Másele • 07 Jeltoqsan, 2024
Bolashaǵymyzǵa beıjaı qaramaıyq...
Búginde balalar qaýipsizdigi – ózekti máseleniń biri. Balalardyń qatysýymen bolatyn qaıǵyly oqıǵalardyń kóbeıip ketýi qalyń kópshilikti qatty alańdatyp otyr. Bul máselege Memleket basshysy Q.Toqaev ta nazar aýdaryp, halyqqa Joldaýynda: «Adal azamat jáne tuǵyrly tulǵa bolýdyń negizi bala kezden qalyptasady. Sondyqtan biz jas urpaqtyń qaýipsiz ári alańsyz ómir súrýin qamtamasyz etýge tıispiz. Jol, ǵımarat, kıim-keshek, azyq-túlik, ıaǵnı barlyǵy balalar úshin qaýipsiz bolýy kerek. Sondaı-aq óskeleń urpaqtyń psıhıkalyq saýlyǵy – óte mańyzdy másele», dep atap kórsetti.
Dástúr • 06 Jeltoqsan, 2024
Qazaqtyń betashary – IýNESKO tiziminde
2024 jylǵy 2-7 jeltoqsan aralyǵynda Paragvaı Respýblıkasynyń Asýnson qalasynda ótken Materıaldyq emes mádenı murany qorǵaý jónindegi úkimetaralyq komıtettiń 19-sessııasynyń 4-kúninde (5 jeltoqsanda) qazaqtyń salty betashar men betashar jyry adamzattyń reprezentatıvti tizimi boıynsha materıaldyq emes mádenı mura qundylyǵy retinde IýNESKO tizimine endi. Buǵan deıin qazaqtyń 13 murasy osy tizimge alynǵan edi. Bıyl mamyr aıynda Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev «Salbýryn» men «Betashar» sııaqty ulttyq qundylyqtardy IýNESKO-nyń mádenı muralary tizimine engizý barysy júrip jatqanyn aıtqan edi.«Elimizde tarıhı-mádenı murany saqtaý jáne molaıtý maqsatynda aýqymdy ári úzdiksiz jumys júrgizilip keledi. Uzaq jyldan beri alǵash ret jaqynda materıaldyq emes mádenı muranyń Ulttyq tizbesi aıtarlyqtaı keńeıdi. IýNESKO-nyń materıaldyq emes mádenı muralar tizimine bizdiń «salbýryn» jáne «betashar» sııaqty ulttyq dástúrlerimizdi engizý máselesi pysyqtalyp jatyr», degen Memleket basshysy.
Ekologııa • 03 Jeltoqsan, 2024
Ortalyq Azııa Aral taǵdyryna alańdaýly
Búginde Aral teńiziniń ahýaly adamzatty alańdatyp otyr. Sondyqtan Ortalyq Azııa jáne Kaspıı mańy elderi Aral teńizin qorǵaý baǵytynda ortaq iske múddeli. Osy maqsattaǵy jumystardy shıratýǵa kóńil bólgen «Baıtaq» jasyldar partııasy kúlli túrkige qadirli Túrkistan shaharynda jasyldar partııalarynyń «Aral-2024» I halyqaralyq sammıtin ótkizdi.
Ekologııa • 29 Qarasha, 2024
Aral taǵdyryna Orta Azııa alańdap otyr
Aral teńiziniń ahýaly adamzatty alańdatyp otyr. Sondyqtan Ortalyq Azııa jáne Kaspıı mańy elderi Aral teńizin qorǵaý baǵytynda ortaq kelisimder men sheshimder qabyldap keledi. Osy maqsattaǵy jumystardy shıratýǵa kóńil bólgen «Baıtaq» jasyldar partııasy Túrkistanda «ARAL – 2024» jasyldar partııalarynyń I halyqaralyq sammıtin ótkizip jatyr.
Týrızm • 23 Qarasha, 2024
Elimizde qystyń qyraýly, qytymyr kúnderinde de demalysty mazmundy, kóńildi ótkizýge múmkindik mol. Qansha degenmen Arqada jazdan góri qysqy týrızm ýaqyty uzaǵyraq. Qazir elde ekotýrızm mádenıeti birshama artyp, tabıǵat aıasynda tynyǵatyndar qatary kóbeıip keledi. Mundaıda Astana turǵyndary men qonaqtarynyń Alataý men Altaıǵa shyǵandamaı-aq osy tóńirekte shańǵy teýip, shanamen syrǵanap, sergip, serpilip qaıtýyna bolady.
Qoǵam • 20 Qarasha, 2024
Biryńǵaı ýaqyt beldeýi: mamandar ne deıdi?
Bıylǵy 1 naýryzdan elimizde biryńǵaı ýaqyt beldeýi engizilgeni belgili. Buǵan deıin ǵalymdar men sarapshylardyń qyzý talqysynda bolǵan ýaqyt máselesi jan-jaqty saraptalyp, onyń paıdaly tustary aıtyldy. Deı turǵanmen, qoǵamda munyń jaı-japsary áli de áńgime bolyp keledi. Osyǵan oraı, elimiz úshin biryńǵaı ýaqyt beldeýiniń mán-mańyzyn, artyqshylyǵyn jaýapty oryndardyń bilikti mamandarynan surap bilgen edik.
Másele • 14 Qarasha, 2024
Elimizde ǵana kezdesetin endemık – Kaspıı ıtbalyǵy búginde joıylyp bara jatqan janýarlardyń sanatynda. Itbalyqtar Kaspıı mańy memleketteriniń Qyzyl kitabyna engen. Degenmen osy bir beıkúná janýarlardyń sany jyl saıyn myńdap qyrylyp jatqany alańdatady. Eger osylaı jalǵasa berse, teńizdegi ıtbalyq ataýlynyń múlde joıylyp ketý qaýpi bar.
«Taza Qazaqstan» • 07 Qarasha, 2024
Elimizde Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń bastamasymen «Taza Qazaqstan» ekologııalyq aksııasy ótip jatqany belgili. Jurt bolyp jumyla atqarǵan is-shara osy kúni shyn máninde eldik sıpat alyp úlgerdi.
Talbesik • 07 Qarasha, 2024
Bıyl elimizde jan-janýarlar dúnıesin damytýda, reıntrodýksııa jasaýda edáýir alǵa ilgerileý bolǵanyn maqtanyshpen aıtýǵa tıispiz. Áýeli Torǵaı topyraǵyna kári qurlyqtan jeti kertaǵy oraldy. Eki jolaq jon jolbarys baıyrǵy qutty mekeni Ile men Balqash mańyna qaıta jersindirilmek. Buqar buǵysy da burynǵy mekenine buryldy. Endigi bir izdeıtin «joǵymyz» – jıren (zeren).
Halyq • 05 Qarasha, 2024
Demografııalyq damý – memleket tiregi
Demografııa – kez kelgen eldiń damýyndaǵy mańyzdy, sheshýshi faktor. Memlekettiń ósip-órkendeýine halyq sany barynsha yqpal etedi. HH ǵasyrdyń basynda ult ustazy A.Baıtursynuly jazbalarynda sol kezdegi halqymyzdyń sany 6 mıllıonǵa jetkeni týraly málimet bar. Biraq halyqtyń basyna túsken túrli náýbet – ashtyq, qýǵyn-súrgin, soǵys syndy surapyl oqıǵalar qazaqtyń demografııalyq ósimin tejep, 6 mıllıondy 1,5 mıllıonǵa deıin azaıtyp jiberdi. Al HHI ǵasyrda 20 mıllıonǵa jettik. Baǵalaı bilsek, bul da bolsa egemendiktiń arqasy, el tarıhyndaǵy eń basty jetistigimizdiń biri.
