Jánibek ÁLIMAN
Jánibek ÁLIMAN«Egemen Qazaqstan»
268 materıal tabyldy

Tarıh • 02 Maýsym, 2022

Ol basta solaı týǵan tý kóterip...

Otyrardan kóshken ozan, Atyraýdan shyqqan uzan. Ozan – daýys, ún bolsa, uzan – kóne túrki, qypshaq tilinde aqyn, jyraý. Ozan ıesi men sóz ıesi uzan Almatyda túıisedi sol jyldary. 1950 jyldyń sońy, 1960-qa aıaq basqaly turǵanda.

Rýhanııat • 02 Maýsym, 2022

Dalalyq súıý

Iá, óleń sendirmese óleń emes. Kórkem dúnıe sendirmek túgili, janyńdy eljiretip, júregińe sińirip jiberedi aıtylmysh dúnıeni. Joqqa sendirip, ǵaıypqa ılandyryp qoıady. Ilanbaq bylaı tursyn, sol sezimmen rýhyn shynyqtyryp, ómir súrip ketetinder de bolady.

Qazaqstan • 31 Mamyr, 2022

Qymyz qaıda, qazaq qaıda?..

Qazaq úshin dám de, dári de, sýsyn da, em de qymyz. Dári bolǵan soń ómiriniń máni qymyz ekeni aıtpasa da belgili. Sondyqtan tarıhyn termeleı bermeı, osy joly qadirli asymyz nege naryqta jappaı satylymda joq, soǵan bas qatyramyz.

Qazaqstan • 31 Mamyr, 2022

Adamzat tarıhynyń azaly kúıi

Adam balasynyń aza boıyn qaza qylatyn tarıhtaǵy qasiretti tańba – saıası qýǵyn-súrgin jáne asharshylyq qurbandarynyń jazyqsyz taǵdyry. 1920-1950 jyldar aralyǵyndaǵy zulmat pen zobalań, náýbet pen kesapat tarıh betin jýsań ketpeıtin qyzyl qanǵa boıap, adamzat sanasyna aqtańdaǵyn qaldyryp ketti. Qazaqstan halyqtar túrmesine aınalyp, mıllıondaǵan taǵdyrlar jer aýdaryldy.

Ádebıet • 31 Mamyr, 2022

Júregi qars aıyrylǵan jas qulyndar

Sol sýret kóz aldymnan ketpeıdi. Tory bıeniń ker qulyny. Qarashoqydan óte bersem, jaltańnyń eńisinde jańa týǵan jas qulyn japadan-jalǵyz tobylǵy emip tur. Sáýirdiń jańbyry tysyr-tysyr etedi. Tobylǵy, qaraǵan gúldep ketken kez. Ústinen túspesem, óldi ǵoı ana qulyn. Kıiktiń quralaıyndaı ker qulyn, kózi mólt-mólt etken, aıaq-buty sıdyıǵan, panasyz jetim qulyn. Qýlyq qulyndaǵan (tumsa dep te aıtady, tuńǵysh tóldegen) enesinen kóz jazyp qalǵan, jylqyshyǵa kezigip, jaryǵy óshpedi áıteýir.

Ádebıet • 25 Mamyr, 2022

«Sáýirdiń túni. Qyzdyń demindeı jyly aýa...»

Saǵıdyń ǵajap óleńi bar. Ǵalamtorda joq, kitabyn bastap ne aıaqtap ta turmaǵan, eleýsiz týyndy sııaqty, bir oqyp ótesiz de, keıin izdep tappaı qalasyz. «Jatyrmyn nebir tús kórip» dep bastalady. Oqyǵan bolsańyz júregińiz búlk etken de shyǵar. Sebebi jabýly taqyrypty jazady aqyn.

Ádebıet • 23 Mamyr, 2022

Oıý-órnek – órkenıet pen ýaqyt

Keshe Halyqaralyq Túrki akademııasynyń uıymdas­tyrýymen Ulttyq akademııalyq kitaphanada belgili etnograf, sýretshi Eraly Ospanovtyń shyǵarmashylyǵyna arnalǵan «Oıý-órnekter álemi» atty alqaly jıyn ótti. Onda sýretshiniń qazaq ómiri ǵana emes, túrki áleminen syr shertetin eki birdeı kitabynyń tusaýy kesildi. Qalyń oqyrman men kózi qaraqty jurt joǵalýǵa aınalǵan jádigerler toptastyrylǵan «Qazaq oıý-órneginiń atlasy» jáne «Qosheter» qazaq halqynyń qolóneri» atty kitaptarymen tanysty.

Kıno • 23 Mamyr, 2022

«Bir belgi úshin...»

...Týa bitken jap-jaryq janar da Jaqandiki edi, ol da aǵyp tústi. El ishinen kezikken Aıjamal da janynyń jubanyshy edi, ony da bireý qaǵyp tústi. «Nege solaı?..». Ánmen syrlasýǵa da, sóılesýge de bolady. Qalasa birge qaıǵyryp, birge muńaıyp, «ishtegi kirdi ketirýge» de bolady. Bir sózben aıtqanda ánmen ómir súredi adam. Bul sózge kelisýge de, kelispeýge de qaqylysyz. Keshe ǵana jaryqqa shyqqan Kenjebaı Ahmetovtiń «Nege solaı?» fılmin kórseńiz amalsyz kelisesiz, biraq.

Qazaqstan • 22 Mamyr, 2022

El nazarynda – «Ekinshi Respýblıka»

О́tken aptanyń sońynda Eýrazııa ulttyq ýnıversıtetiniń bas ǵımaratynda «Qazaqstan» ulttyq arnasy túsirgen «Ekinshi Respýblıka» atty derekti fılmniń kórsetilimi boldy. Fılm ekrannan kórsetilmes buryn telejúrgizýshi, AMANAT partııasy saıası bıýrosynyń múshesi Maqsat Tolyqbaı men Ulttyq arnanyń Aqparattyq-saraptamalyq baǵdarlamalar dıreksııasynyń dırektory Jalǵas Sádibekuly sóılep, túsinik bere ketti. Ýnıversıtet ustazdary men ǵalymdary, BAQ ókilderi, stýdentter tamashalaǵan dúnıe aldaǵy saıası naýqanǵa halyqtyń saýatyn ashyp, sanasyn daıyndaýda taptyrmas aqparat kózi der edik.

Rýhanııat • 18 Mamyr, 2022

Túrkologtyń telegeı eńbegi eskerildi

Búgin Halyqaralyq Túrki akademııasynda kórnekti túrkolog, L.N.Gýmılev atyndaǵy EUÝ professory, fılologııa ǵylymdarynyń doktory Qarjaýbaı Sartqojaulynyń 75 jasqa tolýyna arnalǵan alqaly jıyn ótti. Onda túrki mádenıeti men jazýyna ólsheýsiz úles qosqan ǵalymnyń eńbegi joǵary baǵalanyp, ǵalym Túrki akademııasynyń Altyn medalimen marapattaldy.

Iаndeks.Metrıka