Ideıa bastamashysy – halyq

Qazirgi tańda ártúrli únqatysý alańdarynda eldi jańǵyrtý, onyń damý úlgileri men júzege asyrý tetikteri jıi talqyǵa tú­se­tin taqyryptardyń birine aınaldy. Soǵan qaramastan, olar ult­tyq kóshbasshy taqyrybymen tikeleı baılanysty. Keshe Astanada «Nur Otan» halyqtyq demo­kra­tııalyq partııasynyń uıym­das­tyrýymen ótken «Ulttyq lıder faktory jáne jańǵyrtý úrdisi» halyqaralyq konferensııasynda osy másele jan-jaqty sóz boldy. Konferensııa jumysyna Ázir­baıjannyń, Germanııanyń, Ita­lııa­nyń, Qazaqstannyń, Pol­sha­nyń, Reseıdiń, AQSh-tyń, Túr­kııanyń, Fransııanyń ǵalymdary men sarapshylary, memlekettik organdardyń, azamattyq qoǵam ınstıtýttarynyń, Qazaqstan Res­pýblıkasynda tirkelgen ha­lyq­aralyq uıymdardyń ókilderi qatysty. Konferensııaǵa qatysýshylar eldi postkeńestik keńistikte jań­ǵyrtý úrdisterin taldap, ulttyq lı­der fenomeni máselesin talqyǵa saldy. Sonymen qatar, olar Qazaqstan Prezıdenti Nur­sultan Nazarbaevtyń memleket pen qoǵam damýyndaǵy turaq­tylyqty qamtamasyz etýdegi, sondaı-aq  álemdik qaýymdastyq­ty alańdatyp otyrǵan ózekti máselelerdi sheshýdegi aıryqsha rólin atap ótti. Sondyqtan da qazaqstandyqtardyń el Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin uzartý boıynsha referendým ótkizý týraly bastamasy eshqandaı kúdik týdyrmaıdy. Partııa Tóraǵasynyń birinshi orynbasary Nurlan Nyǵma­tý­lınniń aıtýynsha, halyqaralyq sarapshylar Elbasymyz Nur­sul­tan Nazarbaevtyń turaqtylyq pen órleýdi qamtamasyz etýdegi ta­rıhı róline nazar aýdara oty­ryp, Qazaqstan halqynyń bas­ta­masy elimizdegi demokratııalyq ustanymdardyń kórsetkishi ekenine kóz jetkizdi. Konferensııa barysynda ha­lyq­aralyq sarapshylar referen­dým­nyń keń taralǵan demo­kra­tııa­lyq úrdis ekenin basa aıtyp ótti. Eń bastysy, referendým ótkizý ıdeıasynyń bastamashysy – halyq. Bul azamattardyń Elbasyna degen seniminiń naqty dáleli bolyp tabylady. *** Senimniń joǵary kórsetkishi «Nur Otan» HDP Batys Qazaqstan oblystyq fılıalynyń esep berý-saılaý konferensııasyna Bilim jáne ǵylym mınıstri Ba­qytjan Jumaǵulov, Parlament Májilisiniń depýtaty R.Mádınov qatysty. Jyl boıyna atqarylǵan ju­mystar jóninde baıandama jasa­ǵan «Nur Otan» HDP BQO fı­lıalynyń tóraǵasy, oblys áki­mi Baqtyqoja Izmuhambetov res­pýblıkalyq ındýstrııalyq-ın­no­vasııalyq damý reıtıngisinde Batys Qazaqstan oblysy kósh­bas­shylardyń bestigine kiretinin aldymen atap ótti. Oblysta búgingi tańda eldi mekenderdiń 70%-dan astamy gazdan­dyryl­ǵan. Sondaı-aq mektepke deıingi jastaǵy balalardyń 84%-y balabaqshaǵa barady. Respýblıkada tuńǵysh ret osy oblysta «Turǵyn úı –jas­tarǵa» baǵdarlamasy júzege asy­­ry­lyp, 150-den astam jas ot­basylar jańa pátermen qam­tamasyz etilgen bolatyn. Bul jobanyń bas­tamashylary – oral­­dyq jastar. Jobaǵa res­pýb­lıkanyń basqa oblystary da qyzyǵýshylyq tanytyp jatqa­nyn da oblys ákimi basa aıtty. О́ńirde soǵysqa qatysýshylarǵa, balalar úıleriniń tárbıelený­shileri men ózge de áleýmettik osal toptaǵy turǵyndarǵa ar­nalǵan 240 páterlik baspana paı­dalanýǵa berilgen. Azyq-túlik qaýipsizdigin qam­­tamasyz etý máselesin aýyzǵa alǵanda jyldyq qýaty 7,5 myń tonna bolatyn ósimdik maıy zaýytynyń salynyp, jumys jasaı bastaǵany aldy­men aıtyla­dy. Úlken zamanaýı mal borda­qylaý kesheni de ja­qynda óz jumysyn bastady. О́ńir­de aýyl sharýashylyǵy ónim­­derin qaıta óńdeıtin, saqtaıtyn basqa da birneshe kásiporyn jumys isteıdi. Údemeli ındýstrııalyq-ınno­vasııalyq memlekettik damý baǵ­darlamasy aıasynda oblysy­myzda jalpy quny 90 mlrd. teń­geni quraıtyn toǵyz iri ınvestı­sııalyq joba iske asyrylǵan. «Nur Otan» HDP BQO fı­lıaly qoǵamdyq qabyldaýlardy óte joǵary deńgeıde júrgizetin­digimen erekshelenedi. Baqtyqoja Salahatdınulynyń aıtýynsha, ót­ken jyly qoǵamdyq qabyl­daýǵa 3253 ótinish kelip túsken. Jyl basynan beri azamattardyń 700-den astam ótinishi ókiletti organdarǵa qaraýǵa joldansa, sonyń ishinde 610-y oń sheshimin taýypty. Muny qarapaıym adam­dardyń partııaǵa degen seniminiń mańyzdy kórsetkishi dep esepteýge bolady. Baıandamashy oblystyq bólim­sheniń alda turǵan mindetterine toqtalǵanda «Nur Otan» par­tııasynyń bastamasymen quryl­ǵan «Qazaqstan-2020» jalpyult­tyq demokratııalyq kúshteri koa­lısııasynyń Tuńǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin uzartý týraly re­fe­rendýmǵa qoldaý kórsetý jumy­syna belsendi qatysý qajettigin basa aıtyp ótti. Jıynda sóz alǵan  Bilim jáne ǵylym mınıstri Baqytjan Ju­ma­ǵulov Elbasy ókilettigin 2020 jylǵa deıin uzartý jónindegi bas­tamany el tarıhyndaǵy ma­ńyzdy oqıǵa dep atady. Mınıstr sondaı-aq bilim-ǵylym salasyn­daǵy ózekti máselelerge de keńi­nen toqtaldy. Jıyn sońynda partııanyń kezekti XIII sezine usynylǵan delegattardyń kandıdatýralary maquldandy. Búkil aýdan, aýyl, qaladaǵy partııa ókilderi ótken jylǵy jumys qorytyndysyn qanaǵattanarlyq dep baǵalap, oblystyq fılıaldyń tóraǵasy etip oblys ákimi Baqtyqoja Iz­muhambetovti biraýyzdan qaıta saılady. Temir QUSAIYN, Oral. Ekonomıka men saıasat: Tarazy basy teń «Nur Otan» HDP Jambyl oblystyq fılıalynyń IH partııalyq esep berý-saılaý konferensııasy bolyp ótti. Onyń ju­mysyna «Nur Otan» HDP Ortalyq apparaty basshysynyń oryn­basary Q.Aqsaqalov, konferensııa delegattary, oblys basshylary, bastaýysh partııa uıymdarynyń tóraǵalary qatysty. Jıynǵa sondaı-aq, memlekettik organdar men quqyq qorǵaý organ­dary, joǵary jáne orta kásiptik oqý oryndarynyń bas­shylary, etnomá­de­nı birlestikter men  úkimettik emes uıym­dardyń tóraǵalary, jas­tar qo­ǵamdyq birlestikteri men buqara­lyq aqparat quraldarynyń ókilderi keldi. Konferensııada ob­lys ákimi, fılıal tóraǵasy Qanat Bozymbaev jergilikti partııa uıy­mynyń esepti ke­zeń ishinde atqarǵan jumystary men aldaǵy mindetteri jaıly baıandama jasady. Sondaı-aq, baqy­laý-tek­serý komıssııasynyń esep­teri tyńdalyp, «Nur Otan» HDP 2020 jylǵa deıingi baǵdarlama jo­basy talqylandy. Memleket basshysy Nursul­tan Nazarbaevtyń «aldymen eko­no­mı­ka, sodan keıin saıasat» degen taǵy­lym­dy sózi bar. Oblys basshysy­nyń baıan­daýynsha, E­l­ba­synyń Jol­­daýyn­da aıqyndal­ǵan tapsyr­ma­lar­ǵa sáıkes ótken jyly óńirde óner­ká­sipti da­mytý, ınvestısııa­lyq ahýal­dy jaq­sar­tý jáne bıznesti qol­daý bary­syn­da kóptegen ju­mys­tar atqa­ryl­ǵan. Qoldanyl­ǵan shara­lar­­dyń arqa­synda óńir­degi eko­nomıkalyq-áleý­met­tik jaǵ­­­daı da­myp, ónerkásip ónim­derin ónd­irý ul­ǵaıa túsken. Onyń kólemi burnaǵy jylmen sa­lystyrǵanda 14, 0%-ǵa ósip, 125,0 mlrd. teńgeni qura­ǵan. Elimizdiń óner­­kásip-saýda palata­sy­men birlesip «Investısııa. Innovasııa. Damý» degen ta­qyryppen úl­ken halyqara­lyq bıznes-forým ótken. Bul jıyn­ǵa Elbasy Nur­sul­tan Nazarbaev qa­ty­syp, óńir eko­nomıka­syna baıla­nys­ty, onyń ishin­­de «Eýro­hım­­nyń» iske kirisýi­niń kesheýildep jat­qanyna tózýge bomaıty­nyn aı­typ, tıisti mınıstrlikter men keıbir kompanııa bas­shylaryna naq­ty tap­syrmalar bergen. Búginde serpindi ındýstrııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵ­dar­lamasy sheńberinde oblys bo­ıyn­sha 22 joba júzege asy­rylýda. Onyń jalpy somasy 665,0 mlrd. teń­geni qu­raı­dy.  Munyń ishinde ót­ken jyly 56 mlrd. teńgeniń 8 jobasy iske asy­ryldy. Sóıtip, bul óndiristerde 3 myńnan astam jańa jumys orny ashyldy. Jam­byl oblysynyń brendi – fosfor shıkizatyn óndirý – 162 %-ǵa  ósken. Al quramynda altyny bar ken shyǵarý – 143%, barıt kenin óndirý 129 %  qurasa, ák, gıps, tabıǵı qum óndirý buryn­ǵydan anaǵurlym arta túsken. Saıasatqa kelsek, eki jyldyq esepti merzimde oblystyq fı­lıal­dyń saıası keńesi men onyń bıýrosy partııanyń HII sezi men Saıası keńes sheshim­deriniń, Elba­synyń Qazaqstan halqyna Jol­daýy­n­an týyndaı­tyn mindetter­diń oryndalýyn qamtamasyz etýge aı­tarlyqtaı úles qosqan. Ob­lys­tyq, qala­lyq jáne aýdandyq máslıhat­tar­dyń 205 depýtatynyń 202-si nemese 99%-y  «Nur Otan» HDP mú­sheleri. Olar bıýdjet qarjy­synyń el muqtajyna oraı tıimdi bólinip, maqsatty jum­salýyn qadaǵalap, túrli baǵdarla­malar boıynsha at­qarylyp jat­qan jumystardyń barysyn basty nazarda ustaǵan. Jaryssózge shyqqan partııa­nyń Taraz qalalyq  fılıaly­nyń tór­aǵasy Q.Bekbolatov ishki­partııa­lyq jumysty jandandyrý jaıyn tilge tıek etse, oblystyq máslı­hat­taǵy partııa fraksııa­sy­nyń jetekshisi B.Egemberdıeva fraksııa atqarǵan ju­mys­tarǵa toq­taldy. Ardager Á.Isaq partııa delegat­tary­nyń naza­ryn Elbasy ókiletti­gin 2020 jylǵa deıin uzartý bo­ıynsha referendým ót­kizý bastama­syna aýdaryp, ony biraýyzdan qol­daýǵa shaqyrdy. Partııanyń oblystyq fılıa­ly­nyń tóraǵasy bolyp oblys áki­mi Q. Bozymbaev biraýyzdan  qaıta saı­landy. Kósemáli SÁTTIBAIULY, Jambyl oblysy. Belsendilik belesi «Nur Otan» halyqtyq-demokratııalyq partııasy Almaty oblystyq fılıalynyń VIII esep berý-saılaý konferensııasy ótti. Onyń jumysyna aýdan, qalalardan saılanǵan depýtattar qatysyp, esep berilgen kezeńdegi partııa fılıalynyń jumysyna qanaǵattanarlyq baǵa berdi. Konferensııa jumysyna «Nur Otan» HDP hatshysy Qaırat Satybaldyuly, Parlament Senatynyń depýtaty Qýanysh Sultanov qatysty. О́tken esep berý-saılaý naý­qanynan bergi nurotandyq­tar­dyń atqarǵan jumysy jaıly «Nur Otan» HDP oblystyq fı­lıalynyń tóraǵasy, oblys áki­mi Serik Úmbetov baıandama jasap, «Qazaqstannyń ósip-ór­kendeýi men qazaqstandyq­tar­dyń ıgiligi úshin» halyqtyq tuǵyrnamany júzege asyrýdaǵy Jetisý jerindegi tııanaǵy keltirilgen irgeli isterdi ret-retimen ortaǵa saldy. Onda aýyl sharýa­shylyǵyn órkendetý men ındýs­trııa­landyrý kartasy, jumys­syz­dyqtyń aldyn alý men eko­nomıkadaǵy tabystar kóldeneń tartyldy. Qazirgi kezde oblystyq partııa uıymyna 16 aýdandyq jáne 3 qalalyq partııa fılıaly 456 bas­taýysh partııa uıymyna top­ta­syp, onda 81035 belsendi mú­shesin biriktirgenin aıtyp, sapa­lyq quramy jyl sanap jaqsara túskenine ekpin berdi. Partııa qatarynda bilim berý, medısına, mádenıet salasy qyzmetker­leri­niń úles salmaǵy 43,0 paıyzdy quraıtyndyqtan áleýmettik sala­ǵa degen qamqorlyq óse túskenin ańǵarý qıyn emes. Bastaýysh uıymdar jumysy jandanyp, Taldyqorǵan, Talǵar, Eńbekshiqazaq, Ile, Jambyl, Eskeldi aýdandyq partııa fılıal­darynyń talabymen úndes júr­gizilgen. Máselen, Eńbekshiqazaq aýdanyndaǵy 55 bastaýysh partııa uıymyndaǵy partııa kabınetteri halyqpen shynaıy baılanystyń jáne saıası-kópshilik is-qımyl­dyń ortalyǵyna aınalǵan. Nur­otan­dyqtar qaı salada bolsa da belsendiligimen, elge, jerge degen janashyrlyǵymen erekshelenýde. Sonymen qatar, memlekettik baǵdarlamalardyń oryndalýyna partııalyq baqylaý pármendiligi arta túskeni de sózge arqaý boldy. Konferensııada jaryssózge qatysqan «Nur Otan» HDP Ile aýdandyq fılıalynyń tóraǵasy, aýdan ákimi Nıkolaı Logýtov jyl saıyn aımaqta partııa qataryn tolyqtyrǵandar qatary myńdap sanalatynyn, búgingi tarıhı kezeń­de ilelikter Memleket bas­shysynyń ókilettigin 2020 jylǵa deıingi merzimge uzartý týraly referendýmdy qyzý qýattaı­ty­nyna toqtaldy. Al, Taldy­qorǵan qalalyq partııa fılıaly tóraǵa­synyń orynbasary Ásııa Ahmetova óz sózinde qaı zamanda da, qaı qoǵamda da birligi bekem elde ǵana baq-bereke ornyqqanyn aıtty. Delegattar onlaın júıesi­men tikeleı efır arqyly Qara­saı, Ile, Eńbekshiqazaq, taǵy basqa aýdandardaǵy partııa fı­lıaldarymen habarlasyp, kon­ferensııa jumysynyń aýqy­myn keńeıtti. Konferensııada sóılegen  Par­lament Senatynyń depý­taty Qýanysh Sultanov jańa dáýirdegi el tarıhynyń jańa kezeńi bas­talǵanyn atap kórsetti. Elbasy­nyń ındýstrııalyq-ınnovasııalyq baǵdarlamasy – el ómirin óz­gertetin baǵaly bastama. Ishki jáne syrtqy saıasattaǵy barsha aýqymdy isterge «Nur Otan» partııasy belsene atsalysyp keledi, dedi senator. Jaryssózge shyǵyp sóı­legender partııa fılıalynyń esepti kezeńdegi jumysyna qanaǵattanarlyq baǵa berdi. Konferensııada «Nur Otan» HDP hatshysy Qaırat Saty­baldy sóılep, Elbasynyń kelisimimen oblystyq fılıal tór­aǵa­lyǵyna Serik Úmbetovti usyn­dy. Depýtattar ony bir­aýyz­dan qoldady. Birinshi oryn­basar­ly­ǵyna Aıtbaı Seıitov saılandy. Konferensııada qa­ral­ǵan máse­leler boıynsha qaý­ly qabylda­nyp, partııanyń HIII sezine delegattar saılandy. Kúmisjan BAIJAN, Almaty oblysy. Sheteldik sarapshylar ne deıdi? Qazirgi jáne bolashaq tabystar kepili Merı ASENOVA,  Jańa demokratııalar ınstıtýtynyń dırektory (AQSh): – Kóterilgen bastama Qazaqstan halqynyń progressıvti damý jolyn jalǵastyrý nıetin jáne plebıssıt  sııaqty demokratııalyq tásilderdiń tańdalynýy qazaq­standyq azamattyq qoǵamnyń kemeline kelgendigin aıǵaqtaıdy.  Bul – Qazaqstanda óziniń  demokratııalyq dástúri qalyptasyp jatqandyǵynyń naqty belgisi. Ermanno VIZINTAINER,  «Vox Populi» ortalyǵynyń dırektory  (Italııa): –Qazaqstannyń tabystary óte orasan jáne kórnekti.  Oǵan tek qazaqstandyqtardyń ózi ǵana emes, álemdik qoǵamdastyq ta kýá bolyp otyr.  Jáne  eldiń údemeli damý bolashaǵy tikeleı Nursultan Nazarbaev esimimen baı­la­nysty ekeni de anyq baıqalady. Nazarbaev – Qazaqstannyń jańa tarıhyndaǵy zamanaýı kezeńniń tulǵasy. Oǵan referendým ótkizý týraly halyqtyń bastamasy dálel bola alady. Sondyqtan saıasatkerler úshin halyq daýysyna senýge týra keledi. Nemese, ejelgi latyndyq maqalǵa súıensek, «Halyqtyń úni – bul qudaıdyń úni». Lotar LEMPER, Otto-Beneke atyndaǵy Prezıdent qory (Germanııa): –Referendým – tikeleı, týra  demokratııa. Sondyqtan da refrendýmda qabyldanǵan sheshim joǵarǵy zańdyq kúshke ıe bolady. Sol úshin kóptegen elderdiń konstıtýsııasynda referendým ótkizý, tipti keıbir jaǵdaılarda mindetti bolatyny kezdeısoqtyq emes.  Eýropanyń kóptegen elderi referendým arqyly EO-ǵa qosyldy. Al Qazaqstan jaǵdaıyna keletin bolsaq, referendým jańa Qazaqstan tarıhyndaǵy Nazarbaev faktorynyń mańyzdylyǵy sııaqty óte ózekti máseleni anyqtaý úshin  qajet etilip otyr. Vanda DRESLER, Parıj ýnıversıtetiniń professory (Fransııa): Men Qazaqstannyń jetistiginiń eń basty faktorlarynyń biri – memlekettiliktiń negizin qalaýshy Tuńǵysh Prezıdent Nur­sultan Nazarbaev dep sanaımyn.  Sondyqtan demo­kratııa­lyq qaýymdastyq tarapynan prezıdenttik ókilettikti 2020 jyl­ǵa deıin uzartý boıynsha referendým ótkizý bas­ta­masy usy­nyp otyr. Referendým ótkizý ıdeıasyn azamattardyń ózi usyn­ǵany, onyń konstıtýsııalyq normalarmen sáıkes keletindigi óte qundy jáıt dep bilemin. Bul – halyqtyń Memleket basshysy saıasatyna degen naqty seni­miniń jáne qoǵamnyń óziniń Prezıdent aınalasyna toptasýy­nyń kórsetkishi. Ismaıl TOGRÝL, Ystambul ekonomıka ýnıversıtetiniń professory (Túrkııa): –Referendým – kez kelgen ult  úshin ómirlik mańyzdy máselelerdi sheshýdiń eń negizgi demokratııalyq tásil­deriniń biri.  Túrkııada da óte mańyzdy máselelerdi sheshý referendýmǵa shyǵarylǵan. Nursultan Nazarbaev – qazirgi  Atatúrik, ol búkil túrki álemi úshin úlgi bola alady. Siz­der­diń birlikterińiz ben Memleket basshysyna degen senimderińiz Qazaq­stannyń qazirgi jáne bolashaq tabystarynyń kepili ekeni sózsiz. Vladyslav SOKOLOVSKI, Shyǵys Eýropa zertteý qory (Polsha): –2020  jylǵa deıingi  strategııany júzege asyrý úshin Nursultan Nazarbaevtyń ókilettigin uzartý bastamasy túsinikti jáne zańdy.  Álemde kez kelgen saıasatker halqy­nyń osyndaı bıik senimine ıe bola almaıdy. Qazaqstan­dyqtar elde turaqty damý, beıbitshilik pen kelisimdi saqtaı otyryp, erteńgi kúnine senimdi bolǵysy keledi. Jáne olar bolashaǵy­nyń kepili tikeleı Prezıdent  Nursultan Nazarbaev dep biledi.