Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy №501-V QRZ

Qazaqstan Respýblıkasynyń keıbir zańnamalyq aktilerine balanyń quqyqtaryn qorǵaý máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly 1-bap. Qazaqstan Respýblıkasynyń myna zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizilsin: 1. 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine (Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy, 2009 j., №20-21, 89-qujat; 2010 j., №5, 23-qujat; №7, 32-qujat; №15, 71-qujat; №24, 149, 152-qujattar; 2011 j., №1, 2, 3-qujattar; №2, 21-qujat; №11, 102-qujat; №12, 111-qujat; №17, 136-qujat; №21, 161-qujat; 2012 j., №1, 5-qujat; №3, 26-qujat; №4, 32-qujat; №8, 64-qujat; №12, 83-qujat; №14, 92, 95-qujattar; №15, 97-qujat; №21-22, 124-qujat; 2013 j., №1, 3-qujat; №5-6, 30-qujat; №7, 36-qujat; №9, 51-qujat; №12, 57-qujat; №13, 62-qujat; №14, 72, 75-qujattar; №16, 83-qujat; 2014 j., №1, 4-qujat; №7, 37-qujat; №10, 52-qujat; №11, 65-qujat; №14, 84, 86-qujattar; №16, 90-qujat; №19-I, 19-II, 96-qujat; №21, 122-qujat; №23, 143-qujat; 2015 j., №1, 2-qujat; №7, 33-qujat; №10, 50-qujat; №19-II, 102-qujat; №20-IV, 113-qujat; №20-VII, 115-qujat; №22-I, 143-qujat; №22-V, 156-qujat; №23-II, 170-qujat): 1) mazmuny mynadaı mazmundaǵy 103-1-baptyń taqyrybymen tolyqtyrylsyn: «103-1-bap. Hımııalyq kastrasııalaý»; 2) 95-baptyń 4-tarmaǵy 5) tarmaqshasyndaǵy «negizder bolǵan kezde jol beriledi.» degen sózder «negizder bolǵan kezde;» degen sózdermen aýystyrylyp, mynadaı mazmundaǵy 6) tarmaqshamen tolyqtyrylsyn: «6) azamatta psıhıkalyq aýytqýshylyqtar men seksýaldyq zorlyq-zombylyqqa beıimdilik anyqtalǵan kezde jol beriledi.»; 3) mynadaı mazmundaǵy 103-1-bappen tolyqtyrylsyn: «103-1-bap. Hımııalyq kastrasııalaý 1. Hımııalyq kastrasııalaý – medısınalyq uıym sot sheshimi negizinde júzege asyratyn, jynystyq qumarlyqty azaıtatyn preparattardy qabyldaý. 2. Paıdalanylatyn dárilik preparattyń túrin, ony sot belgile­gen qylmystyq-quqyqtyq yqpal etý sharasynyń qoldanylý merzimi sheńberinde engizý kezeńdiligin, sondaı-aq atalǵan sharany qoldaný tártibin Bas prokýratýramen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń Ishki ister mınıstrligimen kelisý boıynsha ýákiletti organ aıqyndaıdy.». 2. 2011 jylǵy 26 jeltoqsandaǵy «Neke (erli-zaıyptylyq) jáne otbasy týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Kodeksine (Qazaqstan Respýblıkasy Parlamentiniń Jarshysy, 2011 j., №22, 174-qujat; 2012 j., №21-22, 124-qujat; 2013 j., №1, 3-qujat; №2, 13-qujat; №9, 51-qujat; №10-11, 56-qujat; №14, 72-qujat; 2014 j., №1, 9-qujat; №6, 28-qujat; №14, 84-qujat; №19-I, 19-II, 94, 96-qujattar; №21, 122-qujat; №22, 128-qujat; 2015 j., №10, 50-qujat; №20-VII, 115-qujat; №23-II, 170-qujat): 1) mazmunynda: 4-bólimniń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn: «4-bólim. Qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq, Respýblıkalyq derekter banki, balany qabyldaıtyn jáne bala qonaqtaıtyn otbasy»; mynadaı mazmundaǵy 15-1-taraýdyń, 118-1, 118-2, 118-3, 118-4, 118-5-baptardyń, 17-1-taraýdyń, 132-1, 132-2, 132-3, 132-4, 132-5-baptardyń, 18-1-taraýdyń, 137-1, 137-2, 137-3 jáne 137-4-baptardyń taqyryptarymen tolyqtyrylsyn: «15-1-taraý. Respýblıkalyq derekter banki 118-1-bap. Respýblıkalyq derekter bankin qalyptastyrýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn talaptar 118-2-bap. Respýblıkalyq derekter bankin qalyptastyrý 118-3-bap. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly qupııa aqparatqa qol jetkizý 118-4-bap. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan ba­lalar jáne balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyl­daýǵa tilek bildirgen adamdar týraly málimetterdi Respýblıkalyq derekter bankinde esepke alýdy toqtatý 118-5-bap. Respýblıkalyq derekter bankine jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly málimetterdi usyný tártibi men merzimderin buzǵany jáne olardy jarııa etkeni úshin jaýaptylyq»; «17-1-bap. Balany qabyldaıtyn otbasy 132-1-bap. Balany qabyldaıtyn otbasy 132-1-bap. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berý týraly shart 132-3-bap. Balany qabyldaıtyn ata-analar 132-4-bap. Balany qabyldaıtyn otbasyna beriletin jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar 132-5-bap. Balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berilgen jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy kútip-baǵýdy qarjylandyrý»; «18-1-taraý. Bala qonaqtaıtyn otbasy 137-1-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasy 137-2-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany berý týraly shart 137-3-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyldaǵan adam 137-4-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasyna beriletin bala»; 2) 1-baptyń 1-tarmaǵynda: 12) tarmaqsha mynadaı redaksııada jazylsyn: «12) balanyń zańdy ókilderi – Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes balaǵa qamqorlyq jasaýdy, bilim, tárbıe berýdi, onyń quqyqtary men múddelerin qorǵaýdy júzege asyratyn ata-analar (ata-ana), bala asyrap alýshylar, qorǵanshy nemese qamqorshy, balany qabyldaıtyn ata-ana (balany qabyldaıtyn ata-analar), patronat tárbıeshi jáne olardy almastyrýshy basqa da adamdar;»; mynadaı mazmundaǵy 10-1), 11-1) jáne 17-1) tarmaqshalarmen tolyqtyrylsyn: «10-1) bala qonaqtaıtyn otbasy – barlyq úlgidegi uıymdardaǵy (bilim berý, medısınalyq jáne basqalar), jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy bilim berý prosesine baılanysty emes kezeńderde (kanıkýldar, demalys jáne mereke kúnderi) tárbıeleýge ýaqytsha qabyldaǵan otbasy;»; «11-1) balany qabyldaıtyn otbasy – jetim balalarǵa, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa arnalǵan bilim berý uıymdaryndaǵy keminde tórt jáne onnan aspaıtyn jetim balany, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balany tárbıeleýge qabyldaıtyn otbasyna ornalastyrý nysany;»; «17-1) Jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń jáne balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamdardyń respýblıkalyq derekter banki (budan ári – Respýblıkalyq derekter banki) – jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly, sondaı-aq jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamdar týraly málimetterdi qamtıtyn derekqor;»; 3) 84-bapta: 2-tarmaqtyń 4) tarmaqshasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «4) týystaryna, asyrap alynatyn balanyń (balalardyń) anasymen nemese ákesimen nekede (erli-zaıyptylyqta) turatyn adamdarǵa balany asyrap alýǵa kelisim bergen;»; 3-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «3. Osy baptyń 2-tarmaǵynyń 1) - 3), 5) jáne 6) tarmaqshalarynda atalǵan, Respýblıkalyq derekter bankinde esepte turǵan balalar azamattyǵy men turǵylyqty jerine qaramastan, balalardyń týystaryna, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda turaqty turatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen asyrap alýǵa berilýi múmkin.»; 4-tarmaqtyń birinshi jáne ekinshi bólikteri mynadaı redaksııa­da jazylsyn: «4. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary bolyp tabylatyn, Respýblıkalyq derekter bankinde ortalyqtandyrylǵan esepte turǵan balalar Qazaqstan Respýblıkasynan tys jerde turaqty tura­tyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna asyrap alýǵa berilýi múmkin. Balany týystary, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda jáne odan tys jerde turatyn Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary asyrap almaǵan jaǵdaılarda ǵana Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary bolyp tabylatyn, Respýblıkalyq derekter bankinde ortalyqtandyrylǵan esepte turǵan balalar sheteldikterge asyrap alýǵa berilýi múmkin.»; 7-tarmaq mynadaı redaksııada jazylsyn: «7. Osy baptyń 2-tarmaǵynyń 1) - 3), 5) jáne 6) tarmaqshalarynda atalǵan balalardy asyrap alýǵa berý týraly ruqsatty qorǵanshylyq jáne qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organ komıssııa qorytyndysy negizinde beredi.»; 4) 86-baptyń 4-tarmaǵy mynadaı mazmundaǵy bólikpen tolyq­tyrylsyn: «Asyrap alynǵan balanyń ómir súrý, oqý, tárbıe jaǵdaılary týraly jáne densaýlyq jaǵdaıy týraly esepti usyný tártibi men merzimderin, nysanyn Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy bekitedi.»; 5) 87-bap mynadaı mazmundaǵy 4-tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «4. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattarymen nekede turatyn sheteldikterdiń Qazaqstan Respýblıkasynyń azamaty bolyp tabylatyn balany Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda asyrap alýy osy Kodekste sheteldikter úshin belgilengen tártippen júrgiziledi.»; 6) 89-baptyń 2 jáne 3-tarmaqtary mynadaı redaksııada jazylsyn: «2. Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary bolyp tabylatyn jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy asyrap alýǵa tilek bildirgen adamdardy esepke alýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy belgilegen tártippen qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdar júrgizedi. 3. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy asyrap alýǵa tilek bildirgen, Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattary bolyp tabylatyn, Qazaqstan Respýblıkasynan tys jerde turaqty turatyn adamdardy, sheteldikterdi esepke alýdy Qazaqstan Respýblıkasynyń Syrtqy ister mınıstrligi aıqyndaıtyn tártippen Qazaqstan Respýblıkasynyń sheteldegi mekemeleri júrgizedi.»; 7) 91-baptyń 2-tarmaǵynda: 9) tarmaqsha mynadaı redaksııada jazylsyn: «9) asyrap alǵan kezde qasaqana qylmys jasaǵany úshin joıylmaǵan nemese alynbaǵan sottalǵandyǵy bar adamdardy, sondaı-aq osy tarmaqtyń 14) tarmaqshasynda atalǵan adamdardy;»; 13) tarmaqshadaǵy «adamdardy qospaǵanda, kámeletke tolǵan adamdar bala asyrap alýshylar bolýy múmkin.» degen sózder «adamdardy;» degen sózben aýystyrylyp, mynadaı mazmundaǵy 14) tarmaqshamen tolyqtyrylsyn: «14) adam óltirý, densaýlyqqa qasaqana zııan keltirý, halyq densaý­lyǵyna jáne ımandylyqqa, jynystyq tıispeýshilikke qarsy qylmystyq quqyq buzýshylyqtary, ekstremıstik nemese terrorıstik qylmystary, adam saýdasy úshin sottalǵandyǵy bar nemese bolǵan, qylmystyq qýdalaýǵa ushyrap otyrǵan nemese ushyraǵan adamdardy qospaǵanda (Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq-prosestik kodeksiniń 35-baby birinshi bóliginiń 1) jáne 2) tarmaqshalary negizinde ózderine qatysty qylmystyq qýdalaý toqtatylǵan adamdardy qospaǵanda), kámeletke tolǵan adamdar bala asyrap alýshylar bolýy múmkin.»; 8) 92-baptyń 1-tarmaǵyndaǵy «jáne ol qyryq bes jastan aspaýǵa» degen sózder alyp tastalsyn; 9) 93-baptyń 3-tarmaǵy mynadaı redaksııada jazylsyn: «3. Ata-analary týystaryna, asyrap alynatyn balanyń (balalar­dyń) anasymen nemese ákesimen nekede (erli-zaıypty­lyqta) turatyn adamdarǵa balany asyrap alýǵa kelisim bere alady. Qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdar sotqa asyrap alýdyń balanyń múddelerine sáıkestigi týraly qorytyndy beredi. Balany ógeı ákesi (ógeı sheshesi) asyrap alǵan nemese balany ata-analarynyń kelisimi boıynsha týystary asyrap alǵan jaǵdaıda, asyrap alýdyń balanyń múddelerine sáıkestigi týraly qorytyndy talap etilmeıdi.»; 10) 111-bapta: 1-tarmaq «akkredıtteýge jatady» degen sózderden keıin «olardyń quryltaıshylary agenttik ornalasqan memlekettiń azamattary bolyp tabylady» degen sózdermen tolyqtyrylsyn; mynadaı mazmundaǵy 5-tarmaqpen tolyqtyrylsyn: «5. Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda akkredıttelgen agenttikterdiń jalpy sany jıyrmadan aspaýǵa tıis.»; 11) 112-bapta: 2-tarmaqtyń birinshi bóliginiń 7) tarmaqshasyndaǵy «senimhatty qosa tirkeı otyryp, ótinish berýge mindetti.» degen sózder «senimhatty;» degen sózben aýystyrylyp, mynadaı mazmundaǵy 8), 9) jáne 10) tarmaqshalarmen tolyqtyrylsyn: «8) agenttik ornalasqan memlekettiń aýmaǵynda nemese Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda agenttiktiń qyzmeti toqtatylǵan jaǵdaıda, belgilengen tártippen asyrap alynǵan balalardyń ómir súrý jáne tárbıelený jaǵdaılary týraly esepter men aqparatty berip otyratyn organdy nemese uıymdy taǵaıyndaý týraly agenttik ornalasqan memlekettiń quzyretti organynyń mindettemesin; 9) agenttik ornalasqan memlekettiń quzyretti organynyń balanyń qaıtys bolý, oǵan qatygezdik kórsetý, onyń ishinde balaǵa fızıkalyq nemese psıhıkalyq zorlyq-zombylyq jasaý, sondaı-aq balanyń jynystyq tıispeýshiligine qastyq jasaý faktisi anyqtalǵan kezden bastap jıyrma tórt saǵat ishinde Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organyna habar berý týraly mindettemesin; 10) agenttik ornalasqan memlekettiń quzyretti organynyń agenttiktiń quryltaı qujattaryndaǵy ózgerister týraly Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organyn habardar etý týraly mindettemesin qosa bere otyryp, ótinish berýge mindetti.»; 8-tarmaqtyń 8) tarmaqshasyndaǵy «toqtatylýy bolyp tabylady.» degen sózder «toqtatylýy;» degen sózben aýystyrylyp, mynadaı mazmundaǵy 9) tarmaqshamen tolyqtyrylsyn: «9) Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda akkredıttelgen agenttikterdiń belgilengen sanynan asyrý bolyp tabylady.»; 12) 113-baptyń 7-tarmaǵy mynadaı redaksııada jazylsyn: «7. Agenttik fılıalyn jáne (nemese) ókildigin akkredıtteý, olardyń qyzmet etýin toqtata turý jáne toqtatý týraly sheshimdi Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organynyń resmı ınternet-resýrsyna she­shimdi ornalastyrý arqyly Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy taratady.»; 13) 114-bapta: 1-tarmaqtyń 1) tarmaqshasyndaǵy «, agenttik ókildigi ornalasqan aýmaqta turaqty turatyn basqa da memleketterdiń azamattaryna» degen sózder alyp tastalsyn; 2-tarmaqtyń 4) tarmaqshasy mynadaı redaksııada jazylsyn: «4) berilgen kúninen bastap alty aı ishinde jaramdy bolatyn (asyrap alýǵa kandıdattardyń qujattarynda kórsetilgen merzimderdi qospaǵanda) asyrap alýǵa balany tańdaý úshin asyrap alýshyǵa kandıdattardyń qujattaryn Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organyna, sondaı-aq asyrap alý úshin sotqa usynýǵa;»; 14) 4-bólimniń taqyryby mynadaı redaksııada jazylsyn: «4-bólim. Qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq, Respýb­lıkalyq derekter banki, balany qabyldaıtyn jáne bala qonaqtaıtyn otbasylar» 15) 116-baptyń 1-tarmaǵy mynadaı redaksııada jazylsyn: «1. Jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń quqyqtary men múddelerin qorǵaý olardy otbasyna tárbıeleýge (asyrap alýǵa, qorǵanshylyqqa nemese qamqorshylyqqa, patronatqa, balany qabyldaıtyn otbasyna) berý arqyly júzege asyrylady, al mundaı múmkindik bolmaǵan kezde - jetim balalarǵa, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa arnalǵan barlyq tıptegi uıymdarǵa berý arqyly júzege asyrylady.»; 16) 117-baptyń 5 jáne 6-tarmaqtary mynadaı redaksııada jazylsyn: «5. Aýdandardyń, oblystyq mańyzy bar qalalardyń, respýblı­kalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarýshy organy jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń turatyn jeri boıynsha olar týraly málimetter túsken kúnnen bastap bir aı ishinde balany ornalastyrýdy qamtamasyz etedi (Respýblıkalyq derekter bankiniń bastapqy esebine alý). Balany otbasyna tárbıege berý múmkin bolmaǵan kezde Respýblıkalyq derekter bankiniń óńirlik esebine alý jáne keıinnen balany Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda turaqty turatyn Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń otbasyna tárbıeleýge ornalastyrýda járdem kórsetý úshin bir aı ótken soń bala týraly málimetterdi tıisti aýmaqtyq-ákimshilik birlikterdiń qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organyna jiberedi. 6. Oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdary jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy Qazaqstan Respýblıkasynyń azamattaryna asyrap alýǵa, qorǵanshylyqqa nemese qamqorshylyqqa, balany qabyldaıtyn otbasyna, patronat tárbıeshilerdiń otbasyna tárbıeleýge berý múmkin bolma­ǵan kezde ózine bala týraly málimetter túsken kúnnen bastap eki aı merzim ótken soń jetim balalardy, ata-analarynyń qamqor­lyǵynsyz qalǵan balalardy Respýblıkalyq derekter bankiniń ortalyqtandyrylǵan esebine qoıý úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organyna habarlaýǵa mindetti. Jetim balalardy jáne ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy esepke alýdy uıymdastyrý jáne olar týraly aqparatqa qol jetkizý tártibin Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy aıqyndaıdy.»; 17) 118-baptyń 1-tarmaǵy mynadaı redaksııada jazylsyn: «1. Asyrap alýǵa, qorǵanshylyqqa nemese qamqorshylyqqa otbasyna tárbıeleýge nemese balany qabyldaıtyn nemese qonaqtaıtyn otbasyna berý týraly shart boıynsha patronattyq tárbıeleýge berilgen, al mundaı múmkindik bolmaǵan kezde - barlyq tıptegi uıymdarǵa (bilim berý, medısınalyq jáne basqalar) berilgen jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy ornalastyrǵan kezde balanyń múddesinde onyń ulty, belgili bir dindi jáne mádenıetti ustanatyny, ana tili, tárbıeleý men oqytýda sabaqtastyqty qamtamasyz etý múmkindigi eskerilýi múmkin.». 18) mynadaı mazmundaǵy 15-1-taraýmen tolyqtyrylsyn: «15-1-taraý. Respýblıkalyq derekter banki 118-1-bap. Respýblıkalyq derekter bankin qalyptas­ty­rýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn talaptar 1. Jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń ornalasqan jeri boıynsha aýdandardyń, oblystyq mańyzy bar qalalardyń, oblystardyń, respýb­lıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarý­shy organdarynyń qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdary jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy respýblıkalyq derekter bankin qalyptastyrady. 2. Respýblıkalyq derekter bankinde qamtylatyn málimetter memlekettik elektrondyq aqparattyq resýrstar bolyp tabylady. 118-2-bap. Respýblıkalyq derekter bankin qalyp­tastyrý 1. Respýblıkalyq derekter bankin qalyptastyrý jáne paıdalaný tártibin Qazaqstan Respýblıkasynyń balanyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy aıqyndaıdy. 2. Respýblıkalyq derekter bankin qalyptastyrý úshin ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly málimetterdi mindetti tártippen usynatyn, qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdar osyndaı málimetterdi paıdalanýǵa óz quqyqtaryn joǵaltpaıdy. Ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly málimetterdi usyný qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdardy mundaı balalardy Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynda turaqty turatyn Qazaqstan Respýblıkasy azamattarynyń otbasylaryna tárbıeleýge ornalastyrý nemese ornalastyrýdy uıymdastyrý jónindegi mindetten bosatpaıdy. 3. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adam jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń ornalasqan jeri boıynsha aýdandardyń, oblystyq mańyzy bar qalalardyń, oblystardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdarynyń qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdaryna nemese keıinnen tirkeý úshin Respýblıkalyq derekter bankine ózi týraly málimet beredi. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adam muny olardyń turatyn jerine qaramastan, kez kelgen oblystyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń aýmaǵynda júzege asyrýǵa quqyly. 118-3-bap. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqor­lyǵyn­­syz qalǵan balalar týraly qupııa aqparatqa qol jetkizý 1. Balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamdardyń jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly qupııa aqparatqa qol jetkizýi olar Respýblıkalyq derekter bankinde tirkelgen jáne Respýblıkalyq derekter bankiniń málimetterin jarııa etpeý týraly mindettemelerdi qabyldaǵan jaǵdaıda júzege asyrylady. 2. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qal­ǵan balalar týraly qupııa aqparatty jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń turatyn jeri boıynsha aýdandardyń, oblystyq mańyzy bar qalalardyń, respýblıkalyq mańyzy bar qalalardyń, astananyń jergilikti atqarýshy organdarynyń qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organy jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly týyndy aqparatty jasaý úshin paıdalana alady. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly týyndy aqparatty kommersııalyq maqsattarda paıdalanýǵa jol berilmeıdi. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly týyndy aqparatqa Respýblıkalyq derekter bankinde qamtylǵan, jynysy jónindegi, jasy, densaýlyq jaǵdaıy, mineziniń erekshelikteri, ata-ana qamqorlyǵynyń bolmaý sebepteri, aǵa-inileri men apa-sińlileriniń (qaryndas­tarynyń), kámeletke tolǵan týystarynyń bar-joǵy, sondaı-aq otbasylarǵa tárbıeleýge ornalastyrýdyń yqtımal nysandary týraly aqparat jáne balalardyń fotosýretteri jatqyzylady. 118-4-bap. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqor­lyǵynsyz qalǵan balalar jáne balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamdar týraly máli­metterdi Respýblıkalyq derekter bankinde esepke alýdy toqtatý 1. Ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan bala týraly málimetterdi Respýblıkalyq derekter bankinde esepke alýdy toqtatýǵa: ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balany otbasyna tárbıeleýge ornalastyrý; ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balany onyń ata-analaryna nemese ata-anasyna qaıtarý; ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balanyń káme­letke tolýy nemese mundaı balanyń ózi kámeletke tolǵanǵa deıin tolyq áreketke qabilettilikke ıe bolýy; ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balanyń qaıtys bolýy; balanyń sot tártibimen habar-osharsyz ketken dep tanylýy, qaıtys bolǵan dep jarııalanýy negizder bolyp tabylady. 2. Balany óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildir­gen adam týraly málimetterdi Respýblıkalyq derekter ban­kinde esepke alýdy toqtatýǵa: adamnyń balany óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýy; balany óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamnyń ol týraly málimetterdi Respýblıkalyq derekter ban­kin­de esepke alýdy toqtatý týraly jazbasha nysandaǵy ótinishi; adamǵa balany óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaý múmkin­digin bergen mán-jaılardyń ózgerýi; balany óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamnyń qaıtys bolýy negizder bolyp tabylady. 118-5-bap. Respýblıkalyq derekter bankine jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar  týraly málimetterdi usyný tártibi men merzimderin  buzǵany jáne olardy jarııa etkeni úshin jaýaptylyq Respýblıkalyq derekter bankine jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar týraly málimet­terdi usyný tártibi men merzimderin buzǵany jáne olardy jarııa etkeni úshin kináli adamdar Qazaqstan Respýblıkasynyń zańdaryna sáıkes jaýaptylyqta bolady.»; 19) 122-baptyń 1-tarmaǵy 5) tarmaqshasyndaǵy «adamdardy qospaǵanda, tek qana kámeletke tolǵan adamdar qorǵanshylar nemese qamqorshylar bola alady.» degen sózder «adamdardy;» degen sózben aýystyrylyp, mynadaı mazmundaǵy 6), 7), 8), 9), 10), 11) jáne 12) tarmaqshalarmen tolyqtyrylsyn: «6) turaqty turatyn jeri joq adamdardy; 7) qorǵanshylyqty (qamqorshylyqty) belgileý kezinde qasaqana qylmys jasaǵany úshin joıylmaǵan nemese alynba­ǵan sottalǵandyǵy bar adamdardy, sondaı-aq osy tarmaqtyń 12) tarmaqshasynda atalǵan adamdardy; 8) azamattyǵy joq adamdardy; 9) anasynyń qaıtys bolýyna nemese onyń ata-ana quqy­ǵynan aıyrylýyna baılanysty balanyń keminde úsh jyl is júzinde tárbıelený jaǵdaılaryn qospaǵanda, tirkelgen neke­de (erli-zaıyptylyqta) turmaıtyn erkek jynysty adamdardy; 10) qorǵanshylyqty nemese qamqorshylyqty belgileý kezinde qamqorlyqqa alynýshyny Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen eń tómen kúnkóris deńgeıimen qamtamasyz etetin tabysy joq adamdardy; 11) narkologııalyq nemese psıhonevrologııalyq dıspanserlerde esepte turatyn adamdardy; 12) adam óltirý, densaýlyqqa qasaqana zııan keltirý, halyq densaýlyǵyna jáne ımandylyqqa, jynystyq tıispeýshilikke qarsy qylmystyq quqyq buzýshylyqtary, ekstremıstik nemese terrorıstik qylmystary, adam saýdasy úshin sottal­ǵan­dyǵy bar nemese bolǵan, qylmystyq qýdalaýǵa ushyrap otyrǵan nemese ushyraǵan adamdardy qospaǵanda (Qazaqstan Respýblıkasy Qylmystyq-prosestik kodeksiniń 35-baby birinshi bóliginiń 1) jáne 2) tarmaqshalary negizinde ózderine qatysty qylmystyq qýdalaý toqtatylǵan adamdardy qospaǵanda), kámeletke tolǵan adamdar ǵana qorǵanshylar nemese qamqorshylar bola alady.»; 20) mynadaı mazmundaǵy 17-1-taraýmen tolyqtyrylsyn: «17-1-taraý. Balany qabyldaıtyn otbasy 132-1-bap. Balany qabyldaıtyn otbasy 1. Balany qabyldaıtyn ata-analardyń, jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń turatyn jeri boıynsha qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organ men bilim berý uıymy arasynda jasalǵan jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berý týraly shart jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berýge negiz bolyp tabylady. Aǵa-iniler men apa-sińlilerdi (qaryndastardy) qospaǵanda, balany qabyldaıtyn otbasy tárbıeleýge keminde tórt jáne onnan aspaıtyn jetim balany, ata-analarynyń qamqor­lyǵynsyz qalǵan balany qabyldaı alady. 2. Balany qabyldaıtyn otbasylar týraly erejeni Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy bekitedi. 132-2-bap. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqor­lyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berý týraly shart 1. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berý týraly shartta jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy kútip-baǵý, tárbıeleý jáne olarǵa bilim berý jaǵdaılary, balany qabyldaıtyn ata-analardyń quqyqtary men mindetteri, qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organ men jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar bolǵan bilim berý uıymynyń balany qabyldaıtyn ata-analarǵa qatysty mindetteri, sondaı-aq osyndaı shartty toqtatýdyń negizderi men saldarlary kózdelýge tıis. Jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar balany qabyldaıtyn ata-analarǵa kórsetilgen shartta kózdelgen merzimge tárbıeleýge beriledi. Balany qabyldaıtyn otbasyna berilgen árbir jetim balaǵa, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balaǵa jeke shart jasalady. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berý týraly sharttyń merzimi aıaqtalǵan jaǵdaıda, onyń otbasynda bolý merzimin uzartý jańa sharttyń negizinde júrgiziledi. 2. Balany qabyldaıtyn ata-analarǵa eńbekaqy jáne aqshalaı tólemder tóleý tártibi men mólsheri Qazaqstan Res­pýb­lı­kasynyń zańnamasynda aıqyndalady. 3. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berý týraly shartty merziminen buryn buzý: 1) dáleldi sebepter (aýrýy, otbasylyq nemese materıaldyq jaǵdaıynyń ózgerýi, balamen ózara túsinistiktiń bolmaýy, bala­lar arasyndaǵy janjaldy qatynastar jáne basqalar) bolǵan kezde balany qabyldaıtyn ata-analardyń bastamasy boıynsha; 2) jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy kútip-baǵý, tárbıeleý jáne olarǵa bilim berý úshin qolaısyz jaǵdaılar týyndaǵan kezde qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organnyń nemese jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar bolǵan bilim berý uıymynyń bastamasy boıynsha; 3) bala ata-analaryna qaıtarylǵan, týystaryna berilgen nemese bala asyrap alynǵan jaǵdaılarda múmkin bolady. 132-3-bap. Balany qabyldaıtyn ata-analar 1. Balany qabyldaıtyn ata-analar tárbıeleýge qabyldanǵan jetim balalarǵa, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa qatysty qorǵanshylar men qamqorshylar sııaqty dál sondaı quqyqtar men mindetterdi ıelenedi. Olarǵa osy Kodeks­tiń 122-babynyń 1-tarmaǵynda kózdelgen talaptar qoıylady. 2. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy kútip-baǵý, tárbıeleý jáne olarǵa bilim berý úshin qolaıly jaǵdaılar jasaý úshin balany qabyldaıtyn ata-analardyń menshik quqyǵynda ár adamǵa keminde on bes sharshy metr mólsherinde jeke turǵynjaıy nemese paıdalaný quqyǵymen turǵynjaıy bolýǵa tıis. 3. Balany qabyldaıtyn ata-analar alty aıda bir retten sıretpeı jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar bolǵan bilim berý uıymdaryna jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń densaýlyq jaǵdaıy týraly jáne olardy tárbıleý jónindegi jumys týraly esepterdi, qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdarǵa jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy kútip-baǵýǵa bólingen qarajatty jumsaý týraly, sondaı-aq olardyń múlkin basqarý jónindegi esepti usynýǵa mindetti. 132-4-bap. Balany qabyldaıtyn otbasyna beriletin jetim ba­­lalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar 1. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn otbasyna berý týraly shart boıynsha berý úshin olardy aldyn ala tańdaýdy jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar bolatyn bilim berý uıymymen jáne qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organmen kelisý boıynsha jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy óz otbasyna tárbıeleýge qabyldaýǵa tilek bildirgen adamdar júzege asyrady. Balalardyń múddelerine saı keletin jáne balalar óziniń týystyq qatynasy týraly bilmeıtin, birge turmaǵan jáne birge tárbıelenbegen jaǵdaılardy qospaǵanda, aǵa-iniler men apa-sińlilerdi (qaryndastardy) ajyratýǵa jol berilmeıdi. 2. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berý olardyń pikirleri eskerile otyryp júzege asyrylady. On jasqa tolǵan jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar ózderiniń kelisimderimen ǵana berilýi múmkin. 3. Jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy berý kezinde balany qabyldaıtyn ata-analardyń ımandylyq jáne ózge de jeke qasıetteri, balany qabyldaıtyn ata-analardyń mindetterin oryndaýǵa olardyń qabilettiligi, balany qabyldaıtyn ata-analar men jetim ba­lalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar arasyndaǵy qarym-qatynastar eskeriledi. 4. Balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berilgen jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar ózderine tıesili alımentterge, biryńǵaı jınaqtaýshy zeınetaqy qorynan jáne erikti jınaqtaýshy zeınetaqy qorlarynan tólenetin ata-analarynyń zeınetaqy tólemderine, járdemaqylarǵa jáne basqa da áleýmettik tólemderge quqyǵyn, sondaı-aq turǵynjaıǵa menshik quqyǵyn nemese turǵynjaıdy paıdalaný quqyǵyn saqtaıdy. Turǵynjaı bolmaǵan kezde balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berilgen jetim balalardyń, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardyń Qazaqstan Respýblıkasynyń turǵyn úı zańnamasyna sáıkes olarǵa turǵynjaı berilýine quqyǵy bar. Jetim balalarǵa, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalarǵa tıesili aqshalaı qarajatty jáne basqa da múlikti saqtaý jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berý týraly sharttyń qoldanylý ýaqytynda balany qabyldaıtyn ata-analarǵa júkteledi. Balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berilgen jetim balalar, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalar osy Kodekstiń 60, 61, 62 jáne 67-baptarynda kózdelgen quqyq­tardy da ıelenedi. 132-5-bap. Balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berilgen jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qal­ǵan balalardy kútip-baǵýdy qarjylandyrý Balany qabyldaıtyn ata-analarǵa berilgen jetim balalardy, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balalardy kútip-baǵýdy qarjylandyrý Qazaqstan Respýblıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organy belgilegen tártippen jáne mólsherde júzege asyrylady.»; 21) mynadaı mazmundaǵy 18-1-taraýmen tolyqtyrylsyn: «18-1-taraý. Bala qonaqtaıtyn otbasy 137-1-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasy Balany qonaqtaıtyn otbasyna qabyldaýǵa tilek bildirgen adamdar jáne bala turyp jatqan uıym, balanyń turǵylyqty jeri boıynsha qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organ arasynda jasalǵan, balany qonaqtaıtyn otbasyna berý týraly shart balany qonaqtaıtyn otbasyna berýge negiz bolyp tabylady. Bala qonaqtaıtyn otbasy birneshe jetim balany, ata-analarynyń qamqorlyǵynsyz qalǵan balany qabyldaı alady. 2. Bala qonaqtaıtyn otbasy týraly erejeni Qazaqstan Respýb­lıkasynyń balalardyń quqyqtaryn qorǵaý salasyn­daǵy ýákiletti organy bekitedi. 137-2-bap. Balany qonaqtaıtyn otbasyna berý týraly shart 1. Balany qonaqtaıtyn otbasyna berý týraly shartta balany kútip-baǵý jáne tárbıeleý sharttary, balany qonaqtaıtyn otbasyna qabyldaǵan adamdardyń quqyqtary men mindetteri, qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organnyń, bala turyp jatqan uıymnyń mindetteri, sondaı-aq mundaı shartty toqtatý negizderi men saldarlary kózdelýge tıis. Bala qonaqtaıtyn otbasyna kórsetilgen shartta kózdelgen merzimge beriledi. Bala qonaqtaıtyn otbasyna berilgen árbir balaǵa bólek shart jasalady. 2. Qonaqta tárbıeleý kezinde balany kútip-baǵýǵa arnal­ǵan aqshalaı tólem jáne balany qonaqtaıtyn otbasyna qabyldaǵan adamnyń eńbegine aqy tóleý júrgizilmeıdi. 3. Balany qonaqtaıtyn otbasyna berý týraly shart: 1) dáleldi sebepteri (naýqasy, otbasylyq nemese mate­rıal­dyq jaǵdaıynyń ózgerýi, balamen ózara túsinistiktiń bolmaýy, balalar arasynda janjaldar jáne basqalar) bolǵan kezde bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyldaǵan adamdardyń bastamasy boıynsha; 2) balany kútip-baǵý men tárbıeleý úshin qolaısyz jaǵdaılar týyndaǵan kezde qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónin­degi fýnksııalardy júzege asyratyn organnyń, bala turyp jatqan uıymnyń bastamasy boıynsha; 3) bala qorǵanshylyqqa nemese qamqorshylyqqa, asyrap alǵan otbasyna, patronatqa berilgen nemese balany asyrap alǵan jaǵdaılarda merziminen buryn buzylýy múmkin. 137-3-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyl­daǵan adam 1. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyldaıtyn adamǵa balany berý ol Respýblıkalyq derekter bankinde tirkelgen jaǵdaıda júzege asyrylady. 2. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyldaǵan adam onyń zańdy ókili bolyp tabylmaıdy jáne ol: 1) balany Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵynan tys jerge áketýdi júzege asyrýǵa; 2) balany medısınalyq kómek kórsetý úshin medısınalyq uıymǵa ornalastyrý nemese ishki ister organdaryna jetkizý jaǵdaılarynan basqa, balany úshinshi tulǵalardyń (jeke jáne (nemese) zańdy tulǵalardyń) qadaǵalaýyna qaldyrýǵa; 3) bala qonaqtaıtyn otbasyna balany berý týraly sharttyń ózge de talaptaryn buzýǵa quqyly emes. 3. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyldaǵan adam: 1) bala otbasynda ýaqytsha bolǵan kezeńde onyń ómiri men densaýlyǵy úshin jaýapty bolýǵa; 2) bala qonaqtaıtyn otbasyna berý týraly shart merzimi ótken soń bala turyp jatqan uıymǵa balany dereý qaıtarýǵa; 3) balanyń ómirine jáne (nemese) densaýlyǵyna qaýip tóndiretin jaǵdaıdyń týyndaǵany, balanyń naýqastanǵany, onyń jaraqat alǵany, onyń medısınalyq uıymǵa nemese ishki ister organdaryna ornalastyrylǵany týraly jıyrma tórt saǵat ishinde qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organdarǵa nemese bala turyp jatqan uıymǵa habarlaýǵa; 4) Bala qonaqtaıtyn otbasy týraly erejeniń ózge de sharttaryn saqtaýǵa mindetti. 137-4-bap. Bala qonaqtaıtyn otbasyna beriletin bala 1. Shart boıynsha bala qonaqtaıtyn otbasyna balany berý úshin balany aldyn ala tańdaýdy bala turyp jatqan bilim berý uıymymen jáne qorǵanshylyq nemese qamqorshylyq jónindegi fýnksııalardy júzege asyratyn organmen kelisý boıynsha bala qonaqtaıtyn otbasyna qabyldaýǵa tilek bildirgen adam júzege asyrady. Balalardyń múddesine saı keletin jáne balalar óziniń týystyq qatynasy týraly bilmeıtin, birge turmaǵan jáne birge tárbıelenbegen jaǵdaılardy qospaǵanda, aǵa-iniler men apa-sińlilerdi (qaryndastardy) ajyratýǵa jol berilmeıdi. 2. Bala qonaqtaıtyn otbasyna balany qabyldaýǵa tilek bildirgen adamǵa balany berý onyń pikiri eskerile otyryp júzege asyrylady. On jasqa tolǵan bala onyń kelisimimen ǵana berilýi múmkin.»; 22) 188-baptyń 4-tarmaǵy mynadaı redaksııada jazylsyn: «4. Qazaqstan Respýblıkasynan tys jerd