Tanym • 30 Qazan, 2023
QazPI túlekteri – Baı ólkeniń alǵashqy ustazdary
Tarıhy Alashtyń Tashkentke ornyqqan kezeńinen (1918 jyldan) bastalyp, 1928 jyly Almaty qalasyna kóship, elimizdegi talaı ýnıversıtet pen ınstıtýtqa irgetas bolǵan Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq pedagogıkalyq ýnıversıteti tarydaı shashylǵan álemdegi qazaqtyń aǵarýyna da, jetilýine de eleýli áser etti. Osy oqý ornynyń Mońǵolııadaǵy qazaqtar úshin alar orny da erekshe. Mońǵolııa qazaqtarynyń saýatyn ashý, qandas qazaq baýyrlary turatyn Baıan-О́lgeı qazaq aımaǵynda alǵash mektep ashý isine Abaı atyndaǵy Qazaq pedagogıkalyq ınstıtýty (QazPI) sonaý HH ǵasyrdyń 40-jyldarynan bastap baýyrmaldyq turǵydan atsalysyp, aımaq ornaǵan alǵashqy jyldary ondaǵan pedagog mamandaryn jiberip, jergilikti qazaqtan júzdegen muǵalimdi daıarlap bergeni – tarıhı shyndyq. Bul Mońǵolııadaǵy qazaqtardyń rýhanı ómirine betburys ákeldi. Sondyqtan Mońǵol eli qazaǵy burynǵy QazPI, qazirgi Abaı ýnıversıteti dese, árdaıym maqtanysh sezimi kernep, bilimmen sýsyndatqan alǵashqy ustazdaryn umytpaıdy.
Tulǵa • 30 Qazan, 2023
Dárilbaqıǵa attanbaıtyn adam bar ma? Bárimizdiń erteli-kesh baratyn jerimiz. Adamnyń ómiri abaısyzda qulatyp alǵan qumannyń sýy sııaqty. Kózdi ashyp-jumǵandaı. Aldy-artyńa qaratpaı óte shyǵady. Deı tura, ólimge qımaıtyn jandar bolady. Sondaı kisiler uzaq ómir súrse eken dep Qudaıdan tilep-aq júresiń. Shynynda da, aınalasyndaǵy adamdarǵa paıdasy molynan tıip júretin tulǵanyń uzaǵyraq ómir súrgeni – elge olja. Qazaqtyń mańdaıyna bitken syndarly satırık Kópen Ámirbek dál sondaı jan edi.
Tulǵa • 29 Qazan, 2023
Keshegi keńestik kezeńde qanshama tulǵalarymyz aýdan, oblys, respýblıka, odaq kóleminde mańyzdy ári jaýapty qyzmetter atqara júrip, el ıgiligi úshin aıanbaı eńbek etti. Olardyń atqarǵan eńbegin jurty umytpaq emes. Sondaı tulǵalarymyzdyń biri – Aral aýdandyq partııa komıtetiniń úshinshi, ekinshi, birinshi hatshysy, Qyzylorda oblystyq partııa komıtetiniń birinshi hatshysy qyzmetterin atqarǵan Tákeı Esetuly Esetov.
Rýhanııat • 29 Qazan, 2023
Tehnologııa • 27 Qazan, 2023
Jasandy ıntellekt: deńgeıimiz qandaı?
О́tken jyldyń jeltoqsanynda «Oxford Insights» kompanııasy «Úkimettiń jasandy ıntellektke daıyndyq ındeksi-2022» zertteýin jarııalady. Indeks álem elderi úkimetteriniń memlekettik qyzmetterdi usynýda jasandy ıntellekt múmkindikterin engizýge daıyndyq kórsetkishterin baǵalaıdy.
Zerde • 26 Qazan, 2023
«Adam jan sulýlyǵynan aıyrylǵanda, bárinen aıyrylady», deıdi aǵylshyn (Irlandııa) jazýshysy Oskar Ýaıld «Dorıan Greı portreti» romanynda. Jan sulýlyǵy men ólermen óktemdik – ekeýi bir-birine kereǵar, úılespeıtin ólshemder. Jan baılyǵynda salıqaly da kóregendik bekzattylyq bar, al ekinshisi – quldyq jartykesh psıhologııadan týyndaıtyn bolýy kerek. Jany izgiden nur taraıdy, onyń janyndaǵylar qanattanyp, bıikke samǵaıdy. Al aqyn janynyń qaınar bulaǵynan atqylap shyqqan sáýleli jyrdan el nárlenip, eńselenedi.
Respýblıka kúni • 25 Qazan, 2023
Sarǵaıǵan gazet shejiresi: «Erekshe mańyzdy qujat»
Elimizdiń azattyǵy týraly áńgimeler aıtylyp jatqan kezeńde «Sosıalıstik Qazaqstan» gazetinde táýelsizdik deklarasııasyna qatysty maqalalar jarııalandy. Sol kezde depýtattardan ǵana emes, jalpy jurttan túsken pikirler men eskertýlerdi Deklarasııa jobasyna engizý jónindegi arnaıy qurylǵan komıssııa bir aptadan astam ýaqyt jumys istegen, atalǵan komıssııanyń tóraǵasy bolǵan depýtat Salyq Zımanovtyń «Erekshe mańyzdy qujat» maqalasy «Sosıalıstik Qazaqstannyń» 1990 jylǵy 28 qazandaǵy nómirinde jaryq kórdi, kólemdileý maqalany yqshamdap usyndyq.
Pikir • 25 Qazan, 2023
25 qazan – ata-baba armany oryndalǵan kún. Bul kún bolashaq urpaqtyń órkendeýin qamtamasyz ete otyryp, derbes ári táýelsiz damý jolyn tańdaǵan betburys retinde tarıhta máńgilikke qalady.
Suhbat • 25 Qazan, 2023
Namys pen jaýapkershiliktiń syn saǵaty
Osydan otyz úsh jyl buryn Alash jurty arman etken alǵashqy qujatymyz jarııalandy. Azattyqty ańsap kútken halyqtyń erteńge degen senimi batyldyqqa bastady. Osylaısha, el aǵalary bastap, jurt qoldap, egemendiktiń eń basty qujatyn qabyldadyq. Eldiń erteńge degen senimi ulǵaıdy. Búkilhalyqtyq serpilis qazaqtyń boıyna qan júgirtti. Asý bermes bıikterge qol soza bastadyq. Etek-jeńimizdi jınap, alys-jaqyn eldermen terezemiz teńesti. Sonyń barlyǵy deklarasııadan bastaý aldy. San alýan tosqaýyl, túrli kedergiden súrinbeı ótken qujattyń jigerlendirýshi kúshi de osy edi. Eleń-alań shaqta erlik iske bastap, azattyqtyń aq tańyna qol jetkizgenimizdi aıshyqtap bergen qujattyń mańyzy men táýelsiz memleketke tán ózgeris týraly Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri, professor Ádil AHMETTIŃ aıtaryna qulaq túrdik.
Fotogalereıa • 25 Qazan, 2023
