Tarıh • 29 Qarasha, 2023
Áset aqyndy fotoǵa túsirgen kim?
Qazaqtyń án ónerinde aıryqsha orny bar tulǵanyń biri – Áset Naımanbaıuly. Mýzyka ónerin zertteýshi, akademık Ahmet Jubanov 1963 jyly jaryq kórgen «Zamana bulbuldary» atty monografııasynyń 262-betine tarıhta tuńǵysh Áset Naımanbaıulynyń fotosyn jarııalaǵan eken. Odan keıin qazaq ádebıetiniń beldi ókili, balalar jazýshysy Saparǵalı Begalın «Mádenıet jáne turmys» jýrnalynyń 1977 jylǵy jeltoqsan aıyndaǵy sanyna «Ánshi Áset» atty maqalasymen birge joǵarydaǵy fotony ekinshi ret jańǵyrtyp jarııalapty. Qazirgi tańda jappaı qoldanysta júrgen Áset aqynnyń fotosynyń túp negizi osy. Bul kúnderi aqyn beınesi kompıýterlik múmkindikter arqyly óńdelip, kórkem túrlendirilip tarap júr.
О́ner • 29 Qarasha, 2023
Qazaq qylqalam óneriniń búgingi bastaýynda turǵan kóshbasshy tulǵalarynyń biri Amandos Aqanaev býyrqanǵan boıalar áleminde «kóshpeliler jylnamashysy» atanǵan. Zamanaýı sýret ónerindegi túrli tehnıkany bir keneptiń ústinde úılesimdi túıistire biletin sheberdiń shyǵarmashylyǵy ulttyq naqyshqa baı biregeı stılimen erekshelenedi.
Tanym • 29 Qarasha, 2023
Aqtóbede ǵun arheologııasy máselelerine arnalǵan «Halyqtardyń uly qonys aýdarýy qarsańyndaǵy dalalyq taıpalar» atty halyqaralyq ǵylymı-tájirıbelik konferenııa ótti. Á.Marǵulan atyndaǵy Arheologııa ınstıtýty men Aqtóbe oblysynyń Mádenıet, arhıvter jáne qujattama basqarmasy, oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıi birlese uıymdastyrǵan jıynda ǵun kezeńi talqylandy. Ǵundar dáýiri – Qazaqstan tarıhynyń aqtańdaǵy, osy kezge deıin tarıhshylarymyz sol zamandy halyqtardyń uly qonys aýdarý kezeńi dep jetkilikti zerttemeı keldi. Jyl sanaýymyzdyń alǵashqy bes ǵasyrynda qazaq dalasynda saq-sarmat taıpalarymen birlese kúshti odaq quryp, Qara teńiz, Kavkaz, Qyrymnan asyp, Shyǵys Eýropaǵa deıin ımperııa qurǵan ǵun taıpalarynyń eskertkishteri qazaq dalasynyń barlyq aımaǵynan tabylyp jatyr. Sonyń aldyńǵy qatarynda Aqtóbe oblysy Oıyl aýdanyndaǵy Sorlaqmola obasy men Mańǵystaý oblysyndaǵy ǵundardyń Qaraqabaq porty jáne Altynqazǵan qonystary tur.
Ádebıet • 29 Qarasha, 2023
«Syrtym – bir qońyr baǵlan, ishim – bir kekti qabylan. Qabylan aıbat shegedi, qabanǵa azý janyǵan. О́z ishin tanyp-bilmegen, ózgeni qashan tanyǵan?» (Nesipbek Aıtuly). Bul joldarda bári ózińdi tanýdan bastalatynyn meńzep qana qoımaıdy, búkil jan dúnıesiniń qarsylyǵyn áıgileıdi. Al eger ishine kek qatyp ashynsa, qabylanyń almaıtyny joq.
Qoǵam • 29 Qarasha, 2023
Keıde oqyrmandar tarapynan: «Jazýshylar búgingi ómirdegi kórinisterdi, qoǵamdaǵy qubylystardy, jazǵannan góri ótken tarıhı tulǵalar, oqıǵalar týraly kóbirek qalam terbeıdi», degen pikirdi estımiz. Bir jaǵynan, bul pikirdiń de jany bar. О́ıtkeni oqyrman shyǵarmadan óz dáýiriniń beınesin kórgisi keledi. Biraq ony jazý ońaı emes. Alaıda búgingi adamdardyń jan-dúnıesinde ne bolyp jatyr, olardyń qoǵamǵa, ómirge kózqarasy qandaı degen saýaldarǵa jaýap beretin kórkem týyndy jazyp júrgen jazýshylar da jeterlik. Sonyń biri – Qýandyq Túmenbaı. Qarymdy qalamgerdiń kitaptarymen erteden tanys bolǵandyqtan ba, onyń kez kelgen hıkaıatynda bolsyn, shaǵyn áńgimesinde bolsyn, somdalǵan keıipkerler – kádimgi ózimiz kúnde kórip júrgen qarapaıym adamdar beınesi. Solardyń basynan ótken muńy men qaıǵysy, qıyndyǵy men qýanyshy kórkem shyndyqpen órilip, aq paraqqa móldirep túse qalǵan.