Qoǵam • 27 Jeltoqsan, 2025
Kezinde Zaısan aýdanynyń Daıyr aýylynda elge syıly, óńirde alǵash ret elektr júıesi salasynda uzaq jyl qyzmet etken tyl ardageri Qabash Turdybekov degen qarııa turdy. Osydan 13 jyl buryn ómirden ótken aqsaqal tiri bolǵanda búginde ǵasyr toıyn jasap jatýshy edi. О́miri ónegeli qarııany nege eske alyp otyrmyz?
Mıras • 27 Jeltoqsan, 2025
«Qyryq batyr» qamqorlyqqa zárý
Keńes bıligi kezeńiniń alǵashqy úsh onjyldyǵynda túrkitildi halyqtardyń batyrlyq jyrlaryn jınaqtap zertteý nazardan tys qaldy. Bul jaǵdaı «orys halqynyń jáne túrkitildi elderdiń batyrlyq jyrlary shynaıy tarıhı ýaqıǵalardy baıandaıtyn halyqtyq shyǵarmalar, olardyń qundylyǵynyń negizin batyrlyq rýh pen otan qorǵaý ıdeıasy quraıdy» degen ǵalymdar 1936 jyly tujyrymdamany qabyldaǵannan keıin ózgerdi. Bul kezde Eýropada gıtlerlik Germanııa bastaǵan soǵys óristep, keńes odaǵynyń batys shekarasyna jaqyndaǵan edi. Osyndaı qysyltaıań jaǵdaıda kommýnıstik partııanyń ıdeologteri odaqtyq ulttardyń qaharmandyq epostaryn keńes halqyn gıtlerlik basqynshylarǵa qarsy soǵysta otanyn qorǵaýǵa jumyldyrýǵa, maıdangerlerdiń batyrlyq rýhyn kóterýge paıdalanýdy kózdedi. Sóıtip, túrkitildi halyqtardyń batyrlyq jyrlaryn jınaqtaýǵa jol ashylǵandaı boldy. Qazaq eliniń batys aımaǵynda aýyzsha taraǵan batyrlyq epos-jyrlardyń jańa zamanda jańarýyna alǵysharttar týyndady.
Rýhanııat • 27 Jeltoqsan, 2025
Jazýshylar odaǵynyń jyl qorytyndysy
Astanada alǵash ret «Jas ádebıettiń kókjıegi» taqyrybynda Jazýshylar odaǵynyń jyl qorytyndysy ótti. Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi men Jazýshylar odaǵy birlesip uıymdastyrǵan is-sharada Jazýshylar odaǵynyń 2025 jyly atqarǵan jumystary qorytyndylanyp, otandyq ádebıettiń qazirgi damý baǵyty men aldaǵy jospary talqylandy.
Saraptama • 27 Jeltoqsan, 2025
Kólik naryǵy kóńil kónshite me?
2025 jyl otandyq avtokólik naryǵynyń búkil tarıhyndaǵy eń tabysty boldy. Qazaqstannyń Avtokólik odaǵynyń dereginshe, bıylǵy qańtar-qarasha aılarynda otandyq dılerlerden 207 myń jańa avtokólik satyp alynǵan. Bir qarashanyń ózinde 25 myń jeńil kólik satylǵan. Bul naryqtaǵy aılyq satylymnyń rekordtyq kórsetkishi bolyp otyr.
Másele • 27 Jeltoqsan, 2025
Sý qaýipsizdigi ózara senimge táýeldi
Sý resýrstary XXI ǵasyrdyń eń kúrdeli geosaıası jáne áleýmettik-ekonomıkalyq máseleleriniń birine aınaldy. Klımattyń ózgerýi, halyq sanynyń artýy, aýyl sharýashylyǵy men ónerkásiptiń sýǵa táýeldiligi memleketter arasyndaǵy transshekaralyq sý qatynastaryn barynsha shıelenistirip otyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Ashhabad forýmynda BUU júıesinde sý máselesimen tikeleı aınalysatyn arnaýly halyqaralyq uıym qurý qajettigi týraly kótergen bastamasy – osy jahandyq syn-qaterlerge berilgen ýaqtyly ári júıeli jaýap.
Qoǵam • 27 Jeltoqsan, 2025
Pavlodar qalasynda 2022 jyldan beri «Aq sısa» ońaltý ortalyǵy jumys isteıdi. Bul ujymdy bilikti dáriger Áıgerim Qabylbekova basqarady. Ortalyqta túrli syrqat, jaraqatpen kelgen, onyń ishinde súıegin syndyrǵan, ınsýlt, ınfarkt alǵan naýqastardy ońaltyp, densaýlyǵyn jaqsartý jumysy júrgiziledi.
Mıras • 27 Jeltoqsan, 2025
«Degende Balqadısha, Balqadısha...»
Aqan serininiń «Balqadısha» áni Kókshetaý men Atbasar dýandarynda bı bolǵan atam Begen bıdiń (Bekmaǵanbet) Dúısenbaıulynyń (1864–1950, Begen aýyly, Zerendi aýdany), dosy Ybyraı bıdiń (Qaraótkel, Zerendi aýdany) qyzy Balqadıshaǵa arnalǵan. Onyń shyn esimi – Tóken.
Abaı • 27 Jeltoqsan, 2025
Urpaqqa amanattalǵan asyl mura
Ǵalymdar Abaıtanýdyń 136 jyldyq (1889–2025) tarıhyn úsh kezeńge bólip, saralaıdy. Olar: Abaıtanýdyń M.Áýezovke deıingi kezeńi (1889–1934), osy ilimniń negizin salý jolyndaǵy M.Áýezov kezeńi (1934–1961) jáne odan keıingi ǵylymı taldaýlar men izdenister kezeńi. Uly aqyn shyǵarmashylyǵyn zertteý kezeńderiniń Muhtar Omarhanulynyń esimimen «úkilenýi» Abaıtanýdyń irgetasyn qalap, onyń «yǵy zor» panasy bolǵan ǵulamanyń týma talanty men qajyr-qaıraty turǵysynan ábden zańdy.
Zerde • 27 Jeltoqsan, 2025
Qazaqta «Jaqsynyń aty, ǵalymnyń haty ólmeıdi» degen sóz bar. Keıingi urpaqqa rýhanı qazyna qaldyrǵan Baıanaýyl aýdanynyń týmasy Qadyr Baspaquly Taıshyqovtyń ómir joly men ádebı muralaryn nasıhattaý – bizge júktelgen uly mindet.
Saıasat • 27 Jeltoqsan, 2025
«Qamqorlyq» ortalyǵynyń qyzmetimen tanysty
Senat tóraǵasy Máýlen Áshimbaev bir top depýtatpen birge Astanadaǵy áleýmettik nysandar – «Qamqorlyq» erte aralasý jáne psıhoáleýmettik ońaltý ortalyqtarynyń qyzmetimen tanysty. Mekeme ujymdarymen kezdesýde múgedektigi bar balalardy ońaltý, olarǵa qyzmet kórsetý jáne ortaǵa beıimdeý sharalaryn jetildirý isine qatysty ózekti máseleler talqylandy.
