alańdatyp otyrsa, ekinshi jaǵynan ekonomıkalyq qıyndyqtarǵa sebep bolyp turǵan daǵdarystyń qursaýy qysyp barady. Munyń arǵy jaǵynda óz úıleri men otandaryn tastap, úrginshilikke túsken bosqyndardyń orasan zor nópiri kútpegen qıyndyqtarǵa tap keltirip jatyr. Janǵa jaıly jańa meken izdep, alǵa qaraı talasa-tarmasa umtylǵan mıgranttar tasqyny jolyndaǵylarynyń bárin jaıpap keledi. Biz bulardyń birde-birin eki-úsh kúnniń ishinde sheship tastaı almaımyz. Al budan bir jyl buryn Eýroparlamenttegiler úshin osynyń bári ońaı sheshe salatyn máseleler sııaqty bolyp kórinip edi.
Mine, sondyqtan da Qazaqstan Prezıdentiniń AQSh-ta aıtqan sózindegi oılar men usynystaryn biz basshylyqqa alýǵa tıistimiz. Bul sózderdiń ózektiliginde eshbir kúmán joq. Tap sol sebepten biz Nazarbaevtyń sol manıfesi arqyly jetkizgen tujyrymdarynan dáıekteme alýǵa májbúr bolyp otyrmyz. Shynynda da, álemdi ıadrolyq qarýdan azat etý jolyndaǵy kúreste Nursultan Nazarbaevtyń jasap júrgen eńbegi óte zor. Ol qur sózdiń emes, naqty istiń adamy ekenin baıaǵyda tanytqan. Kúlli álemge sergek te kóregen basshy retinde belgili bolyp kele jatqan Qazaqstan Prezıdentiniń bastamasy áli kúnge deıin óz ózektiligin joıǵan joq.
Derıl Kımball,
AQSh qarýlanýdy baqylaý qaýymdastyǵynyń dırektory:
– Biz Qazaqstandy ıadrolyq qarýlanýǵa jáne onyń taralýyna qarsy ustanymy úshin kóshbasshy dep bilemiz. Qazaqstan – álemniń alpaýyt elderindegi ıadrolyq polıgondardyń jabylyp, joıqyn qarýdyń qasiretin toqtatýǵa batyl qadam jasaǵan birinshi memleket. Qazaqstan Prezıdenti ıadrolyq qarýsyz álem qurý, ǵalamdaǵy ıadrolyq qaýiptiń qysymyn qysqartý salasynda halyqaralyq qaýymdastyqtyń kúsh-jigerin úılestirý mańyzdy ekenin óz bastamalary arqyly tanytyp berdi. Ol bul usynystardyń shyn máninde de ózekti nárse ekenine jurttyń kózin jetkize bildi.
Vashıngtondaǵy Qaýipsizdik Keńesindegiler osy joly da Nursultan Nazarbaevty úlken qoshemetpen qarsy aldy. Ol sammıtte barlyq memleket basshylaryna arnap manıfest qabyldaýy arqyly kúlli álemge úndeý taratty. Iаdrolyq qarýlanýdy doǵarý, onyń terrorshylarǵa taralyp ketýine jol bermeý, álemge qaýip tóndirmeý syndy úndeýi barsha jurtshylyqqa tereń oı saldy. Sizder birinshi bolyp ıadrolyq synaq polıgonyn japtyńyzdar. Sizderge qarap, AQSh 1991-1992 jyldary ıadrolyq qarýdy synaýdy toqtatý aktisin qabyldady. Osylaısha jalpyǵa birdeı ıadrolyq synaq júrgizýge tyıym salý kelisimi daıyndaldy. Bulardyń báriniń mańyzy orasan zor. Qazaqstannyń sol kezderden qolǵa alynǵan bastamasy álemde talaı eldiń basshysyn oılandyryp tastady. Qazir sol baǵytty ustanyp jatqandar da barshylyq. Mine, osynyń ózi az jeńis emes.
Iýrıı ANDREEV,
Belarýs Halyq jıyny janyndaǵy TMD Parlamentaralyq Assambleıasynyń ókili:
– Nursultan Nazarbaev jarııalaǵan qujat – beıbit kúngi bolashaq kepili. Qazirgi tańda álemde bolyp jatqan túrli qaqtyǵystar men qaıshylyqtar kezinde ıadrolyq qaýipsizdikke qol jetkizýdiń mańyzy asa zor. Bul oraıda, Semeı polıgonyn jaýyp, ıadrolyq qarýdan erikti túrde bas tartqan Qazaqstannyń álemdik deńgeıde dál osyndaı bastama kóterýge tolyq quqy bar.
Al atalǵan qujatta Qazaqstan Prezıdenti iri uıymdardy birige jumys jasaýǵa shaqyrady. Qazirde bul bastama BUU-nyń resmı qujatyna aınaldy. Halyqaralyq sarapshylar manıfesti zerttep-zerdeleýde. Bul qujattyń artynda bizdiń urpaǵymyz ben ǵalamnyń bolashaǵy tur.
Chje NAM KO,
Ońtústik Koreıa Syrtqy ister mınıstrligi janyndaǵy ulttyq dıplomatııalyq akademııanyń professory:
– Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi barlyq ıadrolyq derjavalar úshin úlgi tutarlyq qadam. Qazaq eliniń lıderi bul qadamǵa respýblıka táýelsizdik alǵan alǵashqy kezeńnen bastady. Sol jyldary Nursultan Nazarbaev Semeı polıgonyn jabý arqyly álemdegi IV ıadrolyq derjava mártebesinen bas tartqanyn ári beıbit ómir súrýdi qalaıtyn el quratynyn kórsetti.
Endi Jer sharyndaǵy basqa elder osy Qazaqstannan úlgi alsa jarar edi. Men uzaqqa barmaı-aq, ony Koreı túbegindegi eki eldiń biri – Koreı Halyq-Demokratııalyq Respýblıkasynan bastaıyn. Sońǵy jyldary bul eldiń ártúrli ıadrolyq synaqtar jasap, aımaqty dúrliktirip kele jatqany jasyryn emes. Eger Phenıan ıadrolyq synaqtardy toqtatyp, ıadrolyq qarýdan tolyǵymen bas tartsa, Ońtústik jáne Soltústik Koreıa arasynda yntymaqtastyq ornatylýy múmkin. Qazir osyǵan baılanysty birqatar qadamdar jasalyp ta jatyr. Qazir biz osy turǵyda Qazaqstanmen birge jumys júrgizip, Soltústik Koreıanyń ıadrolyq qarýdan bas tartýyna yqpal etpekshimiz.
Meniń berik senimimshe, Qazaqstan Prezıdentiniń manıfesi álemde beıbitshiliktiń turaqty ornaýyna zor septigin tıgizýi tıis. Bul – óte bir der kezinde qabyldanyp otyrǵan qujat. Adamzat balasyna endigi jerde ózara janjaldasa berýdiń qajeti joq. Ol – óte qaýipti nárse. Onsyz da áýpirimmen turǵan tynyshtyqtyń názik perdesin julyp tastaý tym qıyn emes. Nursultan Nazarbaev osyny tereń túsinip, basqa jurttardy aqylǵa shaqyryp otyr.
Van ShIANJÝ,
Qytaı Memlekettik keńesi janyndaǵy Eýrazııa áleýmettik damýy ınstıtýtynyń professory:
– BUU-nyń Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń manıfesin óziniń resmı qujaty retinde qabyldaýy bul málimdemeniń salmaǵy qanshalyqty zor ekenin anyq baıqatyp otyr. Halyqaralyq qoǵamdastyq Qazaqstannyń bul bastamasyn barynsha tıimdi de paıdaly usynys dep tanydy. О́ziniń bul máseledegi pozısııasynan eshbir aýytqymaı kele jatqan Qazaqstan kezekti márte asa mańyzdy qadam jasady. Qazaq eli soǵyssyz álem qurý jónindegi baǵytyna beriktigin tanytyp, óziniń osy maqsattaǵy mańyzdy jumystaryn jalǵastyryp keledi.
Men 1986 jyldyń sáýirinde Chernobylde oryn alǵan oqıǵalardy óz kózimmen kórgen adammyn. Sol apattyń saldarynan qanshama adam zardap shekti. Onyń zardaptaryn áli kúnge deıin tartyp kele jatqandar da az emes. Osy rette ıadrolyq qaýipsizdik máselesi qazir jer betindegi kez kelgen el úshin asa mańyzdy problema bolyp qalyptasqanyn aıta ketýimiz kerek. Onyń qaýip-qateri tónbeıtin memleket joq. Mine, osyndaı zobalańnyń týyp ketpeýin aldyn ala oılastyrǵan Qazaqstan memleketiniń basshysy taǵy da adamzat balasyn saqtandyryp otyr. Qazaq eli Nursultan Nazarbaevtyń basshylyǵynyń arqasynda óziniń álemdegi beıbitshilik ornatýǵa úles qosý jónindegi mıssııasyn barynsha adal da taza oryndap keledi.
Sergeı PALAGIN,
Belarýs syrtqy saıasat jáne qaýipsizdik ortalyǵynyń basshysy:
– Biz Qazaqstan Prezıdentiniń manıfesin óte joǵary baǵalaımyz. Qazirgi álem retsiz qantógis pen janjaldan, zorlyq pen zombylyqtyń alýan túrinen, terrorlyq tirlikter men ekstremıstik áreketterden ábden sharshap bitti. Osy oraıda, Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» dep atalatyn manıfesinde bult arasynan jarq ete túsken sáýledeı áser etti. Estige oı saldyryp, aqyl qondyratyn sol qujatta kórsetilgen beıbitshilik pen tynyshtyq qaǵıdalaryn búgingi basshylar jan-jaqty zerdelep uǵynýy tıis. Onsyz bolmaıdy.
Endi sheginýge jer qalǵan joq. Iаdrolyq qarý bolashaq úshin óte qaýipti ekendigi aıtpasa da túsinikti. Qazaqstan kóterip otyrǵan másele óte oryndy. Búginde jer betin bir sátte birneshe márte joıyp jiberýge jeterlik qarý bar. Sondyqtan, ıadrolyq qarý lańkesterdiń qolyna túspeı turǵanda, qutylǵanymyz ábden oryndy bolar edi.
Shetel buqaralyq aqparat quraldary
materıaldarynyń negizinde daıyndaldy
