Toqsannyń tolǵaýy

97 jastaǵy jýrnalıst qarııanyń týyndysy týraly sóz  О́mirde ónegeli is-áreketimen de, bıik bilim-biligimen de, jazdaı jaıdary minezimen de, jasaǵan jaqsylyǵymen de, kópke arnalǵan eńbegimen de elden erek kórinip, tamasha tanylǵan keremet kelisti adamdar bolady ǵoı. О́z basymyz Úsenbaı ata Tastanbekovti osy sapqa kirgizip, osy sanatqa jatqyzar edik. Nege deısiz ǵoı, aıtaıyq. Ol keýdesinde kóptegen jaýyngerlik orden-medali jarqyraǵan Uly Otan soǵysynyń ardageri, qalamy qaırat­ty jýrnalıst, myqty redaktor, aýdan­dyq «Qazaq tili» qoǵamynyń qur­met­ti tóraǵasy, ana tilimizdiń shyn jana­shyry, Qazaqstannyń qurmetti jýrna­lısi, Almaty oblysynyń qurmetti aza­maty, «Qurmet» ordeniniń ıegeri, toǵyz kitaptyń avtory, el men jerdiń tarı­hyna jetik shejire qart, eń aqyry «Egemenniń» bel qurdasy, ıaǵnı, 97 jasta! Surapyl soǵysta qan maıdannyń qaq ortasynda júrgen, tipti, Belorýssııa jerinde qaharly partızan da bolǵan, elge eki aıaǵynan jaralanyp oralǵan Úsenbaı ata óziniń uzaq ǵumyrynda adamdyq pen adaldyqtyń aq jolynan aınyǵan joq, basshylyq qyzmetinde de aspady, taspady. Jamandyqqa ermedi, namysyn qoldan bermedi. Sabyrly kúıde salmaqty eńbek etti. Aldymen halyqqa bolsyn dedi, eldiń kóńili tol­syn, dedi. Almaty oblysyndaǵy Jambyl, Eńbekshiqazaq, Qaskeleń (qazirgi Qarasaı) sııaqty úsh aýdanda redak­tor bolyp, aýdandyq partııa komı­tetinde jemisti qyzmet etti. Qarap tursań qyzyq, tipti, tańǵala­syń. Úsenbaı ata sonaý zamandaǵy «Batyr bala Bolatbekpen» (pıoner Bolatbek Omarov) 4-synypta birge oqypty!.. Qaske­­leńdegi jalǵyz qazaq tilindegi Abaı me­ktebinde ataqty Ádı Sháripovten sabaq alypty. Qaharman qazaq Qasym Qaısenovpen syılas dos bolypty. Bel­gili aqyn Qurmanǵalı Uıabaevpen jaq­sy joldastyq qarym-qatynasta jú­rip, shyǵarmashylyǵyna yqpal etipti. Tamasha aqyn Nursultan Álimqulovqa, belgili jazýshy Muhametjan Etekbaev­qa tálim-tárbıe beripti. Sheber fotojýr­nalıst Saılaý Pernebaevty alǵash ju­mys­qa qabyldapty. Al, osyǵan Eń­bek­shi­­qazaqtaǵy redaktorlyq kezinde Tumanbaı Moldaǵalıevtyń tuńǵysh óleńin jarııalap, jolyn ashqanyn qossaq she! О́ıtpese, qazaqtyń atalǵan uly aqyny aǵynan jarylyp: Alǵashqy meniń jyr dep jazǵan shatpaǵym, Alǵashqy gúlim, alǵashqy basqan aq qarym. Alǵashqy ánim, alǵashqy shyqqan bıigim, Sen shyǵaratyn gazetten oryn tapqanyn – Áıgilep aıttym daýsymnyń jetken jerine, Men sodan bastap umtyla berdim órime. Men sodan bastap aqyndyq atty qudirettiń, Jalaqy almaı jalshy bop kirdim eline...  – dep jazar ma edi?! Almaty­daǵy «Toǵanaı T» baspasynan abyz qarııanyń «Qalam ushyndaǵy ómir» atty maqalalar, esseler kitaby (ókinishtisi, taralymy óte az) jaryq kórdi. О́mirden kórgeni kóp, túıgeni mol, ǵasyrǵa jýyq jasaǵan Úsenbaı ata Baqtııaruly Qarasaı aýdanynyń tarıhy, jer-sý at­tary, ataqty adamdary týraly, halyq aqyndary Saıadil Kerimbekov, Ospan­taı Esqojauly, Nurıla Ábenqyzy, Tabııa Qarajanova jaıly, til tazalyǵy, ana tilin shubarlap sóı­leıtinder, ult­tyq tálim-tárbıe, ártúr­­li gazet maqa­lalary jóninde jaz­ǵan. Aqsa­qal jor­nal­shynyń este saqtaý qabi­letine qarap otyryp rıza bolasyń. Álde­bir oqı­ǵanyń jylynan jańylmaıdy, kúninen kidirmeıdi. Tek estýi nasharlap qalǵandaı. Kitabynyń ekinshi bólimi maı­dan jol­daryna arnalypty. Sondaı-aq, Á.Sháripov, Q.Qaısenov týraly aıryqsha súıispenshilikpen, erekshe qurmetpen áserli áńgimelegen. Anyǵyn aıtsaq, kitaptan alar ǵıbra­tymyz, túıer oıymyz, biler derek­teri­miz, sanamyzǵa synalap kirgizer jan jady­ratar úlgi-ónegemiz óte mol. Iá, bul, shynynda da, toqsannyń tolǵaýy eken!  Berikbaı QADYQOV, jýrnalıst Almaty oblysy, Qarasaı aýdany