Oqyǵan azamat kim?

Joǵary bilimdi azamaty kóp eldiń bola­shaǵy jarqyn, áleýeti de zor, bedeli de bıik. Bul sózimizge eshkim daý aıta qoımas. Burynnan aıtylyp kele jatqan pikir. Oqyǵany kóp eldiń biri – Qazaq­stan. Olaı bolsa, nege bizdiń eli­miz damyǵan memleketter kóshine ilese al­maı otyr?

10 Qazan, 2022

«Erim deıtin el bolmasa...»

Búgingi kóptegen jasymyzdyń bo­ıyn­da óz Otanyna degen ystyq sezimnen góri qarny toıatyn, qaltasyn toltyrýǵa múm­kin­dik mol elderge ynta-yqylasy basym bolyp júrgenin ishteı sezesiń. Mine, osy jaıt bizdiń urpaqty otanshyldyqqa tár­bıe­­leý baǵytyndaǵy sharalardyń jóndi ná­tıje bermeı otyrǵanyn kórsetedi. Bul jaıt óz kezeginde ýaqyt talabyna saı jańa kóz­qaras, tyń baılam, tereń paıym kerek eke­nin aıqyndaıdy.

05 Qazan, 2022

Qazaq ádebıeti: áleýet pen qulyqsyzdyq

О́zgenikin zor, ózinikin qor sanaý quldyq psıhologııanyń kórinisi. Bul jaǵymsyz úrdis óz áleýetińdi elep-eskermeýge, baǵalamaýǵa ıtermeleıdi de, basqanyń jasyǵyna janasyp, jamanynan jaqsylyq izdep, ishi qýys, syrty jyltyr dúnıesine tamsanyp, soǵan qaraı ıtinip áýre etkizedi. О́kinishtisi sol, sen óziń qur bosqa áýreshilikke salynyp jatqanyńdy bilmeısiń, bilgenniń ózinde ony moıyndamaısyń, syrtqa qaraı «ulýyńdy» jalǵastyra beresiń. «Adasqannyń aldy – jón, arty – soqpaq, Olarǵa jón – aramnyń sózin uqpaq».

21 Qyrkúıek, 2022

«Ahıllestiń ókshesi»

Búginde biz elimizdiń shekarasy tolyq she­gendeýli dep arqany keńge salyp, toq­meıil­sıtinimiz bar. Biraq munyń mánin mádenı-rýhanı shekaramyzdyń ashyq-shashyq jatqany joıyp jiberetinin eskere bermeıtindeımiz...

11 Qyrkúıek, 2022

Qutydan qut izdemeıik

Qoǵamda «energetıkalyq, sergitkish» dep atalyp ketken, jarnamasy kózdiń jaýyn alyp turǵan sýsyndarǵa qatys­ty jaǵymsyz ári kúmándi pikirler óte kóp. «Jel turmasa shóptiń basy qımyl­da­maıdy», demekshi jurttyń álgi sýsyndarǵa degen kózqarasynyń ońdy bolmaı turǵany barshamyzdy oılandyrýǵa tıis.

29 Tamyz, 2022

О́zge planetadan kelgendeı

Qoǵam ómirine kóńil terezesinen qarap, kezdesken keıbir jaǵdaılardyń kúngeıi men kóleńke jaǵyn oı eleginen ótkizip júresiń. Osyndaıda bir kórinisterge tańyrqaı qarap, sanańda qoryta almaı, ári-sári kúı keship, tipti eseńgirep qalatyn keziń de bolady.

16 Tamyz, 2022

Aýyldaǵy aǵaıynnyń áleýetin tıimdi qoldanbaı júrmiz

Qazirgi tańda ózin ózi jumyspen qam­typ, eshkimge telmirmeı, tirshiliginiń arbasyn ólermendikpen súırep júrgen otandastarymyzdyń basym bóligi aýyl­dyq jerlerde turady. Jurttyń bárine tabysy ájeptáýir jumys tabyla bermeıtin búgingi zamanda olardyń eńbegin baǵalaý ári qoldaý máselesine nazar aýdarý qajet-aq.

10 Tamyz, 2022

Qaraýsyz baqsha ónim bermeıdi

Adamı kapıtaldy damytýdyń negizgi kózi – sapaly bilim, tárbıe berý jalpyulttyq basymdyqqa ıe. Bul másele Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev bekitken «Qazaqstan Respýblıkasynyń 2025 jylǵa deıingi ulttyq damý josparynda» atap kórsetilgen.

01 Tamyz, 2022

Jastar nege álemge tarydaı shashyrap barady?

Damyǵan, talaıdan ilgeri ketken elder­diń órkendeý syryna úńilseńiz olardyń barlyǵy óz jastarynyń áleýetin tolyq paıdalana bilgenin ańǵarasyz. Tipti muny sol memleketterdiń damýy negizderiniń biri dep te qarastyrýǵa bolatyndaı. Sondaı-aq bul elder sheteldik daryndy jastardy ózderine tartý arqyly olardyń erik-ji­ge­rin tıimdi paıdalanyp kele jatqanyn da kóresiz. Iаǵnı órkendi elder basqa mem­le­ket­­terde qajetsiz bolyp, paıdalanylmaı jatqan «aqyl-oıdy» ımporttap, ony óz paı­dasyna jaratýǵa memlekettik múdde tur­ǵy­synan qaraýda.

25 Shilde, 2022

Biz ádiletti qoǵam qura aldyq pa?

«Adamdar ədil bolsa, ómir ərqashan ədil». Bul qazaqtyń iri tulǵasy Əbish Kekilbaevtyń sózi. Rasynda, ádiletti adamdar kóp jerde izgiliktiń oty tutanyp, jamandyq ataýly jaqsylyqtyń astynda únemi janshylyp jatady. Biz izdegen ádiletti, izgilikti qoǵamnyń bir sıpaty osyndaı bolsa kerek.

13 Shilde, 2022

Tıimsiz baǵdarlamalardy toqtatý qajet

Nesibesin shetelden izdep, sol jaqta mys-mys aqsha taýyp, onysyn eldegi otbasyna joldap tirshilik etip jatqandardyń qarasy qalyń. Sol shetelde jumys izdep, mol aqsha taýyp júrgenderdiń materıal­dyq turǵydaǵy jetistikteri búginde el ishinde jeldeı esýde.

10 Shilde, 2022

Uly múmkindikter ýaqyty

Jańa Qazaqstan qurý mindetiniń aýqymyna kiretin máseleler óte kóp. Bul oraıda sybaılas jemqorlyqtan múlde ada el retinde tanylý Jańa Qazaqstannyń bas­ty belgisi bolýǵa tıis ekenin erekshe atap ótkimiz keledi.

21 Maýsym, 2022

Damýdyń kilti

Azamattyq qoǵamnyń órkendeýi, yqpal­dy bolýy – elimizdi ýaqyt talaby­na saı ilge­ri jyljytýda negizgi alǵy­sharttardyń biri.

25 Mamyr, 2022

Erdi syılar el qaıda?

Rýhy bıik eldi eshkim jasyta da, jasqanta da almaıdy. Sol úshin qazaqtyń rýhyn kóterý qajet. Osy oraıda halqymyzdyń jyly júreginen oryn alǵan tulǵalardy nasıhattaý, dańqyn asyrý asa mańyzdy.

19 Mamyr, 2022

Taǵzym etýdiń qazaqy joly

Erlik umytylmaýy ári qurmettelýi tıis. О́tken shaǵymyz, tarıhymyz, ata-babalarymyzdyń ómir joly erlik isterge toly. Biz olarmen maqtanyp jáne úlgi tutýdy azamattyq paryz, bıik mindet sanaımyz. Degenmen osynaý ıgi amaldyń, izettilik ıirimderiniń ózindik jón-josyǵy, ultymyzǵa tán qaǵıdalary men ýaqyt talabyna saı ádepten ozdyrmaıtyn joly bar. Mine, dál osy ultymyz quptaıtyn uly joldy ustanýda kejegemiz keri tartyp, qoǵamdyq kóńil kúıge teris áserin tıgizip jatatyn keıbir kórinisterge erik berip qoıyp júrgenimiz ókinishti. Mundaı jaǵdaılar qoǵamdyq kelisimge syna qaǵa­tynyn túsinýimiz kerek-aq.

11 Mamyr, 2022

Hal qalaı, Qazaq álemi?

Qudaı taǵala jaratqan 18 myń ǵa­lam­­­nyń bir bólshegi – Qazaq álemi. Osy­naý Qazaq álemi jarqyrap turǵan joq, ju­py­ny da emes, biraq «áttegen-aı­la­ry­myz» kóp.

06 Mamyr, 2022

Aıtaqqa erý – qasiret

Qoljaýlyq bolý – bireýdiń ıleýinde, yqpalynda júrý, áldekimniń ermegine aınalý, kúshtiniń kóleńkesinde júrip kúnel­tý, kúresinge tastalsa da kón­digý. Mun­daıǵa esti jurt ońaılyqpen kón­bese kerek.

18 Sáýir, 2022

Bizdiki ne maqtan?

Ultymyzdyń ulylyǵyn, ótkeni men búginine ózek bolǵan barsha qundylyǵyn, rýhanı jáne materıaldyq baılyǵyn, tarıhı tulǵalarymyzdy aıtyp maqtanyp kelemiz. Árıne, bulardyń barlyǵy maq­tanýǵa turarlyq dúnıeler, oǵan sóz joq. Biraq osylaısha qur maqtanýdan asa almaı kele jatqanymyz belgili.

11 Sáýir, 2022

Ádilettilik tarıfi

Búgingi qoǵamymyzdaǵy órekpigen kó­ńil kúı sońǵy birer aıdyń ishinde ornaı qalǵandaı kórinedi. Biraq onyń ózeginiń tarıhy erterekten bastaý alady ári týyndaý sebebi kóp. Osy kóp sebeptiń eń bastylary – halyqtyń óz elinde júrip, ógeıdiń kúıin keshkeni, arman-maqsatyn úmit­sizdikke baılap bergen qoǵamdyq-áleý­mettik teńsizdiktiń, ádiletsizdiktiń orn­a­ýy, jalpy, mem­lekettik damý jo­lynyń kóńil kónshitpegeni jáne ult­tyq qazba baı­lyǵymyzdy óndirý isindegi ashyqtyqtyń joqtyǵynan týyndaǵan kúmándi kózqaras.

21 Aqpan, 2022

Urpaq tárbıeleýden artyq uly is joq

Qazaqta ash júrseń de, toq júrseń de týǵan jerden irge ajyratpaı, halyqpen birge bolýǵa úndeıtin, óz elińniń shotyn shaýyp, sharýasynda júrýiń úshin namysyńdy qaırap, jigerińdi janıtyn «О́zge elde sultan bolǵansha, óz elińde ultan bol» nemese «It toıǵan jerine, er týǵan jerine» degen syndy naqyldar barshylyq. Alaıda búgingi qoǵamymyzda mundaı naqyl sózderge qulaq asa qoımaıtyndardyń qatary jyl saıyn ósip bara jatqandaı.

07 Qyrkúıek, 2021