Eligimaı TО́ŃKER
Eligimaı TО́ŃKER«Egemen Qazaqstan»
294 materıal tabyldy

Tanym • 26 Naýryz, 2024

Altynshy sezim

Qanshama adamnyń qanshama sheshi­miniń artynda «túısik» jatyr. Tipti Albert Eınshteın 1929 jyly «Saturday Evening Post» gazetine bergen suhbatynda «Men túısik pen sha­bytqa ǵana senemin. Keıde jaı ǵana sheshimimniń durys ekenin seze­min. Al ózimniń kim ekenimdi bilmeı­min» degen edi. Al psıhoterapevt Erık Bernniń aıtýynsha, túısik – mekeni belgisiz jerden kelgen kez­deısoq bilim. Túbiri báımálim túısik týraly ǵalym­dar ne deıdi?

Suhbat • 22 Naýryz, 2024

Oljas SÚLEIMEN, QazGPT avtory: Jasandy ıntellektini tezirek meńgerýge múddelimiz

Jasandy ıntelektiniń jahandy jaýlaǵany ámbege aıan. Tipti «Kim jasandy ıntellektini ıgerse, sol álemdi bıleıdi» degen támsil de bar. Sát saıyn aldyńnan shyǵatyn sıfrlyq saladaǵy jańalyqtardy estigende, senip te qalasyń. Eń alǵash bul termın Amerıkadaǵy Massachýsets tehnologııalyq ınstıtýtynda qoldanylǵan. Solaı 1960 jyldan beri aqyryn-aqyryn ǵylymǵa qadam basyp, qazir ómirimizge dendep endi. Qalyń qarashany bir úrkitip, tereń oıǵa myń súńgitip júrgen jasandy ıntellekt týraly qazaq tilindegi kópshilikke arnalǵan tuńǵysh qoldanba QazGPT-diń avtory Oljas Súleımenmen áńgimelesken edik.

Qoǵam • 21 Naýryz, 2024

Elektrondy qundylyq

Tehnologııa damyp, ýaqyt zymyrap ótip jatyr. Quddy dúnıeniń bári ózgerip jatqandaı. Dese de zamana jańǵyrsa da dáýiri ótpeıtin dúnıeler bolady. Olar kerisinshe qundylyqqa aınalyp, ulttyq kod deńgeıine kóteriledi. Osy ulttyq qundylyqtarymyzǵa sıfrlyq salanyń qalaı áser etkenin baǵamdaý maqsatynda az-kem sholý jasadyq.

Eńbek • 14 Naýryz, 2024

Alyp ushaqty tizgindegen

Birjan Talǵatbek – álemdegi eń úlken laınerdiń birin basqarady. Oılap qarasań, onyń qolynda bir ýaqytta 600 adamnyń taǵdyry turady. Al eń qyzyǵy, ol ushqysh mamandyǵyn nebári eki jyl oqyǵan.

Bilim • 13 Naýryz, 2024

Bilim shyńy shetelde me?

Jastar el órkenıetine tikeleı yqpal etedi. Bilimdi urpaq mem­le­kettiń bolashaq traektorııasyn júıeleıdi. Keıingi ýaqyt­ta­ jas býynnyń shetelge oqýǵa ketýi, kóshýi jıiledi. Elimizdiń bi­lim­di jastaryna shetelden suranys ta joǵary. Álemniń túk­pir-túkpirinde bilim alyp, alpaýyt kompanııalarda eńbek etip júr­gen qazaq balasy kóp. Osy jyly da shetelden shaqyrtý alǵan­­dardyń qarasy – birshama. Kózge túsken ekeýimen tildesip qal­dyq.

Qoǵam • 12 Naýryz, 2024

Erekshe balalarǵa – erekshe platforma

Bıylǵy qańtarda «Aurora Tech Award 2024» jahandyq damýǵa áser etken tehnologııalyq startaptardyń negizin qalaýshylarǵa 30 myń dollarǵa deıingi syıaqy usyndy. Oǵan 102 elden 649 ótinim túsip, jeńiske úmitkerlerdiń qorytyndy tizimine 20 kásipker ǵana kirdi. Jeńiske jaqyndaǵan jıyrmanyń ishinde úsh otandasymyz ozyq tur. Búgin sol úshtiktiń biregeıi Ásem Tájıeva negizin qalaǵan «Ozim Platform» týraly áńgimelemekpiz.

Bilim • 26 Aqpan, 2024

Pedagogıkalyq korpýs

Otandyq pedagogter «TALIS» halyqaralyq zertteýine qatysady. Zertteý muǵalimder men dırektorlardyń áleýetin tekseredi. Osylaısha, elimizdiń pedagogıkalyq korpýsynyń áleýeti anyqtalmaq.

Baıqaý • 26 Aqpan, 2024

Robottehnıkanyń baıraqty básekesi

Keıingi jyldary sandyq júıe sanamyzdy jaýlap alǵany sonsha, jasandy ıntellekt, robottehnıka, sıfrlyq tehnologııa jańalyqtary kúnbe-kún jańaryp jatyr. Rasynda da biz ǵumyr keship jatqan ǵasyrdy «aqyldy temirsiz» elestetý múmkin emes. Jahandaný dáýiriniń jańa jaýyngerlerin daıarlaıtyn robottehnıka jarystary da jıi uıymdastyrylady. Sonyń biri – Astana tórinde ótip jatqan bási bıik «First Robotics» básekesi. Jer-jerden kelgen jas ónertapqyshtardyń jańa jobalarymen tanysý úshin halyqaralyq chempıonatqa biz de bardyq.

Tehnologııa • 23 Aqpan, 2024

О́rt jáne jasandy ıntellekt

Jerimizdiń 5 paıyzǵa jýyq aýmaǵynda orman bar. Onyń aýqymy 31 mln gektarǵa taıaý. Al bizde jylda orman órti bolady. Esterińizde bolsa, byltyr 500-deı órt naızaǵaı saldarynan tutandy. Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginiń málimetinshe, ótken jyly jalpy aýdany 116,8 myń gektarǵa jetetin 810 orman órti tirkelgen. Kóńildi kúpti qylǵan osy máseleni «Qalaı sheshemiz?» degen suraq jıi mazalaıdy. Degenmen damyǵan memleketterdiń tájirıbesine súıensek, bul jerde eshqandaı «qytaı qorǵany» joq. Mınıstrlik qyzyl jalyndy dál ýaqytynda anyqtap, quryqtaý úshin jasandy ıntellekt kómegine júginýge bel baılady. Endi orman órtin jasandy ıntellekt anyqtaıdy.

Qoǵam • 21 Aqpan, 2024

«Kúmis» zeınetkerler

Elimizde egde jastaǵy jandarǵa arnalǵan «Kúmis ýnıversıtet» jobasy 2021 jyldan bastap iske asty. Ol zamanaýı IT-tehnologııalardy, shet tilin, quqyqtyq jáne qarjylyq saýattylyqty, kásip túrlerin úıretedi. Búginde bul baǵdarlama boıynsha 32 ýnıversıtette 1500 izdenýshi túrli baǵytta bilim alady. Jaqynda oqytý baǵdarlamasy negizinde ádistemelik usynymdar qaıta bekitildi.

Iаndeks.Metrıka