Ekologııa • 18 Aqpan, 2024

Klımattyq saıasattaǵy quldyraý

Jahandy jaılaǵan ekologııalyq ahýalmen kúresýge álem elderiniń kúshi jetpeı jatyr. Eýropanyń klımattyq saıasaty da quldyraýdyń az-aq aldynda tur. О́ıtkeni fermerlerdiń narazylyq aksııalarynan «jalyqqan» Eýroodaq komıssııasynyń basshysy Ýrsýla fon der Lıaıen pestısıdterdi paıdalanýdy eki ese qysqartýǵa arnalǵan zań jobasyn keri qaıtaryp alyp, synǵa qaldy. Sonymen qatar sarapshylar Qazaqstanda «alty aıdan astam ýaqyt boıy janyp turǵan alaý, jer betinde metannyń eń úlken aǵymyn tirkedi» dep málimdep, muny Batys BAQ-tary jarysa jazdy.

Álem • 11 Aqpan, 2024

AQSh: Kóshi-qon daǵdarysy

Qazir AQSh-tyń ózge elderge kómek beretin shamasy joq. Keıingi birneshe aıda el shekarasynan ótken zańsyz mıgranttar sany kúrt ósip, rekordtyq kórsetkishke jetken. Sarapshylar muny «kóshi-qon daǵdarysy» dep atap, Djo Baıdenniń prezıdenttik mansabyna qaýip tóndirýi múmkindigin eskertedi. О́ıtkeni Donald Tramp Baıdendi qatań synǵa alyp, zańsyz mıgranttarǵa qarsy narazylyq ony Aq úıge qaıtarady dep úmittenip otyr. AQSh-tyń ońtústik shekarasynda ne bolyp jatyr, el ımmıgrasııa máselesin qalaı sheshpek?

Saıasat • 28 Qańtar, 2024

Aýqymdy logıstıkalyq bastamanyń áleýeti

Qazir ǵalymdar, sarapshylar osydan on jyl buryn QHR basshysy Sı Szınpın usynǵan «Bir beldeý, bir jol» jobasynyń «jemisin» talqylap jatyr. Alǵash ret Astanada jarııalanǵan bastama maqsatyna jetti me? Jobaǵa qatysýshy elder ne utty? Qytaı jobany áli de jalǵastyra bermek. Ásirese álem ǵalymdaryn jobaǵa qatysty Ortalyq Azııa, sonyń ishinde Qazaqstan men Qyrǵyzstannyń jaǵdaıy qyzyqtyrady.

Álem • 14 Qańtar, 2024

Qyzyl teńizdegi teketires

О́tken aptada AQSh pen Ulybrıtanııa hýsıt áskerı nysandaryna shabýyl jasady. Álemdik BAQ Pentagon ókiline silteme jasaı otyryp, Iemendegi 10-ǵa jýyq hýsıt nysany soqqyǵa ushyraǵanyn habarlady. Hýsıtter degen kim? Qyzyl teńizdegi keme joly nege jabyldy? Bul áreket álemdik saýdaǵa qa­laı áser etedi?

Álem • 08 Qańtar, 2024

Maýsymdyq jumystyń mashaqaty

Qazir Ulybrıtanııada sańy­raý­qulaq, oramjapyraq jáne alma jınaý maýsymy jú­rip jatyr. Keıingi eki jyl­da «Brexit» pen Ýkraına­da­ǵy qaqtyǵysqa baılanys­­ty fermerler ádettegideı ju­mys kúshin Qa­zaqstan, Qyr­ǵyzstan, In­do­nezııa, Vetnam sekil­di memleketterden tar­ta bas­ta­dy. Tumandy Al­bıonǵa kel­­gen­nen keıin ózimiz turaq­tan­ǵan qalada qandaı iri sharýa­shylyq bar eken dep qulaǵy­myzdy túrip júrdik. Nıetimiz – eki qolǵa bir kúrek iz­dep kelgen qazaqtar bolsa, jo­lyǵyp, sóılesý.

Álem • 26 Qarasha, 2023

AQSh-QHR: Qaıta jandanǵan baılanys

Kalıfornııadaǵy saıajaıda serýendep kele jatqan Djo Baıden men Sı Szınpınniń sýreti qytaılyq BAQ-tyń bas taqyrybynan áli túsken joq. Beıjiń bul tórt saǵattyq ekijaqty kezdesýdi «tarıhı» kezeń dese, amerıkalyq eń iri memlekettik «People’s Daily» gazeti Qytaı-Amerıka qarym-qatynasynyń «jańa bastaýy» dep atady.

Basylym • 20 Qarasha, 2023

Basqa basylymdardan: Qazaqstannyń syrtqy saıası múddesi

Qazaqstan – álemdik arenada óz pozısııasyn nyǵaıtýǵa umtylyp otyrǵan elderdiń biri. Qazirgi geosaıası shıelenis kezinde óziniń «kópvektorly» syrtqy saıası baǵytyn saqtaýǵa jáne «baýyrlas» kórshi memlekettermen tyǵyz qarym-qatynasty damytýǵa tyrysady. Biraq bul tásili Astananyń Máskeý jáne Beıjińmen qarym-qatynasyna qalaı áser etedi?

Álem • 16 Qarasha, 2023

Paýlına Djons: Múmkindikterge jol ashqan kópvektorly saıasat

Qazaqstannyń syrtqy saıasatyn zerttep, halyqaralyq konferensııalarda, sol sııaqty túrli jıyndarda baıandama jasap júrgen ǵalymdardyń biri – saıasattaný ǵylymdarynyń professory, Mıchıgan (AQSh) ýnıversıtetindegi sıfrlyq Islamtaný baǵdarlamasynyń (DISC) dırektory Paýlına Djons.

Ekonomıka • 30 Qazan, 2023

Qazaqstan-Qytaı: Ekonomıkalyq baılanys negizderi

О́tken jyly Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy dıplomatııalyq qatynastardyń ornaǵanyna 30 jyl toldy. Osy qysqa merzim ishinde eki el berik memleket­aralyq baılanystar ornatty. Qazir álem alpaýyt el Qytaıdyń basqan izin ańdyp otyr. Sarapshylar túrli boljam jasap, ǵalymdar onyń irili-usaqty eldermen, ásirese aınalasyndaǵy memlekettermen qarym-qatynasyn jiti zerttep keledi. Qazaqstan men Qytaı arasyndaǵy baılanysty tipti AQSh sarapshylary zerdelep, ǵylymı maqalalar da jazyp tas­tady. Onyń ber jaǵyndaǵy Uly­brıtanııanyń kishkentaı ǵana Lankas­ter qalasynda Qytaı zertteý ortalyǵy bar. Bul ortalyqta da Qytaıdyń Orta Azııa elderimen baılanysyn zertteý ju­mystary qyzý júrip jatyr. Aldyń­ǵy qatarda Qazaqstan tur. Osy zertteý­shilerdiń eńbekterin saraptap otyrsaq, kóbiniń pikiri qazaq-qytaı arasynda dıp­lomatııalyq araqatynastyń sımvolıkasy basym degenge saıady.

Álem • 25 Qazan, 2023

Parıjdegi qazaq ádebıeti

Fransııa jáne halyqaralyk kitap qory qazaq ádebıetimen tolyqty. Fransııanyń Halyqaralyq Konkord Akademııasynyń múshe-korrespondenti, fılologııa ǵylymdarynyń doktory, professor, Qazaqstan Respýblıkasy Pedagogıkalyq Ǵylym Akademııasynyń tolyq múshesi-akademıgi Alpysbaı Musaevtyń úsh tomdyq tańdamaly shyǵarmalar jınaǵyna onyń zertteý, ádebı syn jáne ǵylymı maqalalary, monografııalary engizilgen. Parıjdegi «Editions du Jipto» basylymynda jaryq kórgen shyǵarmalar jınaǵy oqyrmandarǵa elektrondyq katalogta da qoljetimdi.