Bul – óte oryndy bastama
Biz, Ulttyq ǵylym akademııasynyń ujymy, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesin zor yqylaspen qabyl aldyq.
HHI ǵasyrǵa aıaq basqan adamzat kúrdeli kezeńdi bastan keshirip otyr. Ulaspaly ekonomıkalyq daǵdarystardan ál-aýqaty álsiregen álemge jańa qater tónip tur. Jáne onyń aýqymy jalpy adamzattyń bolashaǵyna balta shabýy múmkin. Ol – jahandyq soǵys qaýpi.
HH ǵasyr tájirıbesi soǵys salqynynyń zardaby qanshalyqty qasiretke toly ekenin kórsetti. Mıllıondaǵan adam saıası jáne ekonomıkalyq alaýyzdyqtyń qurbanyna aınalyp, tutas qalalar men memleketter jer betinen joıyldy. Jer daýy, shıkizat úshin talastan týyndaǵan kózqarastar qarama-qaıshylyǵy álem alpaýyttaryn bir-birine qarsy qoıyp, jappaı qyryp-joıý qarýlarynyń synalýyna sebepshi boldy. Osynyń bári, saıyp kelgende, adamzatpen qatar qorshaǵan ortaǵa zalalyn keltirip, orny tolmas shyǵynǵa ushyratty.
Osyny eskere kele, ótken ǵasyrdyń qateligin qaıtalamaı, álemdi zorlyq-zombylyqtan azat etý úshin Memleket basshysynyń «HHI ǵasyr: soǵyssyz álem» atty keń aýqymdy baǵdarlamasyn ázirleý týraly bastamasyn óte oryndy dep sanaımyz. Bul qujat memleketter arasyndaǵy talas-tartystarǵa tosqaýyl bolyp, álemdi beıbit ómirge bastaıdy dep senemiz.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ǵylym akademııasy
Jahan kelbetiniń aıqyn beınesi
Biz, Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵy, Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesimen muqııat tanysyp shyqtyq.
Munda Elbasynyń «HHI ǵasyr: soǵyssyz álem» atty keń aýqymdy baǵdarlama ázirleý týraly bastamasy der kezinde kóterilgen ári ózekti usynys ekenin atap ótkimiz keledi.
Prezıdentimiz osynaý mańyzdy qujatta Tórtinshi ónerkásip tóńkerisiniń tabaldyryǵynda turǵan álemdegi ǵylymı jańalyqtar men jańa býyn tehnologııalarynyń mańyzyna erekshe mán beredi. Bilim men ǵylymǵa den qoıǵan adamzat óz damýynyń sapaly jańa satysyna ótkenin eskertedi.
Alaıda, halyqaralyq jaǵdaıdy ýshyqtyrǵan soǵys vırýsy aldaǵy jasandy ıntellekt tóńiregindegi jańalyqtarǵa kesel juqtyrýǵa daıyn tur. Ol áskerı-ónerkásiptik keshenniń áleýetin arttyryp, ony oılap tapqan adamzattyń ózine qarsy qoıylǵan qaýipti qarýǵa aınalýda.
Memleket basshysy atap ótkendeı, soǵystyń tamyryna balta shabý – adamzattyń eń kúrdeli órkenıettik mindeti. Memleketter arasyndaǵy eshbir talas-tartys soǵys arqyly oń sheshimin tappaıdy. Sebebi, birde-bir soǵysta jeńimpaz joq, onda bári de jeńiledi.
Sondyqtan, biz, Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵy, Elbasynyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi adamzatqa oı salyp, álemdi soǵys indetinen qutqarady dep senemiz.
Dúnıejúzi qazaqtarynyń qaýymdastyǵy
Gýmanıstik ıdeıanyń ozyq úlgisi
Biz, Qazaqstan Kásipodaqtary federasııasynyń ujymy, Memleket basshysynyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesin zor qýanyshpen qabyl aldyq. Bul qujat – qazirgi qoǵamnyń jahandyq kelbetiniń aıqyn beınesi.
Barsha adam balasy HHI ǵasyrǵa beıbit ómirdiń jańa belesi retinde zor úmit artqany shyndyq. О́tken ǵasyrdyń ókinishti tájirıbesinen sabaq alǵan adamzat bar kúsh-jigerin soǵystan azat qoǵam qalyptastyrý úshin jumsaýǵa talpyndy. Osy oraıda, atom bombasynyń aýyr zardabyn tartqan memleket retinde Qazaqstan birinshi bolyp jappaı qyryp-joıý qarýynan bas tartyp, Semeı polıgonyn japty. Osylaısha, beıbit ómirge umtylǵan gýmanıstik ıdeıanyń ozyq úlgisin dúnıejúzine pash etti.
Alaıda, azyq-túlik pen shıkizatqa degen ashkózdik, paıdaly qazbalarǵa degen qanaǵatsyzdyq memleketter arasyna ot salyp, terrorlyq agressııany odan beter órshitip otyr.
Sondyqtan, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesin Jer turǵyndaryn tatý kórshilik pen beıbit ómirge shaqyratyn sımvoldyq mánge ıe barshaplanetalyq úndeý dep sanaımyz.
Qazaqstan Kásipodaqtarynyń federasııasy
О́mir qajettiliginen týǵan mańyzdy shara
HHI ǵasyr – bar bolmysymen aǵymdaǵy ǵylym men bilimdi tapqyrlap, kóneni jańǵyrtyp, bardy jetildirip, barsha qyrynan jańaryp otyrýǵa baǵyttalǵan ǵasyr. Desek te, ol bilimniń «soǵys» atty turpaıy qurylymdy jetildirýge negizdelip, ıadrolyq qarý-jaraq shyǵarý jolynda izgilik pen adamgershilik kategorııalarynan aýytqýy tórtkil dúnıeni qynjyltyp keledi.
Sansyz ýaıym týǵyzǵan bul jaıt beıbitshilik pen kelisim, turaqtylyq pen yntymaqtastyq jolyndaǵy baǵyty álem úshin úlgi bolatyndaı deńgeıge jetken Qazaqstan úshin jyraqta qalmady. Elbasynyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi oǵan dálel bolǵandaı. Manıfest ómir qajettiliginen týyndaǵan mańyzdy shara, Elbasynyń tájirıbelik oılaýynyń nátıjesi, tipti iri derjavalardyń ózindik menmendigi saldarynan paıda bolǵan talas-tartys jaǵdaıynda laı sýǵa quıǵan taza bulaq ispettes.
Bul oraıda, Qazaqstan JOO-larynyń qaýymdastyǵy, manıfesti búkil jahandy dúrliktirgen halyqaralyq terrorızmge qarsy kúreste álemdik qoǵamdastyqty biriktirýshi qýatty qujat dep sanaıdy. Jáne onyń álem kóshbasshylarynyń ıgi isterine bastama bolatynyna kámil senedi. Sebebi, adamzat qareketi birinshi kezekte izgilik pen baqytty ómir qurýǵa negizdelýi tıis.
Qazaqstan Joǵary oqý oryndarynyń qaýymdastyǵy
Kim-kimge de oı salar salıqaly sóz
Álem bizdiń halqymyzdy júzden asa ulttyń basyn tatýlyq shańyraǵynyń astyna biriktirgen beıbitshilik pen janashyrlyqtyń jarshysy retinde tanıdy. Sondaı-aq, biz – adamzatqa zalaly mol atom bombasynan birinshi bolyp bas tartqan memleketpiz.
«ATOM» jobasy, MAGATE-niń qoldaýymen Qazaqstanda Tómen baıytylǵan ýran bankin qurý – osynyń bárine bastamashy bolǵan Memleket basshysynyń keler urpaqtyń jarqyn bolashaǵy aldyndaǵy qamqorlyǵyn, janashyrlyǵyn pash etedi.
Endi, mine, Prezıdentimiz soǵyssyz qoǵam qurýǵa úndeıtin «Álem. HHI ǵasyr» manıfesimen álemdik qoǵamdastyqqa salıqaly oı salyp otyr. Onda sońǵy 25-30 jylda oryn alǵan mańyzdy oqıǵalar men sheshimderge tereń taldaý jasalyp, olardyń adam ómiri men qaýipsizdigine yqpaly jan-jaqty zerdelengen.
Sonymen qatar, Memleket basshysynyń manıfesi ǵarysh keńistiginde, Álem muhıttarynyń túbi men ortaq sýlarynda, Arktıkada zııandy qarý-jaraqtardy saqtaýǵa tyıym salatyn jahandyq sheshim qabyldaý týraly usynysymen qundy.
Bul rette, biz, Qazaqstan kompozıtorlarynyń qaýymdastyǵy, qujattyń mańyzdylyǵyn eskerip, onyń jahandyq soǵys vırýsyna tosqaýyl bolatynyna senemiz.
Qazaqstan Kompozıtorlarynyń qaýymdastyǵy
Zaman talaby týyndatqan qujat
1991 jyly Elbasynyń bastamasymen jabylǵan Semeı ıadrolyq polıgony álem tájirıbesindegi tarıhı jaǵdaı boldy. Endi ǵana egemendik alǵan jas memleket bul áreketimen óziniń damý baǵytyn jahan aldynda aıqyndap, tipti, álemdik ıadrolyq arsenaldardyń jabylýyna túrtki bola bildi.
Iаdrolyq qarýdan azat álem qurý jáne halyqaralyq terrorızm kúshin álsiretý – osy qatygez jaıttar jahandyq júıe kún tártibiniń basty máseleleri men eń mańyzdy órkenıettik mindetke aınalyp otyr. Al onyń oń sheshim tabýy – tek beıbitshilik pen ymyralyqty kózdeıtin, etek-jeńi jınaqy jandarǵa berilgen múmkindik. Bul maqsat – Elbasy N.Nazarbaevtyń «Álem. HHI ǵasyr» manıfesine arqaý boldy. Sebebi, Qazaqstan beıbit álemdi qalaıdy, barsha adamzatqa sol beıbitshilik pen turaqtylyqty tileıdi.
Manıfest – álemdik qoǵamdastyqtyń Nursultan Nazarbaevty kóregen saıasatker retinde qabyldaýynyń taǵy bir nyq dáleli. Qujat – adamzattyń bolashaq taǵdyryna alańdaýshylyq pen ishki jan-tebirenis nátıjesinde týyndaǵan zaman talaby.
Generaldar keńesi
Mártebemizdi asyrǵan manıfest
Elbasymyz usynǵan «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi – qazirgi tańdaǵy memleketter men konfessııalar arasyndaǵy qaıshylyqtardy sheshýge yqpal jasaıtyn mańyzdy qadam. Adamzatty qarýsyzdanýǵa shaqyryp, beıbitshilikke úndeıtin Elbasy bastamasy Qazaqstannyń álem aldynda mártebesin taǵy bir márte arttyrǵany sózsiz. «Álem. HHI ǵasyr» manıfesi – soǵystan azat qoǵam qurýǵa shaqyratyn qaıtalanbas qujat. Onda «soǵys» degen zulmattan eshkim jeńimpaz bolyp shyqpaıtyndyǵy, talas-tartystardy tek beıbitshilik pen qaýipsizdik qaǵıdattaryna negizdelgen kelissózder arqyly sheshý kerektigi aıtylǵan. Qyryp-joıatyn ıadrolyq qarýdan alǵash bolyp óz erkimen bas tartqan jáne tatýlyq pen kelisimniń mekenine aınalǵan Qazaqstannyń bastamasy BUU Bas Assambleıasy men Qaýipsizdik Keńesiniń qyzý qoldaýyna ıe bolyp, resmı qujat mártebesin aldy. Oǵan álemniń alpaýyt elderi men ıadrolyq derjavalar da ún qosady dep senemiz. Sebebi, álemde beıbitshilik pen tynyshtyqqa tek birlese otyryp qana qol jetkizýge bolady. Eýrazııalyq quqyq qorǵaý ortalyǵy