Taza.kz
Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
162 materıal tabyldy

Tulǵa • 04 Sáýir, 2024

Bul Qasymdy da bir baıqańyzdar!

Qasymnyń jańa sýreti tabyldy. Qazaq ádebıetiniń klassıgi Qasym Amanjolovtyń el biletin sýreti az emes. Biraq buǵan deıin baspa betin kóre qoımaǵan, BAQ-ta jarııalanbaǵan myna sýreti týraly áńgime bólek. Fotosýretti Almaty memlekettik muraǵatyn­daǵy ádebıettanýshy ǵalym, synshy Esmaǵambet Ysmaıylovtyń jeke qorynan alyp, bizge málimetimen qosa tanystyrýshy – L.N.Gýmılev atyndaǵy Eýrazııa ulttyq ýnıversıteti Qazaq ádebıeti kafedrasynyń aǵa oqytýshysy, PhD Janbota Káripbaev ekenin aıta ketken jón.

Ádebıet • 04 Sáýir, 2024

Qısynsyz jol qaıdan kılikti?

Bizdiń ulttyq ádebıettiń altyn tamyry, negizgi dińgekteriniń biri – jyraýlar poezııasy. Múmkin ertedegi qazaqtyń aqyl-oıy, sana-sezimi men asqaq rýhy keıiptelgen jyraýlar murasynsyz on eki de bir nusqasyz tentirep keter me edik, kim bilsin.

Tulǵa • 26 Naýryz, 2024

Ábikenniń ártistik qyry

«Bul dombyranyń súıegi...» dep bastapty sheber áńgimesin. «Ultymyzdyń áni men kúıi sińip, uly óner­pazdarynyń mań­daı teri sińgen aǵashtardan shabylyp qııýlastyrylǵan. Ábiken Hasenuly hám sol qatarly óner ıeleri kúı shertip, boıyndaǵy bar ónerin sarqyp bergen sahnany kóterip turǵan aǵashtardan jasalǵan» depti-mys dombyra shebe­ri. Erterekte. Qulaqqa bala kezde sińip, este qalǵan aýyz­eki áńgime bolsa da, jany bar sóz sekildi.

Rýhanııat • 08 Naýryz, 2024

Júrektegi jazý

Jer men kóktiń qasıetti tylsymy men mán-maǵynasy birtindep halyqtardyń tanym-túısigine kóship alǵan sııaqty. Onyń keýdesi men zerdesine sińisti bolǵan sol uǵymdar men ataýlar áýeli tasqa tańbalanyp, odan kitaptarǵa, kitaptardan qaıtadan sana-sezimderge, olardan gazetter men ekrandarǵa, olardan elektrondy álemdi jaǵalap taǵy da elge taraı beredi. Al halyqtardyń ózi qaıdan shyqty degen suraq týmaı ma? Halyqtar analardyń qursaǵynan ónbeı me?

Áıel álemi • 08 Naýryz, 2024

Ata-ana taǵylymy

«Bizdiń bala kúnimizde» dep bastar edi úlkenderdiń kóbi áńgimesin. Iá, «bizdiń bala kúnimizde...». Soǵys, ashtyq, joqtyq bolsa da bala kúni qyzyqty ótipti ol kisilerdiń. Qazir Qudaıǵa táýbe, ondaı taryǵýshylyq joq, sonda da búginimizden góri bala kúnimizdi aıta beremiz. Nege? О́ıtkeni ol kezde áke-sheshemiz bar edi janymyzda. Ásirese, ananyń aıaly alaqany men ystyq mahabbatynan asqan ne toqshylyq, ne baqyt kerek balaǵa. Sodan keıin, ananyń sen dep eljiregen júregi men kóńilinen keıin ne izdesin bala? Mahabbat pen meıirimge malshynyp ósken baladan jaqsy adam shyǵady. Dúnıeni buzatyndar jas kúninde júregine mahabbat jetpeı qalǵandar bolsa kerek.

Kıno • 14 Aqpan, 2024

Perishtege taqııa kıgizgen...

1969 jyly qazaq dalasy qarqyldap turyp bir kúldi. Kúlkisi mynaý­ Ala­taý­dan anaý Máskeýdi sharpydy. Bul 1936 jyly Máskeýdegi Qazaq óneri men áde­bıe­tiniń onkúndiginde qoıylǵan «Qyz Jibek» operasynda Bekejan bolyp kúl­gen Qurmanbek pen kóp aı­tyla bermeıtin aqyn Taıjan Qalmaǵambettiń «Saq-saq» kúl­ki­si­nen keıin estilgen Ámına О́mirzaqovanyń kúlkisi edi.

Ádebıet • 13 Aqpan, 2024

Ǵylym jaýap tappaǵan gáp

Burynyraqtaǵy qazaqtar bilgen shyǵar. Ǵaıyptan taıyp ­arystan ne jolbarys tap kelse, qandaı áreketke kóshý keregin. Sebebi dalamyzda bertinge deıin jolbarys bolǵany belgili. Keıinnen tuqymy quryp ketken soń, joq nársege kim bas aýyrt­syn? Muhtar Shahanov «Gımalaı jolbarystary» degen óleńinde osy týraly tolǵanady ǵoı. Aqyn onda jolbaryspen kezige qalǵan adam ne isteý keregin shetelde júrgende jolbarys aýlaýshydan estigenin keltiredi.

Jádiger • 08 Aqpan, 2024

Yqylastyń qobyzy

Dombyra men qobyzsyz qazaqtyń kúni bolmaǵan. Bul aspaptar eldiń esin kirgizedi dese artyq emes. Atam zamanǵyny ǵana emes, aldaǵyny da baıyptaýǵa úndeıdi. Rýhtandyrý arqyly. Budan bes myń jyl buryn tasqa qashalǵan tańbalardaǵy dombyra, qobyzdy aıtpaı-aq qoıaıyq, tipti Qazaq handyǵy zamanyndaǵy jyrlardy qozǵamaǵannyń ózinde Abaı aıtpaı ma? «Qobyz ben dombyra alyp topta sarnap...» dep. «Qobyzdyń shanaǵynda esil «Erden» (Ǵ.Jaılybaı) bolyp órbı beredi. О́lgen balasyn aza tutyp basyn kótermeı jatyp alǵan sol Sandybaıdyń Erdenin kúı táńiri Yqylas qobyzymen baryp jubatqanda bir-aq turǵany týraly derek jeterlik el aýzynda. Ádebıetke de az enbegen bul týraly.

Suhbat • 05 Aqpan, 2024

Kúmbirlegen kúıge eljiremeıtin qazaq joq

– Tólegen Shańǵytbaıuly, Astanada keıingi jyldary kúı ónerine basa mán berilip, «Kúı anasy» qorynyń jumystary kózge kórine bastady. Atalǵan qor týraly aıta ket­seńiz.

Basylym • 28 Qańtar, 2024

Sholpandaı jarqyraǵan basylym

Qazaq aqyl-oıy men zeıin-zerdesiniń shyraǵy qaıbir zamandarda sóne jazdap baryp, Abaı zamanynda qaıta janyp, Alash arystary tusynda jandanǵanǵa uqsaıdy.

Iаndeks.Metrıka