Mıras • 04 Sáýir, 2024
«Shejireler jınaǵyn» Ulttyq qorǵa tapsyrdy
Sırek kitaptar men qoljazbalar qory jaqynda birqatar kóne muramen tolyqqanyn málimdedi Ulttyq ortalyq qyzmetkerleri. Majarstan ýnıversıtetiniń doktoranty, bolashaq tarıhshy, etnograf Nazıra Ábdinasyrqyzy Ulttyq ortalyq qoryna atasynyń jeke qorynda saqtalǵan kitaptaryn tartý etti.
Mádenıet • 22 Naýryz, 2024
Burynǵysy mundaı, búgingisi qandaı?
Basqan jeri syqyrlaǵan Arqanyń qysy Abaıdyń «Qys» óleńimen qatar, Aqseleý Seıdimbektiń «Qazaq álemi» atty tanym týyndysyn eske salady. Qańtar attan aýyp bara jatyp «boz toqtyda quıryq qaldy, bozsha qyzda buǵaq qaldy, qyrlan, aqpan, qyrlan!» dep yzaly amanat qaldyrǵan desedi. «Men eldi tıtyqtata almadym, qalǵanyn sen tyndyr» degenin jazady jaryqtyq Aqseleý. Munsha kárlengen aqpan ońaı tıgen joq bıyl, «shyqpa, janym, shyqpalaǵan» jurt Ulystyń uly kúnin taǵatsyzdana kútip otyr. Túndi bir jeńgen Kún kóterilip alǵan soń qoımaıdy, Naýryzdan soń jaz deımin dep jańa jyldan úmittenedi. Álıhan Bókeıhannyń «tiri bolsaq, aldymyz – úlken toı» degenindeı, jańa jyldan, jaryq tańnan úmittenbegende qaıtedi adam.
Mereke • 22 Naýryz, 2024
Bıylǵy Naýryz Qazaq dalasyna erekshe jaǵdaıda endi. Eldiń basym kópshiligi dástúrli de tarıhı jańa jyldyń tóbesi kóriner Ulys toıyna asa mán berilerin Prezıdenttiń «Egemen Qazaqstan» gazetindegi suhbatynan kúni buryn bildi. Eger mundaı eldik sana ult tanymyna erteden sińisti bolmasa, búginde buqaranyń kókireginde saırap turmasa, Memleket basshysy da «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasyn dúnıege ákelmes edi.
Ádebıet • 11 Naýryz, 2024
Qudaı jaratqan, kúnnen týǵan, nurdan jaralǵan degen sııaqty ańyzdar kóp halyqtyń ilki bastaýyna qatysty. Jer dúnıesinde bastalǵan tirshiligi haqyndaǵy mundaı qııal-ǵajaıyptyq ádebıet úlgileriniń alǵashqy keıipkerleriniń paıda bolýynan keıin áldeqandaı tabıǵı apat ıakı qyrǵynnan halyq qurýǵa aınalady da, bir ne eki bóbek qalyp, ony janýar asyrap alady. Barlyǵynda bolmasa da, kóptegen halyqtyń ejelgi ańyz-áńgimesinde ushyrasady.
Ádebıet • 05 Naýryz, 2024
«At sýara barǵanda jylǵaǵa men, Ashań júziń ashylyp bir qarap eń. Qulaǵyńda aı syrǵań dir-dir etip, Endi úzilip keterdeı turǵan áreń», dep bastalar edi Muqaǵalıdyń bir óleńi.
Ádebıet • 29 Aqpan, 2024
«Erkin beıbit aýylym-aı,Jas órim taldaı sáýlim-aı.Qyrdyń erke sulýySaǵyndym seni, baýyrym-aı», deıdi Sáken Seıfýllın «Bizdiń jaqta» áninde. Iá, qatelesken joqsyz, sáýlem emes, sáýlim bolsa kerek. Bul ne sóz dep tańyrqaıtyn shyǵarsyz, biraq anyǵy – osy. Sáýlim. Jalǵyz-aq aýyz sóz ánniń búkil reńin ashqany óz aldyna, qazaqtyń tildik qoldanysynda erteden bar ekenine kóz jetkizgen soń baryp aıtyp otyrmyz.
Mádenıet • 29 Aqpan, 2024
Qurylǵanyna birer aıdyń júzi bolǵan «Birlik» ansambli búgingi Alǵys aıtý kúnine oraı Astanadaǵy «Beıbitshilik jáne kelisim» saraıynda tuńǵysh konsertin berip jatyr. Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik akademııalyq konserttik uıymynyń janynan qurylǵan ansambldiń tusaýkeser konsertiniń búginge qoıylýy da tegin emes. Keshe shyǵarmashylyq ujymnyń daıyndyǵynan bilgenimizdeı, uıymdastyrýshylardyń aıtýynsha, bundaı ansambl bizdiń elde buryn-sońdy bolmaǵan.
Ádebıet • 25 Aqpan, 2024
Baıyrǵy ádebıetin, ańyz-áńgimelerin, ertegi-mıfterin jańǵyrtqan el jutamaıdy. Muqaǵalı «qýat alyp jyryna báz daladan» degendeı, burynǵy ilki bastaýyn qasterlegen ult sony jańǵyrtyp, zamanaýı jasandyrǵan saıyn órkendeıtin sııaqty bolady da turady. Qazirgi nebir keremet jaýhar týyndylar, fılmder (máselen, «Avatar») ejelgi mıfter men ertegilerden tamyr tartatyny baıqalady. Álemdik órkenıet te eń ejelgi ertegilerdiń sońynan qýa-qýa, aqyry búginde ǵylymı tehnıkalyq jetistikter sonyń bárin basyp ozǵandaı. Ol basqa áńgime desek te, qandaı da bir qundylyqtar men jetistikterdiń bastaýy ejelgi ádebıet pen ertegi-ańyz áńgimelerge súıenetini nesi eken?
Poezııa • 22 Aqpan, 2024
Aq kıik, jez kıik, qyzyl kıik týraly ańyz kóp el ishinde. Tek qazaq dalasyna tán janýar bolǵan soń ańyzymen qosa kúıi de, áni de mol. Poezııalyq, prozalyq shyǵarmalar qanshama. Osylardyń arasynda alǵashqylardyń biri bolyp qulaqqa shalynary kóneden kele jatqan kúıler, olardyń arasynda Yqylastyń «Jezkıigi» bolsa kerek. Qurmanǵazy shalǵan «Aqsaq kıiktiń» jóni basqa. Teris buraýda tartylatyn Yqylastyń «Jezkıigi» qandaı keń arnaly kúı bolsa, soǵurlym ańyz-áńgimesi de mol.
Ádebıet • 20 Aqpan, 2024
«Kúnikeıdiń jazyǵynda» Júsipbek Kúnikeıdiń «jazyǵyn» ǵana sýrettemeıdi ǵoı. Jalǵyz-aq áıel teńsizdigi emes. Adam quqyǵy, ar bostandyǵy týraly tolǵaı kele kúlli qazaq ómirin sýretteıdi. Jalpy, shyǵarmanyń aýqymy keń, aspany bıik, sondyqtan shyndyǵy da jalǵyz keıipkerge baılanyp qalmaǵan. Árkim ózinshe unatyp, boılaǵanynsha oı qoryta beredi. Tutas shyǵarma bylaı tursyn, ár bólimindegi bir úzindini kesip alyp sóıletse de kóptegen jaıtqa kýádar bolamyz.
