Taza.kz
Marjan ÁBISh
Marjan ÁBISh«Egemen Qazaqstan»
854 materıal tabyldy

Dástúr • 22 Naýryz, 2024

Dala dástúrin daralaǵan...

Qazaqtyń baǵzydan jalǵasqan ádet-ǵurpy, turmys-salty, óneri men dástúri­niń tereńine úńilip, tarazylap, taldaý qashan da ulttyq sıpatymyzdy arttyra túsedi. Máselen, qazaqtyń bir aty – qonaqjaılylyq deımiz. Darqan dalanyń en tósin jaılap ósken erkin halyqtyń boıynda mundaı márt minezdiń bolmaýy da múmkin emesteı.

Ádebıet • 18 Naýryz, 2024

Taǵdyrmen astasqan týyndy

Ádebıette ózin «úlken adamǵa» balamaıtyn, maqtaý-madaq, jaǵympazdyq syndy «shyǵarmashylyq» ǵadetterden ada jazýshylardy kezdestirý óte qıyn. Qazaq prozasyna «Aspanqora», «Shal men jylqy», «Quralaıdyń salqyny» sııaqty klassıkalyq shyǵarmalardy syılaǵan jazýshy Jumabaı Shashtaıuly – sol saptaǵy azdaǵan qalamgerdiń biri. Jalpy, Jumabaı Shashtaıulynyń esimi ózinen buryn tanylyp, ádebıet bosaǵasyn attar-attamastan bıliktiń qyryna ilikkenin kópshilik biledi. Qııandaǵy malshy ómiriniń shyndyǵyn kótergen «Qyzyl qar» povesi Ortalyq komıtettiń qatań synyna ushyrady. Esimi eldi dúrliktirgen beıtanys jas qalamgerdiń atyshýly sol shyǵarmasyn jurttyń bári japa-tarmaǵaı oqı jónelgen de sol tus edi.

Qoǵam • 14 Aqpan, 2024

Kitap salasyndaǵy oń ózgerister

Mádenıet jáne aqparat mınıstri Aıda Balaeva elimizde kitap shyǵarý salasyn damytýǵa qatysty qabyldanǵan sharalar men jańalyqtardy habardar etti.

Baıqaý • 08 Aqpan, 2024

Abaıdyń Ashǵabadtaǵy músinin kim jasaıdy?

Jýyrda Mádenıet jáne aqparat mınıstrligi músinshiler arasynda hakim Abaıdyń Ashǵabad qalasyndaǵy eskertkishiniń úzdik jobasyna respýblıkalyq baıqaý jarııalaǵan edi. Konkýrstyń sharttaryna sáıkes, qatysýshy músinshi, eń aldymen, Sýretshiler odaǵynyń múshesi bolýy quptalady. Odan bólek, árıne, aqynnyń beınesin tolyq ashýy úshin Abaı Qunanbaıulynyń ómiri men shyǵarmashylyǵyna qanyq bolýy qajet.

Qoǵam • 02 Aqpan, 2024

Tatar baspasózindegi ult tarıhy

Jýyrda «Tumar» baspasynan «Qazaqstan – tatar baspasózinde» atty monografııa jaryq kórdi. Avtory – Qyzylorda «Bolashaq» ýnıversıteti fılologııa, jýrnalıstıka jáne tarıh kafedrasynyń aǵa oqytýshysy, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty Asqar Eńsepov.

Qoǵam • 30 Qańtar, 2024

«Bıyl 200-den asa kitap shyǵaramyz»

Búginde elimizde 300-ge jýyq baspa men 800-ge tarta baspahana jumys isteıdi. San túrli baspadan ár jyldary myń túrli kitap basylyp shyǵady. Oqta-tekte ótetin jármeńkelerde bolmasa, qaı jerden qandaı kitap shyǵyp jatqanyn bilmeımiz. Osy rette «Folıant» baspasynan bıylǵy jospary men ótken jyldyń qorytyndysyn surap kórdik.

Ádebıet • 29 Qańtar, 2024

Ádebıetke jarnama kerek

О́z zamanynda Tolstoı aqsaqal: «Keleshekte jazýshylar biz sııaqty tom-tom shyǵarmalar jazbaýy múmkin. Tipti kórkem nárselerge barý da birte-birte tyıylýy múmkin. Maqalalyq dúnıelermen shektelip, sony ádebıet dep eseptep, sondaı baǵytqa aýyp ketýi múmkin» degen eken. Bul paıymnyń aıtylǵanyna, mine ǵasyrdan da uzaq ýaqyt ótipti. Tolstoı támsili shynǵa aınalyp keledi.Qoǵamda qansha jazýshy bolsa, sonsha oqyrman qaldy. Bul – búgingi ádebıettiń aýa raıyna qatysty aıtylǵan dál sóz. Adamdardyń jazýǵa, rýhanııatqa qyzyǵýy tipten álsiregenin osydan baıqaımyz. Oqyrmannyń azaıýy álemde de ózekti máselege aınalsa da, Batyspen salystyrǵanda qazaq ádebıetinde shyǵarmashylyq jetistikter áldeqaıda az. Máselen, qazir bizge kitap oqyǵannyń bári sulý hám qadirli. Tolstoı bizdiń bul halimizdi de tap basyp tanyp aıtypty. Budan bólek pýblısıstik saryny basym jazbalardyń kórkem ádebıetke tańylyp júrgeni, bul úrdistiń beleń alyp bara jatqany taǵy bar.Ádebıetti ár adam ózinshe túsinedi, ózinshe paıymdaıdy. Árkimniń kókeı keńistiginde óz «ádebıeti» bar. Kórkem oı men sulý sózdiń túıisken tusy – ádebıet haqynda ózimiz emes, ózge ulttyń qandaı oı aıtary bizge tańsyq. Osy oraıda tańsyq dúnıeniń astaryna úńilip, Aýstrııanyń jas jazýshysy Aleksandr Vadımmen onlaın-baılanysqa shyǵyp, sóılesip kórgen edik.

Oqıǵa • 25 Qańtar, 2024

Kitap «kemirgen» kisi

Ágárákı, Rabatqa (Marokko) jolyńyz túse qalsa, ortalyq bazardaǵy qaz-qatar tizilgen kitap dúkenderine soǵarsyz. Dúken degende jerge jaıa salǵan jaıma bazar ǵoı. Aty da joq, sóresi de joq, sarǵaıǵan aǵash esigi aıqara ashylǵan, arǵy jaǵynda taý bop úıilgen kitaptar... Bir qaraǵanda, «kitap úńgiri» me dersiń.

О́ner • 24 Qańtar, 2024

Ulttyq ónerimiz Fransııany uıytty

Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń qoldaýymen Roza Baǵlanova atyndaǵy «Qazaqkonsert» memlekettik akademııalyq konserttik uıymynyń shyǵarmashylyq ujymdary men ártisteri Fransııanyń Belfor qalasynda «Focus Kazakhstan 2024» aýqymdy mádenı jobasyna qatysyp jatyr. Jyl sońyna deıin jalǵasatyn jobaǵa ónerpazdarymyz eki biregeı mýzykalyq is-shara usynady.

Qoǵam • 23 Qańtar, 2024

Kreatıvti ındýstrııa tabysty salaǵa aınala ma?

Keıingi ýaqytta elimizde kreatıvti ındýstrııaǵa basa mán berilip keledi. Memleket basshysy byltyrǵy Joldaýynda kreatıvti ındýstrııany ekonomıkany órkendetetin, halyqty jumyspen qamtýǵa yqpal etetin baǵyt retinde atap ótken edi. «Qazirgi zamanda azamattardyń shyǵarmashylyq áleýetine jáne zııatkerlik kapıtalyna arqa súıeıtin «kreatıvti óndiris» salalary shynaıy ınklıýzıvti ekonomıkany damytýdyń qaınar kózi sanalady. Bul az deseńiz, kreatıvti ekonomıka daryndy ári shyǵarmashyl adamdardy ózine tartatyn iri qalalardyń damýyna yqpal etýshi kúshke aınaldy. Qazaqstanda bul sala áli damymaǵan. Kreatıvti ındýstrııanyń ishki jalpy ónimdegi úlesi bir paıyzǵa da jetpeıdi, jumyspen qamtý salasyndaǵy úlesi óte tómen», degen edi Q.Toqaev.

Iаndeks.Metrıka