О́ndiris • 11 Mamyr, 2023
Taıaýda Almaty qalasyndaǵy «Atakent» iskerlik yntymaqtastyq ortalyǵynda Almaty qalasy ákimdiginiń qoldaýymen jáne «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ uıymdastyrýymen otandyq taýar óndirýshilerdiń «Ulttyq ónim» jetinshi jyl saıynǵy kórmesi ashyldy. Kórmege Premer-mınıstrdiń orynbasary – Qarjy mınıstri Erulan Jamaýbaev, Almaty qalasynyń ákimi Erbolat Dosaev, «Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraǵasy Qanat Sharlapaev, «Damý» kásipkerlikti damytý qory» aksıonerlik qoǵamynyń basqarma tóraıymy Gaýhar Bóribaeva, Parlament depýtattary men shaǵyn jáne orta bıznes salasyndaǵy 300-den asa ókil qatysty.
Energetıka • 04 Mamyr, 2023
Búgingi kúnniń basty taqyrybyna aınalyp otyrǵan AES qurylysynyń jobasy qoǵamda qyzý talqylanyp, halyq nazaryna ilikkenine de birshama ýaqyttyń júzi boldy. Alǵashqy kezdegideı emes, qazir qarsylyq tanytýshylar qarasy azaıyp, qoldaýshylar qatary kóbee bastady. Úkimet tarapynan elimizde atom energetıkasyn damytýdyń qajetti jaǵdaılary qarastyrylyp jatyr. Al sala mamandary tutynatyn energııa kózderin sarqyp almas úshin dástúrli energııa kózderimen qosa atom energııasyn qosa-qabat damytýymyz kerek degen pikirde. Osy máseleler jaıynda atom energetıkasy salasynyń mamany, ǵalym, fızıka- matematıka ǵylymdarynyń kandıdaty, professor Ádilhan Shoqanovpen bolǵan áńgime barysynda baıandalǵan bolatyn.
Energetıka • 12 Sáýir, 2023
Álem boıynsha 27 el atom energetıkasyn damytý múmkindigin qarastyryp jatsa, sonyń ishinde 17 el birinshi AES-ti salý jóninde sheshim qabyldaý satysynda tur. Al 10 memleket óz sheshimderin qabyldap, jaqyn arada birinshi atom elektr stansasyn salýǵa kirispek. Osy rette taıaýda Úkimet ótinishi boıynsha Astana qalasynda Atom energetıkasy jónindegi halyqaralyq agenttik (AEHA) sarapshylary bas qosyp, elimizdiń ıadrolyq-energetıkalyq ınfraqurylymdy damytýdaǵy progresin baǵalady. Tórt kúnge sozylǵan basqosýda 2016 jyly ótkizilgen INIR mıssııasynyń usynystary men usynymdaryn oryndaýdaǵy elimizdiń jetken jetistikteri men aqparattyq almasýdaǵy sheshilmegen máselelerdi naqtylaýǵa múmkindik berdi.
Eksport • 29 Naýryz, 2023
Byltyrǵy jyl Qazaqstannyń syrtqy saýdasy úshin sońǵy on jyldyqtaǵy eń tabysty jyldardyń biri boldy. 2012 jyldan beri alǵash ret eksport qundyq mánde 40%-ǵa ósken. Derekterge qaraǵanda ótken jyldyń qańtar-jeltoqsan aılarynda Qazaqstannan syrtqa 84,4 mlrd AQSh dollarynyń taýary satylǵan. Bul 2012-2013 jyldardaǵy kórsetkishtermen teń.
Ekonomıka • 26 Naýryz, 2023
Ishki naryqqa syrtqy faktordyń áseri qandaı?
Bank salasynyń sarapshylary teńge baǵamyna áser etetin faktorlar retinde munaı men shıkizat baǵasyn, álemdegi ekonomıkalyq jáne qarjylyq jaǵdaıdy, sonyń ishinde eldiń saýda áriptesterindegi ahýaldy aıtady. Al qarjylyq retteýshi ókilderi otandyq taýar óndirýshilerdiń básekege qabilettiligin qoldaý arqyly naqty aıyrbas baǵamyna qol jetkizýdi, aǵymdaǵy shot boıynsha teńgerimsizdiktiń aldyn alý jáne halyqaralyq rezervterdiń, sonyń ishinde altyn-valıýta qorynyń tómendeýine jol bermeý kerek degen pikirde.
Saıasat • 26 Naýryz, 2023
Atom energııasy jónindegi halyqaralyq agenttiktiń málimetinshe, álemde atom energetıkasyn damytý múmkindigin qarastyryp jatqan 27 eldiń ishinde birinshi AES-ti salý boıynsha 17 memleket qatarynda Qazaqstan sheshim qabyldaý satysynda tur. Al óz sheshimin qabyldaǵan 10 memleket ınfraqurylymyn salýda kelisimshartqa qol qoıyp, jaqyn arada birinshi atom elektr stansasynyń qurylysyn bastamaqshy. Mamandar zertteýinshe bir AES jyl saıyn orta eseppen 20 mln tonnaǵa deıin SO2 qaldyqtardyń aldyn alsa, 1 kg ýran 100 tonna kómir nemese 60 tonna munaıǵa teń energııa shyǵarady eken. Baǵamdasaq, bul elektr stansasynyń qorshaǵan ortany qorǵaýǵa qosqan úlesi aıtarlyqtaı ekendigine kóz jetkizýge bolady.
Qoǵam • 10 Naýryz, 2023
«7-20-25»: Tıimdi me, tıimsiz be?
Elimizde «7-20-25» ıpotekalyq baǵdarlamasynyń bastalǵanyna da bes jylǵa jýyqtapty. Sol kezde qujattaryn ótkizip, baspanaǵa ıe bolǵandar búginde úıli-jaıly bolsa, keıbireýler úshin bul baǵdarlama qol jetpes saǵymdaı munartyp barady. Olaı aıtýǵa da negiz joq emes. Baspana baǵasynyń jyldan jylǵa qymbattaýy, áleýmettik jaǵdaı men materıaldyq-qarjylyq ahýaldyń tómendigi azamattardyń «baspanaǵa tezirek qol jetkizsem» degen armanyn alystatyp jiberdi.
Eńbek • 02 Naýryz, 2023
Jandaný jolyndaǵy jeńil ónerkásip
Halyqtyń ál-aýqatyn arttyrý – memlekettiń basym baǵyttarynyń biri. Osy turǵydan kelgende turǵyndardyń áleýmettik áleýetin kóterý úshin birinshi kezekte azyq-túlik ónimderimen, odan keıin jeńil ónerkásip taýarlarymen qamtamasyz etý Úkimet nazarynda bolýǵa tıis. Qazir jeńil ónerkásip salasynyń naryqtyq básekelestikke qabilettiligin tanyta almaı otyrǵan jaıy bar. Osydan otyz jyldan asa ýaqyt buryn naryqtyq ekonomıkaǵa kóshý kezeńinde, ıaǵnı toqsanynshy jyldary toqyraýǵa túsip, óndiris kólemi men jumysshylar sany on ese qysqarǵan edi. Sol kezderi álemdik saýda sórelerinen kóringen tanymal ónimderdiń orny arzan sheteldik taýarlarmen tolyqqany bar. Nátıjesinde, maqta óndirisi – 1,5 ese, mata – 4 ese, bylǵary – 6 ese, aıaqkıim óndirisi 34 ese qysqarǵan bolatyn.
О́ndiris • 02 Naýryz, 2023
Sement óndirisi standartqa saı
Turǵyn úı, jol jáne áleýmettik nysan sekildi qurylys kesheniniń jedel damýy sement ónerkásibiniń jumysyn jandandyryp jatyr. Onyń ústine halyq ósimi men adamdardyń megapolısterge qonys aýdarýy sement pen ózge de qurylys materıaldaryna degen suranysty arttyryp otyr. Respýblıka boıynsha jyl saıyn 17 mıllıon tonna sementtiń 20 túrin óndiretin 15-ke tarta zaýyttyń jalpy qýaty men ortasha júktemesi 60-70% bolsa, ótken jyldyń qorytyndysyna sáıkes otqa tózimdi sement eritindileri men uqsas qospalar óndirisindegi otandyq zaýyt úlesi 86,6%-ǵa (aldyńǵy kezeńmen salystyrǵanda 12,3 paıyzǵa artqan) jetip, qurylys materıaldaryn óndirý kólemi 1,1 trln teńgeni qurap, sonyń ishinde sement klınkerleriniń óndirisi 8 289 myń tonna bolǵan. Elimizdegi tehnologııalyq óndiristerdiń jańǵyrýy arqasynda sement óndirisi 13 ese ósken.
Bıznes • 01 Naýryz, 2023
Bıznes bıiginen kóringen názik jandar
Shaǵyn jáne orta bıznes salasyndaǵy áıelder úlesi artyp keledi. «Bıznestiń jol kartasy – 2025» bıznesti qoldaý men damytýdyń memlekettik baǵdarlamasy aıasynda jáne «Jumyspen qamtýdyń 2020-2021 jyldarǵa arnalǵan jol kartasy» baǵdarlamasy sheńberinde áıelder eńbek naryǵynyń talabyna saı biliktilikterin arttyryp, kásipkerliktiń qyr-syryn meńgerip otyr.
